**೧.೨೧. ವಿವರಣೆ –** "ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸು" – ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಒಂದು ಸೇನೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಬಿಂದುವು ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು: (೧) ಸೇನೆಗಳು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಗಲದ ಮಧ್ಯಬಿಂದು, ಮತ್ತು (೨) ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಬಿಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಕೌರವ ಸೇನೆಯು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯಂತೆಯೇ ಸಮಾನ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅರ್ಜುನನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಅಂತಹ ಮಧ್ಯಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ರಥವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
"ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಇಲ್ಲಿ (೧.೨೧), ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ (೧.೨೪), ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ (೨.೧೦). ಇದು ಮೂರು ಸಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯೆಂದರೆ: ಮೊದಲು, ಅರ್ಜುನನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರಿಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ (೧.೨೧). ನಂತರ, ಭಗವಂತನು ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಕೌರವರನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ (೧.೨೪). ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಭಗವಂತನು ದುಃಖಿತನಾದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಗೀತೆಯ ಮಹೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ (೨.೧೦). ಹೀಗೆ, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮವಿತ್ತು; ನಂತರ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋರಾಡಲು ವಿರಕ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಭಗವಂತನಿಂದ ಗೀತೆಯ ಪರಮೋಪದೇಶ ಲಭಿಸಿ, ಅವನ ಮೋಹ ನೀಗಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಅಂತಹದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಕೊಂಡು, ಪ್ರಚಲಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
"ನಾನು ಈ ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವವರೆಗೆ... ಈ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ" – ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ರಥವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು? ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಯುದ್ಧದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೌರವ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವವರೆಗೂ ರಥವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿರಿ. ಈ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು? ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನೋಡಲಿ – ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ನನ್ನಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಯಾರು ಕೀಳರಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು."
ಇಲ್ಲಿ, "ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು" ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು, "ನಾವು ಶಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆವು, ಆದರೆ ಅವರು ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ನೋಡಲಿ – ಯಾವ ಬಲದಿಂದ ಅವರು ಯುದ್ಧದ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ?"
★🔗
