BG 2.11 — སཱཾ་ཁྱ་ཡོ་ག་
BG 2.11📚 Go to Chapter 2
श्रीभगवानुवाच|अशोच्यानन्वशोचस्त्वंप्रज्ञावादांश्चभाषसे|गतासूनगतासूंश्चनानुशोचन्तिपण्डिताः||२-११||
ཤྲཱིབྷགབཱནུབཱཙ་| ཨཤོཙྱཱནནྭཤོཙསྟྭཾ་པྲཛྙཱབཱདཱཾཤྩ་བྷཱཥསེ་| གཏཱསཱུནགཏཱསཱུཾཤྩ་ནཱནུཤོཙནྟི་པཎྜིཏཱཿ་||༢-༡༡||
श्रीभगवानुवाच: The Blessed Lord said | अशोच्यानन्वशोचस्त्वं: Thou hast grieved for those that should not be grieved for | प्रज्ञावादांश्च: and words of wisdom | भाषसे: speakest | गतासूनगतासूंश्च: and the dead and the living | नानुशोचन्ति: not | पण्डिताः: the wise
GitaCentral བོད་སྐད།
དཔལ་ལྡན་ལྷའི་སྐད་དུ། །མི་ངོ་ཚ་བར་བྱ་བའི་གང་ཟག་ལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ངོ་ཚ་བྱེད་པ་དང༌། །ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་འདས་པ་དང༌། །མ་འདས་པ་ལ་ངོ་ཚ་བྱེད་པ་མིན།
English
Swami Gambirananda
Swami Adidevananda
Hindi
Swami Ramsukhdas
Sanskrit
Sri Ramanuja
Sri Madhavacharya
Sri Anandgiri
Sri Jayatirtha
Sri Abhinav Gupta
Sri Madhusudan Saraswati
Sri Sridhara Swami
Sri Dhanpati
Vedantadeshikacharya Venkatanatha
Sri Purushottamji
Sri Neelkanth
Sri Vallabhacharya
Detailed Commentary
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲོག་ཆགས་འདི་དག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་ཞིང་། ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། གཟུགས་པོ་འདི་དག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་སྟེ། མཁས་པ་དག་གིས་གཤེགས་པ་དང་མ་གཤེགས་པ་གང་ལའང་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། འགྲེལ་པ། སྲོག་ཆགས་དང་དངོས་པོའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་འདི་དག་ངའི་ཡན་ཡིན། འདི་དག་ངའི་ཡན་མིན། འདི་དག་ངའི་ཉེ་འཁྲིད་ཡིན། འདི་དག་ངའི་ཉེ་འཁྲིད་མིན། འདི་དག་ངའི་རིགས་ཀྱི་ཡིན། འདི་དག་ངའི་རིགས་ཀྱི་མིན། འདི་དག་ངའི་གཞི་གྲངས་ཀྱི་ཡིན། འདི་དག་ངའི་གཞི་གྲངས་ཀྱི་མིན། འདི་དག་ངའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། འདི་དག་ངའི་ཕྱོགས་སུ་མེད་པ་སོགས་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ངའི་ཡན་དུ་འཛིན་པ་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་། འདོད་པ། བརྩེ་བ། ཞེན་པ་སོགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆགས་པ་དང་འདོད་པ་སོགས་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱོ་བ་དང་། ཡིད་འཁྲུལ། འཇིགས་པ། ཡང་འགུལ། མི་བཟད་པ། སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ཆགས་པ་དང་འདོད་པ་སོགས་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་མེད་པ་ནི་གཞི་མཐུན་ཡིན་ནོ། གཏེར་ཆེན་མདོ་ལས། དྲི་ཏ་རཱཥྚྲས་ཐོག་མར་རང་གི་སྲས་དང་པཎྜ་བའི་སྲས་རྣམས་ཞིང་འདིར་ཅི་བྱས་ཞེས་དྲིས་པ་ལྟར། པཎྜ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་ཏ་རཱཥྚྲ་ལ་རང་གི་ཕ་ལས་ཀྱང་གུས་པ་ཆེན་པོས་བལྟས་ཀྱང་། དྲི་ཏ་རཱཥྚྲ་ཡིས་རང་གི་སྲས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པས། འདི་དག་ངའི་ཡན་ཡིན། འདི་དག་ངའི་ཡན་མིན་ཞེས་རང་གི་སྲས་དང་པཎྜ་བའི་སྲས་ལ་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། དྲི་ཏ་རཱཥྚྲ་ལ་ཡོད་པའི་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཨརྗུ་ན་ལའང་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཨརྗུ་ནའི་ཆགས་པ་དེ་དྲི་ཏ་རཱཥྚྲའི་ཆགས་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཨརྗུ་ན་ལ་དྲི་ཏ་རཱཥྚྲ་ལྟར་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་བློ་མེད་པས། ཉེ་འཁྲིད་འདི་དག་མཐོང་བ། (༡.༢༨) ཞེས་ཚང་མ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིད་དུ་གྲགས་པ་དང་། དུར་ཡོ་དྷ་ན་སོགས་ལའང་ང་ཚོའི་ཉེ་འཁྲིད། (༡.༣༧) ཞེས་གྲགས་པ་ནི། ཨརྗུ་ནས་ཀུ་རུ་རིགས་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཆགས་པ་དེ་ལས་ཁོང་ཚོའི་འཆི་བའི་སྐོར་ལ་སྐྱོ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་དོན་ཡིན་ནོ། སྐྱོ་བ་འདི་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཏེར་ཆེན་མདོའི་གསུང་ཆོས་ཀྱིས་ཨརྗུ་ན་ལ་བསླབས་པ་དེ་ཡང་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཅིག་པ་འདི་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ། མཇུག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་འདི་ཉིད་མི་རུང་བར་གསུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ང་ལ་གཅིག་པུར་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་སྐྱབས་སུ་སོང་། སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། (༡༨.༦༦) ཞེས་གསུང་བ་ནི། སྐྱོ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ང་ལ་གཅིག་པུར་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱོ་བ་དང་ཡིད་འཁྲུལ་སོགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། སྲོག་ཆགས་འདི་དག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་དང་། ལུས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་ལུས་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལུས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་འཇིག་པར་མི་རུང་བ་དང་། ལུས་ནི་འཇིག་པར་རུང་བ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་སྟེ། འཇིག་པར་མི་རུང་བ་ནི་ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བས། དེ་ལ་སྐྱོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་པར་རུང་བ་ནི་རྟག་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པར་མི་རུང་བས། དེ་ལ་སྐྱོ་བ་ཡང་མི་འོས་པར་དོན་ཡིན་ནོ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡང་མིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡང་མིན་པར་སྐྱོ་བ་འདི་འཇིག་པར་རུང་བ་ཡིན་པ་ནི། སྐྱོ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ཙམ་མོ། མི་གང་ཞིག་གི་སྣང་བར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ། རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་བཟང་ངན་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། དགའ་སྐྱོ་བྱེད་པ་ནི་བླུན་པོའི་ཆོ་ག་ཙམ་མོ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གནས་སྐབས་བཟང་ངན་གང་ཡིན་རུང་། དེ་ལ་གོམས་པ་དང་མཇུག་མ་ཡོད་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་དེ་སྔོན་དུ་མེད་པ་དང་། མཇུག་ཏུ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། གོམས་པ་དང་མཇུག་མར་མེད་པ་དེ་བར་དུ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་ན་འཇིག་པར་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་གནས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གནས་སྐབས་བཟང་ངན་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་དེ་ལ་དགའ་སྐྱོ་བྱེད་པ་ནི་བླུན་པོའི་ཆོ་ག་ཙམ་མོ། ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྐྱོ་བ་སྨྲ་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་གཏམ་དེ་སྨྲ་བ་ཙམ་ལས། དངོས་སུ་ཁྱོད་མཁས་པ་མིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་མཁས་པ་དག་གིས་སུ་ལའང་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། རིགས་ཉམས་པར་གྱུར་ན་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ཆོས་ཉམས་པར་གྱུར་ན་བུད་མེད་རྣམས་ལོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་སྦྱར་བ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། རིགས་སྦྱར་བ་དེས་རིགས་འཇོམས་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་རིགས་དག་དམྱལ་བར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། གཏོར་མ་དང་ཆུ་མ་ཐོབ་པས་ཁོང་ཚོའི་མེས་པོ་དག་ཀྱང་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དེས་ཀྱང་ལུས་ནི་འཇིག་པར་རུང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ནི་འཇིག་པར་མི་རུང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། གལ་ཏེ་ལུས་ཉིད་འཇིག་པར་མི་རུང་བར་གྱུར་ན། རིགས་འཇོམས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་རིགས་དམྱལ་བར་ལྷུང་བའི་འཇིགས་པ་དང་། མེས་པོ་ལྷུང་བའི་ཡིད་འཁྲུལ་གྱིས་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་དང་མེས་པོ་ལ་ཡིད་འཁྲུལ་བྱེད་པ་དང་། ཁོང་ཚོ་ལྷུང་བར་འཇིགས་པ་ནི། ལུས་ནི་འཇིག་པར་རུང་བ་དང་། དེ་ནང་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་རྟག་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་འཇིག་པ་ལ་སྐྱོ་བ་ནི་མི་འོས་པ་ཡིན་ནོ། གཤེགས་པ་དང་མ་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་སྟེ། ལུས་དང་སྲོག་གི་བྲལ་བ་ནི་སུ་ལའང་མི་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཁ་ཤས་ལ་ལུས་དང་སྲོག་གི་བྲལ་བ་བྱུང་ཟིན་པ་དང་། ཁ་ཤས་ལ་ད་དུང་མ་བྱུང་བ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྐྱོ་བ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ནོ། གཤེགས་པ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་གཤེགས་པའི་སྲོག་ཆགས་ལ་སྐྱོ་བ་བྱས་པས་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གཏོར་མ་དང་ཆུ་བཏང་བ་དེ་དག་ཕྱི་མ་ལ་སླེབས་པ་བཞིན་དུ། གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བཀྲག་པ་དང་མིག་ཆུ་བཏང་བ་དེ་དག་ཀྱང་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོལ་ལོ་བཟུང་སྟེ་ཟ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། (ཟིན་བྲིས་ཤོག་གྲངས་༤༨ ལྟ་བར་བྱའོ།) མ་གཤེགས་པ་དག་ལའང་སྐྱོ་བར་མི་རུང་སྟེ། ཁོང་ཚོའི་ཕྱིར་གཅོད་པ་དང་། འཚོ་བའི་སྒོ་འབྱེད་པ། བྱ་བ་གཞན་སྒྲུབ་པ་སོགས་བྱེད་དགོས་ཀྱི། ཁོང་ཚོ་ལ་ཅི་འབྱུང་། ཇི་ལྟར་འཚོ་བར་འགྱུར། སུ་ཞིག་གིས་རོགས་པར་འགྱུར་སོགས་ཀྱི་ཡིད་འཁྲུལ་དང་སྐྱོ་བ་ནི་ཚར་དུ་མི་བྱེད་དགོས་ཏེ། ཡིད་འཁྲུལ་དང་སྐྱོ་བས་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ངའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལྷུང་བ་དང་། ངའི་ཁ་དོག་སྐམ་པ་སོགས་འདི་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྩ་བ་ནི་རང་ཉིད་ལུས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་ལུས་སུ་འཛིན་པས་ལུས་སྐྱོང་བ་དང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་བ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པའི་སེམས་དེ་ལས་ཉེ་འཁྲིད་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་འཁྲུལ་དང་སྐྱོ་བ་བྱུང་བ། ཡིད་འཁྲུལ་དང་སྐྱོ་བ་དེ་ལས་ཨརྗུ་ནའི་ལུས་སུ་སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་ཡན་ལག་ལྷུང་བ་སོགས་མངོན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་དང་མ་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀའི་སྐྱོ་བ་རྒྱུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། སྲོག་གཤེགས་པ་ནི་གཤེགས་པ་དང་། སྲོག་མ་གཤེགས་པ་ནི་མ་གཤེགས་པའོ། གཏོར་མ་དང་ཆུ་མ་ཐོབ་པས་མེས་པོ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། (༡.༤༢) ཞེས་པ་ནི་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་ཨརྗུ་ནའི་ཡིད་འཁྲུལ་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་རྒྱལ་སྲིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད། བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་ཚེ་དང་ནོར་ལ་རེ་བ་སྤངས་ནས་འཐབ་འཛིང་ལ་ལངས་ཡོད། (༡.༣༣) ཞེས་པ་ནི་མ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་ཨརྗུ་ནའི་ཡིད་འཁྲུལ་ཡིན་པས། ཡིད་འཁྲུལ་འདི་གཉིས་ཀ་ལུས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཡིད་འཁྲུལ་འདི་གཉིས་ནི་དོན་དུ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་གཤེགས་པ་དང་མ་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀ་འཇིག་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། གཤེགས་པ་དང་མ་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་ལས་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་འཁྲུལ་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་གྱི། བསམ་པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གཏོར་མ་དང་ཆུ་བཏང་བ། གཤེགས་རྗེས་དང་ཡུན་རིང་པོའི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཡིན་ལ། མ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་། འཚོ་བའི་སྒོ་འབྱེད་པ་ནི་ལས་ཡིན་པས། ལས་ནི་ཡིད་འཁྲུལ་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་གྱི། བསམ་པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་ལས་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡིད་འཁྲུལ་ལས་བསམ་པ་འཇོམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། མཁས་པ་དག་གིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་པཎྜི་ཏ་ཞེས་བྱ་སྟེ། པཎྜི་ཏ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་གསལ་བར་འབྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། མཁས་པ་དེ་དག་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་སྐྱོ་བ་མེད་དེ། རྟག་པ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པས་སྐྱོ་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། མི་རྟག་པ་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པས་སྐྱོ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། བདག་ཉིད་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། འགྱུར་བའི་ལུས་ནི་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས། མི་རྟག་པ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། ལུས་སོགས་འདི་དག་དེ་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་རམ། འཆི་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་པ་ལས་སྐྱོ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རྟག་པའི་དོན་དུ་ནི་ཡིད་འཁྲུལ་དང་སྐྱོ་བ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། འབྲེལ་ཚུལ། རྟག་པའི་དོན་ལ་སྐྱོ་བར་མི་རུང་བའི་གཏན་ཚིགས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ།