ധൃതരാഷ്ട്ര രാജാവേ! ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്താൻ പോകുമ്പോൾ, അനീതിയായി രാജ്യം കൈക്കലാക്കിയ ഭരണാധികാരികളെയും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷികളെയും തന്റെ മുന്നിൽ പടനിരത്തിയത് കണ്ട്, ഹനുമാന്റെ ചിഹ്നം പതിച്ച കൊടികെട്ടിയ പാണ്ഡവനും ഗാണ്ഡീവധനുവുമായ അർജ്ജുനൻ, സർവജ്ഞനും അന്തര്യാമിയുമായ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വ്യാഖ്യാനം: 'അഥ' എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ശ്രീകൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും തമ്മിലുള്ള സംവാദമായ ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ആരംഭം സഞ്ജയൻ ഇപ്പോൾ വർണ്ണിക്കുകയാണെന്നാണ്. പതിനെട്ടാം അദ്ധ്യായത്തിലെ എഴുപത്തിനാലാം ശ്ലോകത്തിലെ 'ഇതി' എന്ന പദത്തിലാണ് ഈ സംവാദം അവസാനിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ഉപദേശം രണ്ടാം അദ്ധ്യായത്തിലെ പതിനൊന്നാം ശ്ലോകത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പതിനെട്ടാം അദ്ധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിയാറാം ശ്ലോകത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു.
'ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്താൻ പോകുമ്പോൾ' — പിതാമഹൻ ഭീഷ്മൻ യുദ്ധാരംഭത്തിന് സൂചന നൽകാൻ ശംഖ് ഊതിയിട്ടില്ല; ദുര്യോധനനെ പ്രസന്നനാക്കാനേ അത് ഊതിയുള്ളൂ. എന്നിട്ടും കൗരവപാണ്ഡവ സൈന്യങ്ങൾ അത് യുദ്ധഘോഷണമായി എടുത്ത്, ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി നിന്നു. ഇങ്ങനെ ആയുധധാരികളായ സൈന്യങ്ങളെ കണ്ട്, വീര്യം നിറഞ്ഞ അർജ്ജുനനും തന്റെ ഗാണ്ഡീവധനു ഉയർത്തി.
'ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രരെ പടനിരത്തിയത് കണ്ട്' — ഈ വാക്കുകൾ വഴി സഞ്ജയൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, നിന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ പാണ്ഡവസൈന്യം കണ്ടപ്പോൾ ഭയന്ന് ദ്രോണാചാര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് ഓടിയെന്നാണ്. എന്നാൽ അർജ്ജുനൻ കൗരവസൈന്യം കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ കൈ നേരെ തന്റെ ഗാണ്ഡീവധനുവിലേക്ക് പോയി — 'ധനുർ ഉദ്യമ്യ'. ഇത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത് ദുര്യോധനനിൽ ഭയവും, അർജ്ജുനനിൽ നിര്ഭയത്വവും, ഉത്സാഹവും, വീര്യവുമാണെന്നാണ്.
'കപിധ്വജൻ' — അർജ്ജുനനെ 'കപിധ്വജൻ' എന്ന പദം കൊണ്ട് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, സഞ്ജയൻ ധൃതരാഷ്ട്രനെ അർജ്ജുനന്റെ രഥക്കൊടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഹനുമാന്ജിയെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. പാണ്ഡവർ കാട്ടിൽ വസിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് കാറ്റ് ഒരു ദിവ്യസഹസ്രദളപദ്മം കൊണ്ടുവന്ന് ദ്രൗപദിയുടെ മുന്നിൽ വീഴ്ത്തി. അത് കണ്ട് ദ്രൗപദി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച് ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു, 'മഹാവീര! എനിക്കായി അനേകം അത്തരം പദ്മങ്ങൾ കൊണ്ടുതരൂ.' ദ്രൗപദിയുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ ഭീമസേനൻ അവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു വാഴത്തോപ്പിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ അദ്ദേഹം ഹനുമാന്ജിയെ കണ്ടുമുട്ടി. ഇരുവർക്കും ധാരാളം സംഭാഷണങ്ങൾ നടന്നു. ഒടുവിൽ, ഹനുമാന്ജി ഭീമസേനനോട് വരം ചോദിക്കാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീമസേനൻ പറഞ്ഞു, 'നിന്റെ കൃപ എന്നിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ.' ഇതിന് ഹനുമാന്ജി മറുപടി പറഞ്ഞു, 'വായുപുത്ര! നീ ശത്രുസൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, അമ്പുകളുടെയും ഈട്ടികളുടെയും പ്രഹരങ്ങളാൽ ക്ഷുഭിതരായവരുടെ ഇടയിൽ സിംഹംപോലെ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ഇടിമുഴക്കം കൊണ്ട് ആ ഗർജ്ജനം വർദ്ധിപ്പിക്കും. മാത്രമല്ല, അർജ്ജുനന്റെ രഥക്കൊടിയിൽ ഇരുന്ന്, ശത്രുക്കളുടെ പ്രാണനെ പോക്കുന്ന അത്തരം ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം ഉണ്ടാക്കും; അത് നിങ്ങൾക്ക് ശത്രുക്കളെ എളുപ്പത്തിൽ കൊല്ലാൻ സഹായിക്കും.' ആയതിനാൽ, ആരുടെ രഥക്കൊടിയിൽ ഹനുമാന്ജി ഇരിക്കുന്നുവോ, അവർക്ക് വിജയം ഉറപ്പാണ്.
'പാണ്ഡവൻ' — ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ ചോദ്യത്തിൽ 'പാണ്ഡവർ' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ, ധൃതരാഷ്ട്രനെ പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർമ്മപ്പെടുത്താനായി സഞ്ജയൻ (1.14 ലും ഇവിടെയും) 'പാണ്ഡവ' എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
'രാജൻ, അപ്പോൾ അവൻ ഹൃഷീകേശനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു' — പാണ്ഡവസൈന്യം കണ്ട് ദുര്യോധനൻ തന്റെ ഗുരുവായ ദ്രോണാചാര്യന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി കപടം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറയുന്നു. എന്നാൽ അർജ്ജുനൻ കൗരവസൈന്യം കണ്ട്, ലോകഗുരുവും അന്തര്യാമിയും മനോബുദ്ധികളുടെ നിയന്ത്രകനുമായ ശ്രീകൃഷ്ണനോട്, തന്റെ കർത്തവ്യബോധത്തോടും വീര്യത്തോടും ഉത്സാഹത്തോടും കൂടി (അടുത്ത് പറയാൻ പോകുന്ന) വാക്കുകൾ പറയുന്നു.
★🔗
