2.21. Ewe mwana wa Pritha, yule ambaye anajua nafsi hii iliyomo mwilini kuwa isiyoharibika, ya milele, isiyozaliwa, na isiyobadilika, anawezaje kumuua yeyote au kusababisha kuuawa kwa mtu yeyote?
Ufafanuzi: Maana yake ni—“Vedāvināśinam... ghātayati hanti kam”—Yule anayeitambua kwa hakika kuwa nafsi hii iliyomo mwilini haiharibiki kamwe, haibadilika hali yoyote, haizaliwi kamwe, wala haipunguki kwa namna yoyote—mtu kama huyo anawezaje kumuua yeyote au kusababisha kuuawa kwa mtu? Yaani, mtu kama huyo hawezi kuwa na hamu yoyote ya kuua wala kusababisha wengine kuuawa. Hawawezi kuwa mtendaji wa kitendo chochote wala msababishaji wa kitendo chochote.
Hapa, kwa kuelezea nafsi iliyomo mwilini kuwa isiyoharibika, ya milele, isiyozaliwa, na isiyobadilika, Bwana amekanusha mabadiliko yote sita (vikāras) ndani yake. Kwa mfano, kwa kuiita “isiyoharibika,” mabadiliko ya namna ya kifo yamekanushwa; kwa “ya milele,” mabadiliko ya hali zinazobadilika na ukuaji yamekanushwa; kwa “isiyozaliwa,” mabadiliko ya kuzaliwa na hali ya uhai inayofuata kuzaliwa yamekanushwa; na kwa “isiyobadilika,” mabadiliko ya kuharibika yamekanushwa. Katika nafsi iliyomo mwilini, mabadiliko hata kidogo hayatokei kwa sababu ya kitendo chochote.
Kama lengo la Bwana katika vishazi “na hanyate hanyamāne śarīre” (Hauuawi mwili unapouawa) na “kaṁ ghātayati hanti kam” (kumuua yeyote au kusababisha kuuawa kwa mtu) lilikuwa tu kukanusha kuwa nafsi hawi mtendaji wala lengo la kitendo, basi kwa nini kuzungumzia hapa kuhusu kuua na kuuawa badala ya kutenda na kutotenda? Jibu ni kwamba, kwa kuwa muktadha ni wa vita, ni muhimu kusema hapa kwamba nafsi iliyomo mwilini hawi muuaji katika vita, kwa sababu hana uhusika wowote wa kutenda. Ikiwa nafsi iliyomo mwilini hawezi kuwa muuaji, yaani, mtendaji, basi anawezaje kuwa yule anayeuwawa, yaani, lengo la kitendo? Dhumuni ni kwamba nafsi hii iliyomo mwilini si mtendaji wala lengo la kitendo chochote. Kwa hivyo, mtu haipaswi kuhuzunika juu ya kuua na kuuawa; badala yake, anapaswa kutekeleza wajibu ulioko mkononi mwake kulingana na maagizo ya maandiko matakatifu.
Muunganisho: Katika aya zilizotangulia, kutobadilika kwa nafsi kumeelezewa. Katika aya inayofuata, hili hilo linaelezewa kwa njia ya mfano.
★🔗