**3.27** Πάντα τα έργα εκτελούνται πανταχού από τα τρόπους (γούνα) της υλικής φύσεως. Αλλά εκείνος του οποίου ο νους παραπλανάται από τον εγωτισμό νομίζει: «Εγώ είμαι ο δράστης».
**Ερμηνεία:** «Από τους τρόπους της υλικής φύσεως εκτελούνται όλες οι δραστηριότητες» – Η συλλογική δύναμη από την οποία γεννιούνται, αναπτύσσονται και φθίνουν σώματα, δέντρα κ.λπ., από την οποία ρέουν ποταμοί όπως ο Γάγγης, στην οποία συμβαίνουν μεταμορφώσεις σε αντικείμενα όπως σπίτια – αυτή ακριβώς η συλλογική δύναμη είναι υπεύθυνη για όλες τις δραστηριότητες του ανθρώπου, όπως το να βλέπει, να ακούει, να τρώει, να πίνει κ.λπ. Ωστόσο, παραπλανημένος από τον εγωτισμό και λόγω άγνοιας, ο άνθρωπος διαιρεί τις δραστηριότητες που πηγάζουν από εκείνη τη μία συλλογική δύναμη σε δύο κατηγορίες: τη μία, τις αυτόματες δραστηριότητες, όπως ο σχηματισμός του σώματος, η πέψη της τροφής κ.λπ., και την άλλη, τις δραστηριότητες που εκτελούνται με επίγνωση, όπως το να βλέπει, να μιλάει, να τρώει κ.λπ. Λόγω άγνοιας, ο άνθρωπος θεωρεί τις δραστηριότητες που εκτελούνται με επίγνωση ως δικές του πράξεις.
Επειδή είναι προϊόντα της υλικής φύσεως, τα γούνα (σάτβα, ράτζας και τάμας) γεννούν τη νόηση, τον εγωτισμό, το νου, τα πέντε μεγάλα στοιχεία, τις δέκα αισθήσεις και τα πέντε αισθητά αντικείμενα (ήχος κ.λπ.) – αυτά επίσης λέγεται ότι είναι τα γούνα της υλικής φύσεως. Στα παραπάνω λόγια, ο Κύριος δηλώνει ξεκάθαρα ότι όλες οι δραστηριότητες (είτε συλλογικές είτε ατομικές) εκτελούνται μόνο από τα γούνα της υλικής φύσεως, όχι από τον Εαυτό.
«Εκείνος του οποίου ο νους παραπλανάται από τον εγωτισμό» – Ο «εγωτισμός» είναι μια τροποποίηση του εσωτερικού οργάνου (ανταχκαράνα). Ο «Εαυτός» (σβαρούπα) είναι ο γνώστης αυτής της τροποποίησης. Ωστόσο, λόγω σφάλματος, όταν κάποιος ταυτίζει τον Εαυτό με αυτή την τροποποίηση, δηλαδή λαμβάνει αυτή την τροποποίηση ως τη δική του φύση, ένα τέτοιο άτομο ονομάζεται «εκείνος του οποίου ο νους παραπλανάται».
Όπως το σώμα είναι «αυτό» (ιντάμ), έτσι και ο εγωτισμός είναι «αυτό» (ιντάμ). Το «αυτό» δεν μπορεί ποτέ να είναι το «Εγώ» (αχάμ) – αυτή είναι η αρχή. Όταν ένα άτομο, λόγω σφάλματος, παίρνει το «αυτό» για «Εγώ», δηλαδή θεωρεί το «αυτό» ως «Εγώ», τότε ονομάζεται «εκείνος του οποίου ο νους παραπλανάται από τον εγωτισμό». Αυτός ο υποτιθέμενος εγωτισμός δεν εξαφανίζεται με προσπάθεια, γιατί ο εγωτισμός επιμένει ακόμα και στην προσπάθεια. Ο υποτιθέμενος εγωτισμός εξαφανίζεται – με μη αποδοχή, δηλαδή με το «να μην το θεωρείς έτσι».
**Ειδικό Σημείο:** Το «Εγώ» είναι δύο ειδών: (1) Το πραγματικό (ουσιαστικό) «Εγώ» (π.χ., Εγώ είμαι – απλή ύπαρξη). (2) Το μη πραγματικό (υποτιθέμενο) «Εγώ» (π.χ., Εγώ είμαι το σώμα). Το «πραγματικό Εγώ» είναι φυσικό και αιώνιο, και το «μη πραγματικό Εγώ» είναι μη φυσικό και μη αιώνιο. Επομένως, το «πραγματικό Εγώ» μπορεί να ξεχαστεί, αλλά δεν μπορεί να καταστραφεί, και το «μη πραγματικό Εγώ» μπορεί να γίνει αντιληπτό, αλλά δεν μπορεί να διαρκέσει. Το σφάλμα που διαπράττει ο άνθρωπος είναι ότι ξεχνά το «πραγματικό Εγώ» (τη δική του φύση) και αποδέχεται το «μη πραγματικό Εγώ» (Εγώ είμαι το σώμα) ως αληθινό.
«Νομίζει, "Εγώ είμαι ο δράστης"» – Αν και όλες οι πράξεις εκτελούνται πανταχού μόνο από τα γούνα που γεννιούνται από την υλική φύση, όμως, ο άγνωστος άνθρωπος του οποίου ο νους παραπλανάται από τον εγωτισμό θεωρεί τον εαυτό του ως τον δράστη κάποιων πράξεων. Ο λόγος είναι ότι λαμβάνει τον ίδιο τον εγωτισμό ως τη φύση του. Είναι εξαιτίας του εγωτισμού που ο άνθρωπος επιβάλλει την «εγώ-ότητα» πάνω στο σώμα, τις αισθήσεις, το νου κ.λπ., και θεωρεί τον εαυτό του ως τον δράστη των δραστηριοτήτων τους. Αυτή η εσφαλμένη αντίληψη έχει τεθεί από τον ίδιο τον άνθρωπο, επομένως, μόνο αυτός μπορεί να την απομακρύνει. Ο τρόπος για να την απομακρύνει είναι – να μην την αποδέχεται, μετά από κατάλληλη διάκριση και στοχασμό, γιατί μια αντίληψη κόβεται μόνο από μια αντίληψη.
Υπάρχει το «να κάνεις», και υπάρχει το «να μην κάνεις». Όπως το «να κάνεις» είναι μια πράξη, έτσι και το «να μην κάνεις» είναι μια πράξη. Ο ύπνος, η αφύπνιση, το κάθισμα, το περπάτημα, η ύπαρξη σε σαμάνττι – όλα είναι πράξεις. Η πράξη ως τέτοια συμβαίνει στην υλική φύση. Στον «Εαυτό» (τη συνειδητή φύση), δεν υπάρχει ούτε να κάνεις ούτε να μην κάνεις, γιατί Είναι πέρα και από τα δύο. Είναι άπρακτος και ο φωτιστής όλων. Αν υπήρχε πράξη και στον «Εαυτό», πώς θα μπορούσε να είναι Εκείνος ο γνώστης της πράξης (των πράξεων που είναι τροποποιήσεις στο σώμα κ.λπ.); Το να κάνεις και να μην κάνεις συμβαίνουν εκεί όπου το «Εγώ» (αχάμ) κατοικεί. Όταν το «Εγώ» δεν είναι παρόν, δεν μένει καμία σύνδεση με την πράξη. Η φυσική κατάσταση όλων των ανθρώπων είναι σε αυτήν την άπρακτη αρχή (τη δική τους φύση), από την οποία φωτίζονται τόσο το να κάνεις όσο και το να μην κάνεις. Ωστόσο, λόγω του «Εγώ», ο άνθρωπος υποθέτει μια σύνδεση με τις πράξεις που συμβαίνουν στην υλική φύση. Η υποτιθέμενη σύνδεση με την υλική φύση (το αδρανές) είναι αυτό που ονομάζεται «Εγώ».
**Ειδικό Σημείο:** Όπως, επειδή το κύμα είναι μέρος του ωκεανού, υπάρχει γενική ταυτότητα μεταξύ του κύματος και του ωκεανού – δηλαδή, ο ωκεανός ανήκει στην ίδια κατηγορία με το κύμα – ομοίως, επειδή το σώμα είναι μέρος του κόσμου, υπάρχει γενική ταυτότητα μεταξύ του σώματος και του κόσμου. Ο άνθρωπος δεν θεωρεί τον κόσμο ως «Εγώ», αλλά λόγω σφάλματος, θεωρεί το σώμα ως «Εγώ».
Όπως χωρίς τον ωκεανό, το κύμα δεν έχει ανεξάρτητη ύπαρξη από μόνο του, ομοίως, χωρίς τον κόσμο, το σώμα δεν έχει ύπαρξη από μόνο του. Ωστόσο, όταν ένα άτομο του οποίου ο νους παραπλανάται από τον εγωτισμό παίρνει το σώμα ως «Εγώ» (τη δική του φύση), τότε αρχίζουν να γεννιούνται σε αυτόν διάφορα είδη επιθυμιών, όπως – να αποκτήσω αντικείμενα όπως γυναίκα, γιος, πλούτος κ.λπ., να με σκέφτονται καλά οι άνθρωποι, να με σέβονται, να ενεργούν σύμφωνα με τις επιθυμίες μου κ.λπ. Δεν του περνά καν από το μυαλό ότι παίρνοντας το σώμα ως τη φύση του, είναι ήδη δεσμευμένος, τώρα, με το να τρέφει επιθυμίες, αυξάνει τη δέσμευση – βυθίζοντας τον εαυτό του σε περαιτέρω δυστυχία.
Κατά τη διάρκεια της πνευματικής πρακτικής, ακόμα και όταν ο ασκούμενος δεν έχει την εμπειρία ότι «Εγώ (ο Εαυτός) είμαι εντελώς πέρα από τα γούνα που γεννιούνται από την υλική φύση», αν το αποδεχτεί ως αληθινό, τότε φθάνει ακριβώς σε αυτήν την εμπειρία. Έτσι, όπως ήταν δεσμευμένος αποδεχόμενος μια ψευδή αντίληψη, ομοίως, αποδεχόμενος τη σωστή αντίληψη, απελευθερώνεται, γιατί μια αποδεκτή αντίληψη καταστρέφεται με το να μην την αποδέχεσαι – αυτή είναι η αρχή. Αυτό ακριβώς το σημείο αποκαλύπτει ο Κύριος στο όγδοο εδάφιο του πέμπτου κεφαλαίου, μέσω της λέξης «μανιέτα» (θα πρέπει να σκέφτεται) στα λόγια «ναέβα κιντσίτ καρόμιτι γιούκτο μανιέτα τατβαβίτ» – που σημαίνει, για να καταστραφεί αυτή η μη πραγματική αντίληψη του «Εγώ είμαι ο δράστης», πρέπει να αποδεχτεί κανείς την πραγματική αντίληψη ότι «Εγώ δεν κάνω απολύτως τίποτα». Ψευδείς αντιλήψεις όπως «Εγώ είμαι το σώμα, Εγώ είμαι ο δράστης» γίνονται επίσης τόσο σταθερές που φαίνονται δύσκολο να εγκαταλειφθούν, τότε, πώς οι αληθινές αντιλήψεις όπως «Εγώ δεν είμαι το σώμα, Εγώ είμαι ο μη-δράστης» δεν θα γίνουν σταθερές; Και μόλις γίνουν σταθερές, πώς θα χαθούν ποτέ;
★🔗
