ឱបារថ! បុគ្គលណាដែលដឹងថាអត្តានេះជារបស់មិនអាចវិនាស ជានិរន្តរ៍ និងមិនអាចរលត់ តើគេនឹងធ្វើឱ្យគេសម្លាប់នរណា និងសម្លាប់នរណា?

អត្ថន័យពាក្យ៖ វេទ - អ្នកដឹង, អវិនាសិនម - មិនអាចបំផ្លាញបាន, និត្យម - អមតៈ, យះ - អ្នកណា, ឯនម - អាត្មាខ្លួនឯងនេះ, អជម - មិនកើត, អវ្យយម - មិនចេះអស់, កថម - យ៉ាងម៉េច, សះ - គេ, បុរុសះ - មនុស្ស, បារ្ថ - អូអរជុន, កម - អ្នកណា, ឃាតយតិ - ធ្វើឱ្យគេសម្លាប់, ហន្តិ - សម្លាប់។ ការបកស្រាយ៖ អ្នកប្រាជ្ញដែលដឹងថាអាត្មាខ្លួនឯងនេះគឺអមតៈ និងមិនអាចបំផ្លាញបានតាមរយៈបទពិសោធន៍ខាងវិញ្ញាណផ្ទាល់ មិនអាចប្រព្រឹត្តអំពើសម្លាប់បានឡើយ។ គាត់ក៏មិនអាចបង្ខំអ្នកដទៃឱ្យសម្លាប់បានដែរ។

**២.២១.** ឱ បុត្រព្រឹត្ថៈ បុគ្គលដែលដឹងថា អាត្មានេះជាសត្វមិនវិនាស ទៀងទាត់ មិនកើត និងមិនប្រែប្រួល តើអាចសម្លាប់អ្នកណា ឬធ្វើឱ្យអ្នកណាត្រូវសម្លាប់បានយ៉ាងដូចម្តេចទៅ? **ពន្យល់:** សេចក្តីថា— "វេទាវិនាសិនំ... ឃាតយតិ ហន្តិ កម" — បុគ្គលណាដែលយល់ច្បាស់ពិតប្រាកដថា អាត្មានេះមិនដែលត្រូវវិនាស មិនដែលប្រែប្រួល មិនដែលកើត ហើយក៏មិនដែលវិនាសសូន្យឡើយ តើបុគ្គលបែបនោះអាចសម្លាប់អ្នកណា ឬធ្វើឱ្យអ្នកណាត្រូវសម្លាប់បានយ៉ាងដូចម្តេច? គឺថា បុគ្គលបែបនោះមិនអាចមានចិត្តចង់សម្លាប់អ្នកដទៃ ឬឱ្យគេសម្លាប់អ្នកដទៃបានឡើយ។ គេមិនអាចក្លាយជាអ្នកធ្វើ ឬជាអ្នកបញ្ជាឱ្យគេធ្វើកម្មណាមួយបានឡើយ។ នៅទីនេះ ដោយសម្តែងពីលក្ខណៈរបស់អាត្មាថា ជាសត្វមិនវិនាស ទៀងទាត់ មិនកើត និងមិនប្រែប្រួល ព្រះអាទិទេពបានបដិសេធនូវវិការទាំងប្រាំមួយ (វិការៈ) ក្នុងអាត្មានោះ។ ឧទាហរណ៍ ដោយសម្តែងថា "មិនវិនាស" គឺបដិសេធនូវវិការជាសេចក្តីស្លាប់; ដោយសម្តែងថា "ទៀងទាត់" គឺបដិសេធនូវវិការជាការប្រែប្រួលសភាព និងការធំឡើង; ដោយសម្តែងថា "មិនកើត" គឺបដិសេធនូវវិការជាកំណើត និងសភាពដែលកើតឡើងពីកំណើតនោះ; ហើយដោយសម្តែងថា "មិនប្រែប្រួល" គឺបដិសេធនូវវិការជាការចាស់គ្រាំគ្រា។ ក្នុងអាត្មានេះ វិការតិចតួចបំផុតក៏មិនកើតឡើងដោយសារកម្មណាមួយឡើយ។ ប្រសិនបើព្រះអាទិទេពមានគោលបំណងក្នុងពាក្យថា "ន ហន្យតេ ហន្យមានេ សរីរេ" (វាមិនត្រូវគេសម្លាប់ នៅពេលដែលសរីរៈត្រូវគេសម្លាប់) និង "កំ ឃាតយតិ ហន្តិ កម" (សម្លាប់អ្នកណា ឬធ្វើឱ្យអ្នកណាត្រូវសម្លាប់) គ្រាន់តែដើម្បីបដិសេធការក្លាយជាអ្នកធ្វើ ឬជាអ្នកទទួលនៃកម្ម តើហេតុអ្វីបានជាទ្រង់មិនត្រាស់អំពីការធ្វើ និងការមិនធ្វើ តែយកការសម្លាប់ និងការត្រូវសម្លាប់មកសម្តែងនៅទីនេះ? ចម្លើយគឺ ដោយសារបរិបទនៃខន្ធីយសង្គ្រាមនេះ ទើបចាំបាច់ត្រូវត្រាស់ថា អាត្មានេះមិនក្លាយជាអ្នកសម្លាប់ក្នុងសមរភូមិឡើយ ព្រោះវាគ្មានភាពជាអ្នកធ្វើ (កត្តៈ) ក្នុងខ្លួនឯង។ កាលណាអាត្មាមិនអាចក្លាយជាអ្នកសម្លាប់ (ជាអ្នកធ្វើ) បាន តើវាអាចក្លាយជាអ្នកត្រូវសម្លាប់ (ជាអ្នកទទួលកម្ម) បានយ៉ាងដូចម្តេច? សេចក្តីគឺថា អាត្មានេះមិនមែនជាអ្នកធ្វើ ហើយក៏មិនមែនជាអ្នកទទួលនៃកម្មណាមួយឡើយ។ ហេតុនេះ គេមិនគួរព្រួយបារម្ភអំពីការសម្លាប់ និងការត្រូវសម្លាប់ឡើយ គួរតែប្រតិបត្តិតាមភារកិច្ចដែលមកដល់ខ្លួន តាមគន្លងព្រះគម្ពីរចែងទុក។ **សម្ពន្ធភាព:** ក្នុងខព្រះគាថាមុនៗ ព្រះអាទិទេពបានសម្តែងពីលក្ខណៈមិនប្រែប្រួលរបស់អាត្មា។ ក្នុងខបន្ទាប់ ទ្រង់នឹងសម្តែងរឿងដដែលនេះតាមរយៈឧទាហរណ៍មួយ។