हे दुर्योधना दुष्टबुद्धे, या युद्धात लढाईस उत्सुक असलेले आणि तुला आनंद देणारे कार्य करण्याची इच्छा बाळगणारे, येथे एकत्र आलेले हे सर्व राजे मला पाहावयाचे आहेत.
टीका: अर्जुनाने दुर्योधनाला 'दुष्टबुद्धे' असे संबोधून सूचित केले आहे की या दुर्योधनाने आतापर्यंत आमचा नाश करण्यासाठी नाना प्रकारचे कपट रचले आहेत. आमचा अपमान करण्याचा अनेक प्रयत्न केला आहे. न्याय आणि धर्मानुसार आम्हाला अर्धे राज्य मिळण्याचा हक्क आहे, तरीही तो तेही हडपू इच्छितो आणि देण्यास तयार नाही. अशी त्याची दुष्ट बुद्धी आहे; आणि येथे आलेले हे राजे या युद्धात त्याला आनंद देणारेच करू इच्छितात! खरोखर, मित्रांचे कर्तव्य आहे की अशी कर्मे करावी आणि अशा सल्ल्याने मित्राचे इहलोकी आणि परलोकी कल्याण साधावे. पण हे राजे दुर्योधनाची दुष्ट बुद्धी शुद्ध करण्याऐवजी ती आणखी वाढवू इच्छितात. दुर्योधनाला लढाई करण्यास प्रवृत्त करून आणि युद्धात त्याची मदत करून, ते फक्त त्याचा पाडाव घडवून आणू इच्छितात. याचा अर्थ असा की ते दुर्योधनाचे खरे कल्याण काय आहे, याचा विचारही करत नाहीत; कोणत्या मार्गाने त्याला राज्य मिळेल आणि कोणत्या मार्गाने त्याचा परलोक सुधरेल. जर या राजांनी त्याला सल्ला दिला असता, "भाऊ, किमान अर्धे राज्य स्वतःकडे ठेव आणि पांडवांना त्यांचा हिस्सा दे," तर दुर्योधनाचे अर्धे राज्य राहिले असते आणि त्याचा परलोकही सुधरला असता.
"लढाईस उत्सुक असलेले, येथे एकत्र आलेले ते मला पाहू द्या." फक्त लढण्यास इतके अधीर असलेले हे लोक मला पाहू द्या! त्यांनी अधर्माच्या आणि अन्यायाच्या बाजूने स्वीकारले आहे; म्हणून ते आमच्यासमोर टिकू शकणार नाहीत आणि नष्ट होतील.
"लढाईस उत्सुक" असे म्हणण्याचा अर्थ असा की त्यांचे मन युद्धाच्या अतिरिक्त इच्छेने भरलेले आहे. तर, हे लोक कोण आहेत ते मला पाहू द्या.
संदर्भ: अर्जुनाचे हे भाषण ऐकल्यानंतर, संजय पुढील दोन श्लोकांमध्ये भगवंतांनी काय केले ते वर्णन करतो.
★🔗
