Εκείνος που, συγκρατώντας τα όργανα δράσης, κάθεται να θυμάται με το νου τα αισθητήρια αντικείμενα, αυτός της παραπλανημένης ψυχής ονομάζεται υποκριτής.

【Σημασία των λέξεων】 कर्मेन्द्रियाणि (Karmendriyani) - όργανα δράσης, संयम्य (Samyamya) - συγκρατώντας, यः (Yah) - αυτός που, आस्ते (Aste) - κάθεται, मनसा (Manasa) - με το νου, स्मरन् (Smaran) - αναπολώντας, इन्द्रियार्थान् (Indriyarthan) - αντικείμενα των αισθήσεων, विमूढात्मा (Vimudhatma) - με πλανεμένη διάνοια, मिथ्याचारः (Mithyacarah) - υποκριτής, सः (Sah) - αυτός, उच्यते (Uchyate) - ονομάζεται. 【Σχόλιο του Σουάμι Σιβανάντα】 Τα πέντε όργανα δράσης, τα Karma Indriyas, είναι ο λόγος, τα χέρια, τα πόδια, τα γεννητικά όργανα και ο πρωκτός. Γεννιούνται από το ρατζασικό μέρος των πέντε λεπτών στοιχείων. Εκείνος που συγκρατεί τα όργανα δράσης αλλά κάθεται αναπολώντας στο νου του τα αντικείμενα των αισθήσεων, είναι ένας άνθρωπος με αμαρτωλή συμπεριφορά. Είναι πλανεμένος και ένας πραγματικός υποκριτής. Τα όργανα δράσης πρέπει να ελέγχονται, αλλά και οι σκέψεις πρέπει να δαμάζονται. Ο νους πρέπει να είναι σταθερά προσηλωμένος στον Κύριο. Μόνο τότε θα γίνετε ένας αληθινός Γιόγκι και θα φτάσετε στην αυτοπραγμάτωση.

3.6: Ὁ βιαίως κατέχων τὰ ὄργανα τῆς πράξεως (τὰς αἰσθήσεις ἁπάσας), τῇ δὲ διανοίᾳ ἐπὶ τῶν αἰσθητῶν ἀντλεγόμενος, παραλογιστοῦ λέγεται καὶ ὑποκριτοῦ. Ἑρμηνεία: Ἐνταῦθα, ὁ ὅρος «ὄργανα πράξεως» (karmendriyāṇi) οὐ μόνον περὶ τῶν πέντε ὀργάνων πράξεως (λόγου, χειρῶν, ποδῶν, γεννητικοῦ, πρωκτοῦ) λέγεται, ἀλλὰ καὶ τὰ πέντε ὄργανα αἰσθήσεως (ὤτων, δέρματος, ὀφθαλμῶν, γλώττης, ῥινός) σὺν αὐτοῖς περιλαμβάνει· διότι χωρὶς τῶν ὀργάνων αἰσθήσεως, ἡ πράξις διὰ τῶν ὀργάνων πράξεως μόνων οὐ δύναται συντελεσθῆναι. Ἔτι δὲ, τὸ μόνον ἐκτὸς κατέχειν τὰς χεῖρας, τοὺς πόδας κτλ. (τὰ ὄργανα πράξεως), μὴ κατέχοντος δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς, τὰ ὦτα κτλ. (τὰ ὄργανα αἰσθήσεως), οὐδὲ τὴν ὑπόκρισιν τελείως ἱστᾷ. Ἐν τῇ Γῇτῃ, τὰ ὄργανα αἰσθήσεως ἐν τοῖς ὀργάνοις πράξεως περιεχόμενα νομίζονται. Διόπερ, ἐν μὲν τῇ Γῇτῃ ἡ λέξις «ὄργανα πράξεως» εὑρίσκεται, ἡ δὲ λέξις «ὄργανα αἰσθήσεως» οὐδαμοῦ φαίνεται. Ἐν τοῖς στίχοις 8 καὶ 9 τοῦ πέμπτου κεφαλαίου, αἱ ἐνέργειαι ὡς τὸ βλέπειν, ἀκούειν, ἅπτεσθαι κτλ., αἵτινες εἰσὶν ἔργα τῶν ὀργάνων αἰσθήσεως, ἅμα ταῖς ἐνεργείαις τῶν ὀργάνων πράξεως συναθροίζονται, ἀποδεικνύοντα ὅτι ἡ Γῇτᾳ καὶ τὰ ὄργανα αἰσθήσεως ὡς ὄργανα πράξεως θεωρεῖ. Ἡ Γῇτᾳ καὶ τὰς ἐνεργείας τοῦ νοῦ πράξιν ἡγεῖται—«Ὅ τι ἂν πράττῃ ἄνθρωπος τῷ σώματι, τῷ λόγῳ, τῷ νοΐ» (18.15). Τὸ κεφάλαιον ἐστὶν ὅτι, διὰ τὸ τὴν φύσιν ἐνεργητικὴν εἶναι, πάντα αὐτῆς τὰ ἔργα ἐνεργητικά ἐστιν. Καίπερ τὸ ῥῆμα «κατέχειν» (saṁyamya) κοινῶς σημαῖνον τὴν ὀρθὴν τῶν αἰσθήσεων διοίκησιν, τουτέστι τὸ ὑπὸ ἐξουσίαν αὐτὰς ἄγειν, ἐνταῦθα δὲ ἐν τῷ πλαισίῳ τούτῳ οὐχὶ ἡ σημασία τοῦ ῥήματος ἐστὶ τὸ ὑπὸ ἐξουσίαν ἄγειν τὰς αἰσθήσεις, ἀλλὰ τὸ βιαίως ἐκτὸς αὐτὰς κατέχειν. Αἰτία δέ· εἰ ὑπὸ ἐξουσίαν αἱ αἰσθήσεις εἶεν, οὐκ ἂν πρέποι τὸν τοιοῦτον ὑποκριτὴν καλεῖν. Ὁ παραλογιστοῦ ἀνὴρ (ἐστερημένος διακρίσεως ὀρθῶν καὶ μὴ ὀρθῶν) βιαίως μὲν ἐκτὸς κατέχει τὰς ἐνεργείας τῶν αἰσθήσεων, τῇ δὲ διανοίᾳ ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τῶν αἰσθήσεων ἐναπομένει, καὶ τὴν τοιαύτην κατάστασιν ἀπράγμονα ἡγεῖται. Διὰ τοῦτο ὑποκριτὴς καλεῖται, τουτέστιν ὁ τὴν ψευδῆ ἀγωγὴν ἀσκῶν. Καίπερ ἐκτὸς ἀποταξάμενος τοῖς αἰσθητοῖς καὶ νομίζων, «Ἐγὼ πράξιν οὐ ποιῶ», καὶ ἐν τῇ τοιαύτῃ καταστάσει, οὐκ ἀληθῶς ἀπράγμων γέγονεν. Αἰτία δέ· καίπερ ἐκτὸς ἀπρακτῶν φαινόμενος, διὰ φιλαυτίαν, κτητικότητα καὶ ἐπιθυμίαν, ἡ πράξις ἐν εἴδει ἀπολαύσεως τῶν ἀντικειμένων διὰ τοῦ σχήματος τῆς προσπαθείας ἐναπομονῆς γίνεται. Αἱ κοσμικαὶ ἀπολαύσεις ἔξωθεν τε καὶ διανοίᾳ ἐπιτελεσθῆναι δύνανται. Ὥσπερ ἐντυπώσεις ἀπολαύσεων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πλάσσονται τῷ ἐκτὸς μετὰ προσπαθείας ἀπολαύειν, οὕτως καὶ ἐντυπώσεις πλάσσονται τῷ διανοίᾳ ἀπολαύειν, τουτέστι τῷ μετὰ προσπαθείας ἐπὶ τῶν ἀπολαύσεων ἐναπομένειν. Ἔξωθεν μὲν ἄνθρωπος ἀπολαύσεων ἀποτάξαιτο διὰ λογισμόν, κοινωνικὴν εὐπρέπειαν ἢ φόβον ταραχῆς τῶν κοσμικῶν πραγμάτων, διανοίᾳ δὲ ἀπολαύειν οὐδὲν ἐμπόδιον ἐκτός ἐστιν. Διόπερ διανοίᾳ ἀπολαύων ἐπιμένει καὶ ψευδῶς σεμνύνεται νομίζων, «Ἐγώ εἰμι ἀποτακτὴς ἀπολαύσεων». Τὸ διανοίᾳ ἀπολαύειν μάλιστα βλαβερόν ἐστιν, διότι εὐρυχωρίαν τοιαύτης ἀπολαύσεως παρέχει. Διόπερ ὁ πνευματικὸς ἀσκητής, ὥσπερ ἑαυτὸν φυλάσσει ἀπὸ τῶν ἐκτὸς ἀπολαύσεων καὶ ἀποτάσσεται αὐταῖς, οὕτως καὶ τὴν διανοίᾳ ἐπὶ τῶν ἀπολαύσεων μετὰ προσπαθείας ἐναπόμονην μετὰ ἰδιαιτέρας ἐγρηγόρσεως ἀποταξάσθω. Καὶ ὁ Ἀρjουνας βούλεται τὰς πράξεις ἐν αὐτῇ τῇ οὐσίᾳ ἀποτάξασθαι καὶ ἐρωτᾷ τὸν Κύριον, «Διὰ τί ἐμὲ εἰς τὴν δεινὴν ταύτην πράξιν ἐγκαθιστᾷς;» Ἀποκρινόμενος δὲ ὁ Κύριος ἐνταῦθα λέγει ὅτι ἡ ἀγωγὴ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ, φιλαυτίαν, κτητικότητα, προσπάθειαν, ἐπιθυμίαν κτλ. συντηροῦντος, μόνον δὲ ἐκτὸς πράξεων ἀποτασσομένου καὶ ἑαυτὸν ἀπρακτοῦντα νομίζοντος, ψευδής ἐστιν. Τὸ κεφάλαιον ἐστὶν ὅτι ὁ πνευματικὸς ἀσκητής οὐκ ἐν τῇ οὐσίᾳ τὰς πράξεις ἀποτάξαιτο, ἀλλὰ ἀνεπιθύμως καὶ ἀπροσπαθῶς ἐπιμελῶς αὐτὰς ἐπιτελείτω. Σύνδεσμος: Ἐν τῷ τετάρτῳ στίχῳ, ὁ Κύριος ἔφησεν ὅτι ἡ ἀπόταξις τῶν πράξεων οὐκ ἀναγκαία ἐστὶν ἐκ τῶν ὁπτικῶν τοῦ τε Καρμαγιόγα καὶ τοῦ Σᾰνκῡγιόγα. Εἶτα ἐν τῷ πέμπτῳ στίχῳ, εἶπεν ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος ἐν οὐδεμιᾷ καταστάσει δύναται καὶ πρὸς μίαν στιγμὴν ἄνευ πράξεως μένειν. Ἐν τῷ ἕκτῳ στίχῳ, ἡ ἀγωγὴ τοῦ βιαίως κατέχοντος τὰς ἐνεργείας τῶν αἰσθήσεων καὶ ἑαυτὸν ἀπρακτοῦντα νομίζοντος ψευδὴς ἀναγορεύεται. Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ἡ μόνη ἐκτὸς ἀπόταξις τῶν πράξεων οὐκ ἔστιν ἡ ἀληθὴς αὐτῶν ἀπόταξις. Διόπερ ἐν τῷ ἑπομένῳ στίχῳ, ὁ Κύριος τὸ σημεῖον τῆς ἀληθοῦς ἀποτάξεως ἐξηγεῖται.