ការទទួលទានអាហារសុំទានក្នុងលោកនេះ គឺល្អជាងការសម្លាប់គ្រូដ៏ឧត្តមទាំងនេះ។ ព្រោះបើខ្ញុំសម្លាប់ពួកគេ ក្នុងលោកនេះខ្ញុំនឹងរីករាយនឹងការសប្បាយរបស់ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណងប្រាថ្នាដែលប្រឡាក់ដោយឈាមរបស់ពួកគេ។

កាព្យ៖ ២.៥ - ការរស់នៅដោយសុំទានក្នុងលោកនេះ ប្រសើរជាងការសម្លាប់គ្រូដ៏ថ្លៃថ្នូរទាំងឡាយ។ ព្រោះបើខ្ញុំសម្លាប់ពួកគាត់ នោះទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីសុខដែលខ្ញុំទទួលបានក្នុងលោកនេះ នឹងប្រឡាក់ដោយឈាមរបស់ពួកគាត់។ អត្ថន័យពាក្យ៖ गुरून् - គ្រូ, अहत्वा - មិនសម្លាប់, हि - ពិតប្រាកដណាស់, महानुभावान् - អ្នកដ៏ថ្លៃថ្នូរ, श्रेयः - ប្រសើរជាង, भोक्तुम् - បរិភោគ, भैक्ष्यम् - សុំទាន, अपि - សូម្បីតែ, इह - នៅទីនេះ, लोके - ក្នុងលោក, हत्वा - បន្ទាប់ពីសម្លាប់, अर्थकामान् - អ្នកប្រាថ្នាទ្រព្យសម្បត្តិ, तु - ប៉ុន្តែ, गुरून् - គ្រូ, इह - នៅទីនេះ, एव - ពិតប្រាកដណាស់, भुञ्जीय - នឹងទទួលយក, भोगान् - សេចក្តីសុខ, रुधिरप्रदिग्धान् - ប្រឡាក់ដោយឈាម។

**ខគម្ពីរភគវទីគីតា ២.៥** ៖ ខ្ញុំគិតថា ការរស់នៅក្នុងលោកិយនេះដោយសុំទាន ប្រសើរជាងការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យទាំងឡាយទាំងនេះ។ ព្រោះបើសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យទាំងនេះ ខ្ញុំនឹងទទួលបានតែសុខភាពដែលជាប់ពណ៌ឈាម និងដឹកនាំដោយតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការប៉ុណ្ណោះ។ **ការពន្យល់**៖ ពីខនេះ វាហាក់ដូចជាពាក្យដែលព្រះអង្គទ្រង់បានត្រាស់នៅក្នុងខទី២ និងទី៣ ឥឡូវនេះកំពុងចាប់ផ្ដើមមានឥទ្ធិពលលើចិត្តអរជុន។ នេះធ្វើឱ្យអរជុនគិតថា៖ «ដោយដឹងថាការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យដូចជាភឝ្ម និងទ្រណៈ គឺមិនត្រឹមត្រូវតាមធម៌ ក៏ព្រះអង្គនៅតែប្រើខ្ញុំឱ្យធ្វើសង្គ្រាមដោយមិនមានការសង្ស័យឡើយ។ ហេតុនេះ ការយល់ច្រឡំប្រហែលជានៅក្នុងការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់!» ហេតុដូច្នេះហើយ អរជុនមិននិយាយដោយភាពរំភើបដូចក្នុងខមុនទៀតទេ គឺនិយាយដោយមានការរអាក់រអួលខ្លះៗ។ «ប្រសិនបើមិនសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យ... សូម្បីតែការសុំទានក្នុងលោកិយនេះ» — អរជុនឥឡូវនេះចាប់ផ្ដើមបង្ហាញទស្សនៈរបស់ខ្លួនថា៖ «បើខ្ញុំមិនធ្វើសង្គ្រាមទាស់នឹងអ្នកដែលគួរគោរពដូចជាភឝ្ម និងទ្រណៈទេ នោះទុយ៌យ៉ូធនៈតែមួយគត់ក៏មិនអាចធ្វើសង្គ្រាមទាស់នឹងខ្ញុំដែរ។ ដូច្នេះ បើសង្គ្រាមមិនកើតឡើង ខ្ញុំនឹងមិនអាចទទួលបានរាជ្យ ដែលនឹងធ្វើឱ្យខ្ញុំឈឺចាប់។ ការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ខ្ញុំក៏នឹងក្លាយទៅជាការលំបាកដែរ។ ខ្ញុំប្រហែលជាត្រូវតែប្រើវិធីហាមឃាត់សម្រាប់ខត្តិយៈ គឺការសុំទាន ដើម្បីរក្សាជីវិត។ ទោះជាយ៉ាងណា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ខ្ញុំគិតថាជីវិតឈឺចាប់ដោយការសុំទាននោះ ថែមទាំងប្រសើរជាងទៅទៀត។» ពាក្យថា «ក្នុងលោកិយនេះ» បង្ហាញថា ទោះបីការសុំទាននឹងនាំមកនូវការអាម៉ាស់ និងការរិះគន់ក្នុងលោកិយនេះ វានៅតែល្អជាងការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យ។ ពាក្យថា «សូម្បីតែ» បង្ហាញថា សម្រាប់ខ្ញុំ ទាំងការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងការសុំទាន គឺជាអំពើហាមឃាត់ទាំងពីរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងចំណោមទាំងពីរនេះ ការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យហាក់ដូចជាហាមឃាត់ខ្លាំងជាងសម្រាប់ខ្ញុំ។ «ដោយសម្លាប់... សុខភាពដែលជាប់ពណ៌ឈាម» — ឥឡូវនេះ ការយកចិត្តទុកដាក់របស់គាត់បែរទៅរកពាក្យព្រះអង្គ អរជុននិយាយថា៖ «បើខ្ញុំធ្វើសង្គ្រាមតាមបទបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ នោះជាលទ្ធផលនៃការសម្លាប់ព្រឹទ្ធាចារ្យក្នុងសមរភូមិ ខ្ញុំនឹងទទួលបានតែសុខភាពដែលជ្រុំជ្រៀតដោយឈាមរបស់ពួកគាត់ និងដឹកនាំភាគច្រើនដោយតម្រេកក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ខ្ញុំនឹងទទួលបានតែការសោយសុខប៉ុណ្ណោះ។ តើការរំដោះខ្លួន ឬសន្តិភាព អាចទទួលបានតាមរយៈការសោយសុខបែបនេះយ៉ាងដូចម្តេច?» សំណួរអាចកើតមាននៅទីនេះ៖ ដោយសារព្រឹទ្ធាចារ្យដូចជាភឝ្ម និងទ្រណៈ ត្រូវបានចងស្ពាន់ទៅនឹងពួកកៅរព័ណ្ឌតាមរយៈទ្រព្យសម្បត្តិ តើពាក្យថា «ដែលមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការ» អាចត្រូវបានយកជាគុណនាមសម្រាប់ «ព្រឹទ្ធាចារ្យ» ឬទេ? ចម្លើយគឺ ការបកស្រាយថា «ព្រឹទ្ធាចារ្យដែលមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការ» គឺមិនសមរម្យទេ។ ហេតុផលគឺថា ព្រឹទ្ធាចារ្យដែលគួរឱ្យគោរពដូចជាភឝ្ម និងទ្រណៈ មិនមែនជាអ្នកមានតម្រេកក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិនោះទេ។ ពួកគាត់ជាអ្នកទទួលការថែរក្សាពីទុយ៌យ៉ូធនៈ។ ពួកគាត់បានទទួលទានអាហាររបស់គាត់។ ហេតុដូច្នេះហើយ ដោយចាត់ទុកវាជាភារកិច្ចរបស់ពួកគាត់ក្នុងការមិនបោះបង់ទុយ៌យ៉ូធនៈនៅពេលសង្គ្រាម ពួកគាត់បានឈរនៅខាងពួកកៅរព័ណ្ឌ។ ទីពីរ អរជុនបានប្រើពាក្យថា «គួរឱ្យគោរព» សម្រាប់ភឝ្ម និងទ្រណៈ។ តើអ្នកដែលមានចិត្តឧត្តមបែបនេះ អាចត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាអ្នកមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការបានដែរឬទេ? សេចក្តីខាងក្នុងគឺថា អ្នកដែលគួរឱ្យគោរព មិនអាចជាអ្នកមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការបានទេ ហើយអ្នកដែលមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការ ក៏មិនអាចជាអ្នកគួរឱ្យគោរពដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ នៅទីនេះ ពាក្យថា «ដែលមានតម្រេកក្នុងការរកប្រាក់ការ» អាចជាគុណនាមសម្រាប់ «សុខភាព» តែប៉ុណ្ណោះ។ **ចំណុចពិសេស**៖ ព្រះអង្គ ក្នុងខទី២ និងទី៣ បានត្រាស់ប្រើអរជុនឱ្យក្រោកឡើង និងធ្វើសង្គ្រាម ដោយបោះបង់ភាពខ្លាចស្លាប់ តែមួយគត់ពីទស្សនៈនៃសុភមង្គលរបស់គាត់។ ទោះជាយ៉ាងណា អរជុនបានយល់ខុស — គាត់គិតថាព្រះអង្គកំពុងប្រើគាត់ឱ្យធ្វើសង្គ្រាមដោយសារតម្រេកចង់បានការសោយសុពណ៌រាជ្យ។ ដំបូង អរជុនមានតែទស្សនៈមួយគត់ — គឺមិនធ្វើសង្គ្រាម — ដោយសារតែហេតុនេះហើយ គាត់បានដាក់ធ្នូ និងព្រួញចុះ ហើយអង្គុយនៅកណ្តាលរថយន្ត ដោយពោរពេញទៅដោយទុក្ខព្រួយ (១.៤៧)។ ប៉ុន្តែទស្សនៈនៃការធ្វើសង្គ្រាម បានកើតឡើងតែពីពាក្យព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្តីបញ្ជាក់គឺថា អារម្មណ៍របស់អរជុនគឺ៖ «យើងដឹងពីធម៌ ប៉ុន្តែទុយ៌យ៉ូធនៈ និងអ្នកដទៃទៀតមិនដឹងទេ។ ហេតុនេះហើយ ពួកគេត្រៀមខ្លួនធ្វើសង្គ្រាមដោយសារលោភលន់ក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ និងរាជ្យ។» ឥឡូវនេះ អរជុននិយាយដូចគ្នាអំពីខ្លួនឯង៖ «បើខ្ញុំក៏ធ្វើសង្គ្រាមតាមបទបញ្ជារបស់ព្រះអង្គដែរ នោះជាលទ្ធផល ខ្ញុំនឹងទទួលបានតែទ្រព្យសម្បត្តិ និងរាជ្យដែលប្រឡាក់ដោយឈាមព្រឹទ្ធាចារ្យប៉ុណ្ណោះ!» ដូច្នេះ អរជុនឃើញតែអំពើអាក្រក់នៅក្នុងការធ្វើសង្គ្រាម។ អំពើអាក្រក់ដែលមកក្នុងរូបរាងជាអំពើអាក្រក់ គឺងាយស្រួលក្នុងការលុបបំបាត់។ ប៉ុន្តែអំពើអាក្រក់ដែលមកក្នុងរូបរាងជាអំពើល្អ គឺពិបាកនឹងលុបបំបាត់ខ្លាំងណាស់។ ឧទាហរណ៍ នៅពេលរាវណៈបានបង្ហាញខ្លួនមុខសីតា និងកាឡណេមីមុខហនុមាន ពួកគេមិនអាចស្គាល់ពួកគាត់បានទេ ព្រោះទាំងពីរបានពាក់គ្រឿងសៀមជាអ្នកបួស។ ក្នុងទស្សនៈរបស់អរជុន ការបំពេញកាតព្វកិច្ចធ្វើសង្គ្រាមគឺជាអំពើអាក្រក់ ហើយការមិនធ្វើសង្គ្រាមគឺជាអំពើល្អ។ នោះគឺ នៅក្នុងចិត្តអរជុន អំពើអាក្រក់នៃការលះបង់កាតព្វកិច្ច បានមកក្នុងរូបរាងជាភាពល្អនៃធម៌ (អហិង្សា)។ អំពើអាក្រក់នៃការលះបង់កាតព្វកិច្ចនេះ មិនបង្ហាញខ្លួនជាអំពើអាក្រក់សម្រាប់គាត់ទេ ព្រោះនៅក្នុងគាត់មានសេចក្តីជាប់ជំពាក់ទៅនឹងរូបកាយ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ដើម្បីលុបបំបាត់អំពើអាក្រក់នេះ ព្រះអង្គត្រូវតែខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ហើយវាត្រូវការពេលវេលា។ នៅក្នុងសង្គមសម័យបច្ចុប្បន្ន ក្រោមហេតុផលនៃការរួបរួម កំពុងមានការព្យាយាមលុបបំបាត់ព្រំដែននៃវណ្ណៈ និងអាស្រម។ អំពើអាក្រក់នេះ ដែលមកក្នុងរូបរាងជាភាពល្អនៃការរួបរួម មិនបង្ហាញខ្លួនជាអំពើអាក្រក់ទេ។ ជាលទ្ធផល គ្មានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការធ្លាក់ចុះ និងទំនោរបែបអសុរៈដែលនឹងកើតឡើងក្នុងមនុស្ស ដោយសារការលុបបំបាត់ព្រំដែនវណ្ណៈ និងអាស្រមនោះទេ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ក្រោមហេតុផលនៃទ្រព្យសម្បត្តិ មនុស្សមិនទទួលស្គាល់កំហុសដូចជាការភូតកុហក ការបោកប្រាស់ ភាពមិនស្មោះត្រង់ ការក្បត់ ជាដើម ថាជាកំហុសឡើយ។ នៅទីនេះ ក្នុងអរជុន អំពើអាក្រក់បានមកក្នុងរូបរាងជាធម៌៖ «តើយើងអាចសម្លាប់សត្វដែលគួរឱ្យគោរពដូចជាភឝ្ម និងទ្រណៈបានយ៉ាងដូចម្តេច? ព្រោះយើងជាអ្នកដឹងពីធម៌។» សេចក្តីខាងក្នុងគឺថា អ្វីដែលអរជុនចាត់ទុកថាល្អ តាមពិតគឺជាអំពើអាក្រក់។ ប៉ុន្តែដោយសារវាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាអំពើល្អ វាមិនបង្ហាញខ្លួនជាអំពើអាក្រក់ទេ។ **ការតភ្ជាប់**៖ ពាក្យព្រះអង្គមានភាពពិសេសបែបនេះ ដែលកំពុងប៉ះពាល់ដល់អរជុនបន្តិចម្តងៗ ធ្វើឱ្យមានការសង្ស័យកើនឡើងនៅក្នុងការសម្រេចចិត្តមិនធ្វើសង្គ្រាមរបស់គាត់។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ អរជុនបាននិយាយ —