ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ କି ଆମ ପକ୍ଷେ କଣ ଉତ୍ତମ — ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ନା ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ। ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହୁଁ, ସେହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ସନ୍ତାନମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଶ୍ଳୋକ ୨.୬: ଆମେ ଜାଣୁନାହିଁ କେଉଁଟି ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟ - ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବୁ କି ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ। ଯେଉଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାରି ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁନା, ସେମାନେ ହିଁ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶବ୍ଦାର୍ଥ: 'ନ' - ନାହିଁ, 'ଚ' - ଏବଂ, 'ଏତତ୍' - ଏହା, 'ବିଦ୍ମଃ' - ଆମେ ଜାଣୁ, 'କତରତ୍' - କେଉଁଟି, 'ନଃ' - ଆମ ପାଇଁ, 'ଗରୀୟଃ' - ଶ୍ରେୟ, 'ୟତ୍' - ଯେ, 'ବା' - କିମ୍ବା, 'ଜୟେମ' - ଆମେ ଜୟ କରିବୁ, 'ୟଦି' - ଯଦି, 'ବା' - କିମ୍ବା, 'ନଃ' - ଆମକୁ, 'ଜୟେୟୁଃ' - ସେମାନେ ଜୟ କରିବେ, 'ୟାନ୍' - ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ, 'ଏବ' - ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, 'ହତ୍ୱା' - ମାରି, 'ନ' - ନାହିଁ, 'ଜିଜୀବିଷାମଃ' - ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁ, 'ତେ' - ସେମାନେ, 'ଅବସ୍ଥିତାଃ' - ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, 'ପ୍ରମୁଖେ' - ସାମ୍ନାରେ, 'ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ' - ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ।

**ଭଗବଦ୍ ଗୀତା (ଅଧ୍ୟାୟ ୨, ଶ୍ଳୋକ ୬) ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ଓ ଭାଷ୍ୟ:** **୨.୬.** "ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ଯେ ଆମ ପକ୍ଷେ କ’ଣ ଉତ୍ତମ—ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ; ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ଯେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବୁ କି ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ସେହି ସମ୍ପର୍କୀୟଗଣ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ, ସେମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।" **ଭାଷ୍ୟ:** **"ଆମେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ଯେ ଆମ ପକ୍ଷେ କ’ଣ ଉତ୍ତମ"**—ଏହି ଦୁଇଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରୁନାହିଁ: ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି କି ନାହିଁ। କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କିନ୍ତୁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ବୟସ୍ତମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାପ ହୋଇଥିବାରୁ, ଯୁଦ୍ଧ ନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇଟି ମତ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଏ, ମୁଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରୁନାହିଁ ଯେ ମୋ ପକ୍ଷେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉତ୍ତମ ପଥ କ’ଣ। ଏହିପରି ଉକ୍ତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ମତ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ମତ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସମାନ ଭାବେ ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଛି। **"କି ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ"**—ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଆମେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ କରୁ, ତଥାପି ଆମେ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ ଯେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବୁ କି ସେମାନେ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି) ଆମକୁ ଜୟ କରିବେ। ଏଠାରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଅବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ, ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଅବିଶ୍ୱାସ ଅଛି; କାରଣ ଭବିଷ୍ୟତରେ କ’ଣ ଲୁକ୍କାୟିତ ଅଛି ତାହା କିଏ ଜାଣେ? **"ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ସେହି ସମ୍ପର୍କୀୟଗଣ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ"**—ଆମେ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ବଞ୍ଚିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ; ସୁଖଭୋଗ କରିବା କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରି ପ୍ରଭୁତ୍ୱ କରିବାର ଚିନ୍ତା ଆମ ମନରୁ ଦୂରରେ! କାରଣ ଯଦି ଆମ ସ୍ୱଜନମାନେ ନିହତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବଞ୍ଚି ରହି ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ? ଆମେ କେବଳ ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ବସି ଚିନ୍ତା କରିବୁ, ନିଜ ହାତରେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇ! କେବଳ ଚିନ୍ତା, ଦୁଃଖ ଓ ବିରହ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ। **"ସେମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି"**—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ସେହି ସମ୍ପର୍କୀୟଗଣ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ, ସେମାନେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କର ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାସ୍ତବରେ ଆମର ନିଜ ସ୍ୱଜନ ଅଟନ୍ତି। ଶାପିତ ହେଉ ସେହି ଜୀବନ ଯାହା ସେହି ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପାଳିତ ହୁଏ! **ସନ୍ଧିବନ୍ଧନ:** ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ଅକ୍ଷମ ଅନୁଭବ କରି, ଅର୍ଜୁନ ବିବଶ ହୋଇ ବ୍ୟାକୁଳ ଚିତ୍ତରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି।