**2.48.** O Dhananjaya (Arjunie)! Porzuciwszy przywiązanie i stawszy się równym wobec sukcesu i porażki, wykonuj działanie ugruntowane w Jodze; albowiem równość umysłu nazywa się Yogą.
**Komentarz:** *'Porzuciwszy przywiązanie'* – Nie powinieneś mieć przywiązania do żadnego działania, do owocu żadnego działania, ani do żadnego przedmiotu Prakriti, takiego jak miejsce, czas, wydarzenie, okoliczność, instrument wewnętrzny (umysł, intelekt, ego), instrumenty zewnętrzne (zmysły) itd. Tylko wtedy możesz wykonywać działanie bez lgnienia. Jeśli lgniesz do działania, jego owocu lub czegokolwiek innego, jakże może być mowa o nie-lgnieniu? A bez nie-lgnienia, jakże to działanie może prowadzić do wyzwolenia?
*'Stawszy się równym wobec sukcesu i porażki'* – Jaki będzie rezultat porzucenia przywiązania? Powstanie równość umysłu wobec sukcesu i porażki. Należy pozostać równym we wszystkim, co stanowi sukces i porażkę: dokończenie lub niedokończenie działania; jego owoc będący korzystnym lub niekorzystnym z perspektywy światowej; otrzymywanie szacunku lub braku szacunku, pochwały lub nagany z powodu wykonania tego działania; oczyszczenie lub nieoczyszczenie instrumentu wewnętrznego (serca) itd. (Zob. przypis s. 86). Równość, czyli stan pozbawiony pragnień, Karmajogina powinna być taka, że niezależnie od tego, czy działania są dokończone czy nie, czy owoc jest osiągnięty czy nie, czy własne wyzwolenie następuje czy nie – "Ja muszę jedynie wykonywać swoją obowiązkową powinność". Nawet jeśli poszukujący nie doświadczył jeszcze nieprzywiązania, nawet jeśli równość jeszcze w nim nie powstała, jego samym celem powinno stać się stawanie się nieprzywiązanym, stawanie się równym. To, co staje się celem, ostatecznie zostaje osiągnięte. Dlatego poprzez równość, która jest środkiem (sadhana), czyli równość instrumentu wewnętrznego, równość, która jest celem (sadhya), przychodzi sama z siebie – 'Wtedy osiągniesz Yogę' (2.53).
*'Ugruntowany w Jodze, wykonuj działania'* – Po staniu się równym wobec sukcesu i porażki, pozostać niezachwianie i nieustannie ugruntowanym w tej równości, to znaczy być 'ugruntowanym w Jodze'. Tak jak kiedy na początku zadania oddajemy cześć Panu Ganeśi, nie zachowujemy tej czci nieustannie przy sobie podczas wykonywania zadania, podobnie nie należy myśleć, że stawszy się raz na początku równym wobec sukcesu i porażki, nie trzeba już później stale tej równości podtrzymywać i można kontynuować z upodobaniami i awersjami. Dlatego Pan mówi, że należy wykonywać obowiązkową powinność, pozostając stale ugruntowanym w równości.
*'Równość umysłu nazywa się Yogą'* – Równość sama w sobie jest Yogą, co znaczy, że równość jest samą naturą Najwyższego Ja. Ta równość powinna pozostać stała wewnątrz instrumentu wewnętrznego. Później, w dziewiętnastym wersecie piątego rozdziału, Pan powie: 'Ci, których umysły ugruntowane są w równości, zwyciężyli świat, nawet żyjąc; ponieważ Brahman jest nieskazitelny i równy; dlatego oni ugruntowani są w samym Brahmanie'.
*'Równość nazwana jest Yogą'* – To jest definicja Yogi. Ten sam punkt zostanie później stwierdzony w dwudziestym trzecim wersecie szóstego rozdziału: 'To, co jest rozłączeniem ze zjednoczeniem z cierpieniem, nazywa się Yogą'. Te dwie definicje są w istocie jednym i tym samym. Tak jak w chorobie grzybicy istnieje przyjemność swędzenia i ból pieczenia, jednak oba są formami cierpienia, ponieważ są chorobą; podobnie, szczęście i smutek powstające z połączenia ze światem – oba są w istocie formami cierpienia. Rozłączenie z takim połączeniem ze światem samo nazywa się 'rozłączeniem ze zjednoczeniem z cierpieniem'. Dlatego, czy nazwiesz to rozłączeniem ze zjednoczeniem z cierpieniem, czyli byciem wolnym od szczęścia i smutku; czy nazwiesz to byciem równym wobec sukcesu i porażki, czyli wobec szczęścia i smutku – jest to ta sama rzecz.
Istota tego wersetu jest taka: Działania wykonywane jedynie poprzez ciało grube, subtelne i przyczynowe mają być czynione tylko jako służba dla świata, nie dla siebie samego. Tylko tak czyniąc, powstanie równość.
**'Szczególne punkty dotyczące intelektu i równości'**
Intelekt jest dwojakiego rodzaju – niezdecydowany (avyavasāyātmikā) i zdecydowany (vyavasāyātmikā). Ten intelekt, który ma na celu osiągnięcie przyjemności światowych, uciech, wygód, zaszczytów, prestiżu itd., jest intelektem 'niezdecydowanym' (Gita 2.44). Ten intelekt, którego jedynym celem jest osiągnięcie równości, dokonanie własnego dobra, jest intelektem 'zdecydowanym' (Gita 2.41). Intelekt niezdecydowany jest wieloraki, a intelekt zdecydowany jest jeden. Ten, czyj intelekt jest niezdecydowany, sam jest niezdecydowany (avyavasita) – 'intelekty niezdecydowanych' (2.41) – i jest on światowy. Ten, czyj intelekt jest zdecydowany, sam jest zdecydowany (vyavasita) – 'gdyż on jest zdecydowany' (9.30) – i jest on poszukującym.
Równość również jest dwojakiego rodzaju – równość jako środek (sādhana) i równość jako cel (sādhya). Równość jako środek dotyczy instrumentu wewnętrznego, a równość jako cel dotyczy natury Najwyższego Ja. Pozostawanie równym wobec sukcesu i porażki, pomyślności i przeciwności itd., czyli brak przyciągania i awersji w instrumencie wewnętrznym, jest równością jako środkiem, która jest obszernie opisana w Gicie. Poprzez tę równość jako środek, spontanicznie osiągnięta równość, która jest zyskana, jest równością jako celem, która jest opisana w pięćdziesiątym trzecim wersecie tego samego rozdziału słowami 'Wtedy osiągniesz Yogę'.
Teraz zrozum te cztery rozróżnienia w ten sposób: Jest ten, który jest światowy, i ten, który jest poszukującym; jest środek i jest cel. Ten, którego celem jest kosztowanie przyjemności i gromadzenie dóbr, jest światowy. On nie ma jednego zdecydowanego intelektu; raczej ma niezliczone intelekty pełne gałęzi pragnień.
Ten, kto jest zdecydowany – "Muszę osiągnąć samą równość, cokolwiek by się nie działo" – ma intelekt zdecydowany. Kiedy taki poszukujący wchodzi w pole światowych spraw, i sytuacje sukcesu i porażki, zysku i straty, pomyślnych i niepomyślnych okoliczności itd. pojawiają się przed nim, on pozostaje równy wobec nich, nie angażuje się w przyciąganie i awersję. Poprzez tę równość jako środek, wznosi się ponad świat – 'Już tutaj, narodziny są zwyciężone przez tych, których umysły ugruntowane są w równości' (pierwsza część Gity 5.19). Poprzez równość jako środek, osiągany jest spontanicznie równy Najwyższy Atman – 'Albowiem Brahman jest nieskazitelny i równy; dlatego oni ugruntowani są w Brahmanie' (druga część Gity 5.19).
**Połączenie:** Po opisaniu tego równego intelektu od wersetu trzydziestego dziewiątego do czterdziestego ósmego, wyższość tego równego intelektu w porównaniu z działaniem podszytym pragnieniem jest wyjaśniona w następnym wersecie.
★🔗
