1.21. Objaśnienie – „O Achyuta, ustaw mój rydwan pomiędzy dwoma armiami” – Dwie armie stały naprzeciw siebie, gotowe do stoczenia bitwy. Odległość między nimi była taka, że jedna armia mogła razić drugą strzałami i inną bronią. Punkt środkowy pomiędzy tymi dwiema armiami był centralny z dwóch perspektyw: (1) środek szerokości, na której rozstawione były armie, oraz (2) punkt równoodległy od obu armii, gdzie armia Kaurawów znajdowała się w tej samej odległości co armia Pandawów. Ardżuna prosi Pana, by umieścił rydwan w takim punkcie środkowym, aby można było łatwo obserwować obie armie.
Zwrot „pomiędzy dwoma armiami” pojawia się w Gicie trzykrotnie: tutaj (1.21), w dwudziestym czwartym wersie tego samego rozdziału (1.24) oraz w dziesiątym wersie drugiego rozdziału (2.10). Znaczenie tego trzykrotnego pojawienia się jest takie, że najpierw Ardżuna, z odwagą, rozkazuje ustawić swój rydwan pomiędzy dwiema armiami (1.21). Następnie Pan, umieściwszy rydwan pomiędzy dwiema armiami, nakazuje mu spojrzeć na Kurów (1.24). I wreszcie, to pomiędzy dwiema armiami Pan wygłasza Ardżunie pogrążonemu w żalu wielkie nauki Gity (2.10). Tak oto początkowo Ardżuna przejawiał męstwo; potem, ujrzawszy swych krewnych, stał się niechętny do walki z powodu przywiązania; a na końcu otrzymał od Pana najwyższe nauki Gity, które usunęły jego złudzenie. Oznacza to, że gdziekolwiek człowiek się znajduje i w jakichkolwiek okolicznościach, pozostając właśnie tam, może właściwie wykorzystać panującą sytuację, działać bez pragnienia i osiągnąć Najwyższego. Albowiem Najwyższy Pan pozostaje zawsze ten sam we wszystkich okolicznościach.
„Dopóki nie przyjrzę się tym… w tym przedsięwzięciu bitewnym” – Jak długo rydwan ma stać pomiędzy dwiema armiami? W tej kwestii Ardżuna mówi: „Niech rydwan stoi tam, dopóki nie ujrzę wszystkich tych królów, którzy przybyli, pragnąc wojny, i stoją w armii Kaurawów wraz ze swymi siłami. W tym przedsięwzięciu bitewnym, z kim muszę stoczyć bój? Pozwól mi ujrzeć ich wszystkich – którzy spośród nich są równi mi siłą, którzy są słabsi, a którzy silniejsi”.
Tutaj, przez słowa „ci, którzy pragną walczyć”, Ardżuna mówi: „Rozważaliśmy pokój, ale oni nie przyjęli propozycji pokoju, ponieważ ich umysły żywią większą żądzę walki. Pozwól mi więc ich ujrzeć – z jaką mocą przechowują w sercach pragnienie bitwy?”
★🔗
