અમે આ જાણતા નથી કે અમારે શું કરવું યોગ્ય છે. અમે એ પણ નથી જાણતા કે અમે જીતીશું કે તેઓ અમને જીતશે. જેને મારીને અમે જીવવા ઇચ્છતા નથી, એ જ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો અમારી સામે યુદ્ધ માટે ઊભા છે.

શ્લોક ૨.૬: મને સમજાતું નથી કે શું કરવું વધુ સારું છે - આપણે તેમને જીતીએ કે તેઓ આપણને જીતે. જે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને મારીને આપણે જીવવા પણ નથી માંગતા, તેઓ જ આપણી સામે યુદ્ધ કરવા ઉભા છે. શબ્દાર્થ: 'ન' એટલે નહીં, 'ચ' એટલે અને, 'એતત્' એટલે આ, 'વિદમઃ' એટલે અમે જાણીએ છીએ, 'કતરત્' એટલે કયું, 'નઃ' એટલે આપણા માટે, 'ગરીયઃ' એટલે વધુ સારું, 'યત્' એટલે કે, 'વા' એટલે અથવા, 'જયેમ' એટલે આપણે જીતવું જોઈએ, 'યદિ' એટલે જો, 'વા' એટલે અથવા, 'નઃ' એટલે આપણને, 'જયેયુઃ' એટલે તેઓ જીતે, 'યાન' એટલે જેમને, 'એવ' એટલે જ, 'હત્વા' એટલે મારીને, 'ન' એટલે નહીં, 'જીજીવિષામઃ' એટલે આપણે જીવવા માંગતા નથી, 'તે' એટલે તેઓ, 'અવસ્થિતાઃ' એટલે ઉભા છે, 'પ્રમુખે' એટલે સામે, 'ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ' એટલે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો.

૨.૬. "અને અમે એ પણ જાણતા નથી કે અમારે માટે શું શ્રેયસ્કર છે — અમારે યુદ્ધ કરવું કે ન કરવું; અને એ પણ જાણતા નથી કે અમે તેમને જીતીશું કે તેઓ અમને જીતશે. ધૃતરાષ્ટ્રના તે જ બંધુઓ, જેને મારવાની અમારી ઇચ્છા જીવવા માટે પણ નથી, તે અમારી સામે યુદ્ધમાં ઊભા છે." ટીકા: "અમે એ પણ જાણતા નથી કે અમારે માટે શું શ્રેયસ્કર છે" — આ બે વિકલ્પો વચ્ચે મને નિર્ણય કરવાની શક્તિ નથી: કે મારે યુદ્ધ કરવું કે ન કરવું. કારણ કે તમારા મતે તો યુદ્ધ શ્રેયસ્કર છે; પણ મારા મતમાં, ગુરુજનોની હત્યા પાપરૂપ હોવાથી, યુદ્ધ ન કરવું એ શ્રેયસ્કર છે. આ બે મત જ્યારે મારી સામે રખાય છે, ત્યારે મારાથી એ નક્કી કરી શકાતું નથી કે મારે માટે સંપૂર્ણ રીતે શ્રેયસ્કર માર્ગ કયો છે. આ રીતે ઉપરોક્ત વાક્યમાં ભગવાનનો મત અને અર્જુનનો સ્વકીય મત — એ બંને તેના અંતરમાં સમતોલ થઈ ગયા છે. "અથવા અમે તેમને જીતીશું કે તેઓ અમને જીતશે" — ભલે આપના આદેશ મુજબ અમે યુદ્ધ કરીએ, પણ અમે એ નથી જાણતા કે અમે તેમને જીતશું કે તેઓ (દુર્યોધનાદિ) અમને જીતશે. અહીં અર્જુનમાં પોતાની શક્તિ પ્રત્યે અશ્રદ્ધા નથી, પણ ભવિષ્ય પ્રત્યે અશ્રદ્ધા છે; કારણ કે ભવિષ્યમાં શું સંભવે તે કોણ જાણે? "ધૃતરાષ્ટ્રના તે જ બંધુઓ, જેને મારવાની અમારી ઇચ્છા જીવવા માટે પણ નથી" — સ્વજનોની હત્યા કરીને તો અમે જીવવાની પણ ઇચ્છા નથી રાખતા; સુખ ભોગવવા કે રાજ્ય ભોગવી આધિપત્ય ચલાવવાની વાત તો દૂર છે! કારણ કે જો આપણા સ્વજનો માર્યા ગયા, તો જીવીને આપણે શું કરવાના? આપણા પોતાના હાથે કુટુંબનો નાશ કરીને, આપણે ચિંતા અને શોકમાં બેસી રહીશું! માત્ર ચિંતા, શોક અને વિયોગના વેદના ભોગવવા માટે જીવવું નથી ઇચ્છતા. "તે અમારી સામે યુદ્ધમાં ઊભા છે" — ધૃતરાષ્ટ્રના તે જ બંધુઓ, જેને મારવાની અમારી ઇચ્છા જીવવા માટે પણ નથી, તે અમારી સામે ઊભા છે. ધૃતરાષ્ટ્રના બધા જ સંબંધીઓ તો આપણા પોતાના જ સ્વજનો છે. શાપ હોય એવા જીવનને, જે તે જ સ્વજનોની હત્યા કરીને જીવવું પડે! સંધાન: પોતાના ધર્મનું નિર્ણય કરવામાં અસમર્થ થઈને, અર્જુન હવે વ્યથાપૂર્વક ભગવાનને આતુરતાપૂર્વક પ્રાર્થના કરે છે.