በርኅራኄ ጉድለት የተጎዳ ባሕርዬ፣ በግዴታ የተደናገረ አእምሮዬ፣ እጠይቅሃለሁ፡ ለእኔ የትኛው መልካም እንደሆነ በእርግጠኝነት ንገረኝ። እኔ የአንተ ተማሪ ነኝ። ወደ አንተ የጠጋሁትን አስተምረኝ።

2.7 ልቤ በምሕረት ድክመት ተሸንፏል፤ አእምሮዬም ስለ ግዴታዬ ግራ ተጋብቷል። እጠይቅሃለሁ፡ ለእኔ የሚሻለውን ነገር በእርግጠኝነት ንገረኝ። እኔ ደቀመዝሙርህ ነኝ። በአንተ መጠጊያ ያገኘሁትን እኔን አስተምረኝ። የቃላት ትርጉም፡ «कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः» ማለት በምሕረት ድክመት የተሸነፈ ተፈጥሮ ማለት ነው። «पृच्छामि» ማለት «እጠይቃለሁ»፣ «त्वाम्» ማለት «አንተን»፣ «धर्मसंमूढचेताः» ስለ ግዴታ ግራ የተጋባ አእምሮን ያመለክታል፣ «यत्» ማለት «ያ»፣ «श्रेयः» ማለት «መልካም ነገር»፣ «स्यात्» ማለት «ሊሆን ይችላል»፣ «निश्चितम्» ማለት «በእርግጠኝነት»፣ «ब्रूहि» ማለት «ንገረኝ»፣ «तत्» ማለት «ያንን»፣ «मे» ማለት «ለእኔ»፣ «शिष्यः» ማለት «ደቀመዝሙር»፣ «ते» ማለት «የአንተ»፣ «अहम्» ማለት «እኔ»፣ «शाधि» ማለት «አስተምር»፣ «माम्» ማለት «እኔን»፣ «त्वाम्» ማለት «አንተን» እና «प्रपन्नम्» ማለት «መጠጊያ ያገኘ» ማለት ነው።

2.7. አስተያየት፡ "kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ pṛcchāmi tvāṁ dharmasammūḍhacetāḥ" – አርጁና በሙሉ ከጦርነት መካከል መውጣትን ከፍተኛው መንገድ በሆነ መልኩ በልቡ ባያስብም እንኳ፣ ኃጢአትን ለማስወገድ ከመዋጋት መቆጠብ በስተቀር ሌላ አማራጭ አላየም። ስለዚህ፣ ከጦርነት መውጣትን ወደደ እና ያንን መውጣት እንደ በጎ ሥራ አድርጎ ሳይሆን እንደ ልክ ያልሆነ ድንጋጤ አላሰበውም። ይሁን እንጂ፣ ጌታው የአርጁናን መውጣት እንደ ድንጋጤ እና እንደ ልክ ያልሆነ የልብ ድክመት በማለት ሲጠሩት፣ ያንጊዜ ከጌታው ከዚህ ግልጽ ከሆኑት ቃላት አርጁና ከጦርነት መውጣት ለእኔ ተገቢ አይደለም ብሎ አሰበ። ይህ በእርግጥ የአንድ ዓይነት ድንጋጤ ነው፣ ይህም ከተፈጥሮዬ ጋር ሙሉ በሙሉ የሚቃረን ነው፤ ምክንያቱም በእኔ በክህተር (ወታደር) ተፈጥሮ ውስጥ ወግኝነትም ሆነ ሸሸት (ጀርባ መሸሽ) የለምና። ስለዚህ፣ ጌታው ያስቀመጡትን የድንጋጤ ጉድለት በራሱ ውስጥ እንዳለ በመቀበል፣ አርጁና ለጌታው እንዲህ ይላል፡ በመጀመሪያ፣ በድንጋጤ ጉድለት ምክንያት የእኔ ክህተር ተፈጥሮ በአንድ መልኩ ተገፎ ተቀምጧል፤ በሁለተኛ ደግሞ፣ በዲዳርማ (ግብር) በተመለከተ ምንም ነገር በአእምሮዬ ለመወሰን አልችልም። አእምሮዬ እንዲህ አይነት ግራ መጋባት ውስጥ ገብቷል ማለት ነው፣ በዲዳርማ በተመለከተ አእምሮዬ ምንም አይሠራም። በሦስተኛው ጥቅስ ላይ፣ ጌታው ለአርጁና በግልጽ አዘዙ፡ 'የልብን ትንሽ ድክመት፣ ድንጋጤውን ትተህ ለጦርነት ተነሳ።' ከዚህ አርጁና በዲዳርማ (ግብር) በተመለከተ ምንም ጥርጣሬ ሊኖረው አይገባም ነበር። ይሁን እንጂ፣ ጥርጣሬው የቀረበት ምክንያት ከአንድ በኩል ቤተሰቡን ማጥፋት እና በጦርነት የሚከበሩ ሽማግሌዎችን መግደል እንደ አዲዳርማ (ኃጢአት) ይታያል፤ ከሌላው በኩል መዋጋት የክህተር ዲዳርማ ይመስላል። ስለዚህ፣ የቤተሰቡን ሰዎች ማየቱን አይዋጋም፤ እና ከክህተር-ዲዳርማ አንጻር መዋጋት አለበት – በእነዚህ ሁለት መካከል ተጠምዶ አርጁና በሥነ ምግባር ግዝግዝ ውስጥ ወደቀ። ዲዳርማን በመወሰን ረገድ አእምሮው ግራ ገባ። በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታ፣ 'በዚህ ጊዜ የተወሰነው ግብሬ ምንድን ነው? የእኔ ዲዳርማ ምንድን ነው?' በሚል ውሳኔ ለማግኘት ጌታውን ይጠይቃል። 'yacchreyaḥ syānniścitaṁ brūhi tanme' – በዚሁ ምዕራፍ በሁለተኛው ጥቅስ ላይ፣ ጌታው እንዲህ ብለዋል፡ አንተ፣ በድንጋጤ ምክንያት ከጦርነት የምትመለስ ይህ ባህርይህ 'anāryajuṣṭa' ነው ማለት ነው፤ ማለትም የከበሩ ሰዎች እንደዚህ አያደርጉም፤ እነሱ ለመልካም ጤናቸው ብቻ የሚሆነውን ነገር ይፈጽማሉ። ይህንን ሰምቶ፣ በአርጁና ልብ ውስጥ እኔም የከበሩ ሰዎች የሚያደርጉትን ማድረግ አለብኝ ብሎ አሰበ። ስለዚህ፣ ለመልካም ጤናው የሚሆነው ፍላጎት በአርጁና ልብ ውስጥ ተነሳ፤ እና በዚያ ላይ፣ ስለ መልካም ጤናው ጌታውን ይጠይቃል፡ 'ወደ እርጅናዬ የሚያደርሰኝን ነገር ንገረኝ።' በአርጁና ልብ ውስጥ ግርማ (viṣāda) እንዳለ እና አሁን እዚህ ስለ መልካም ጤናው መጠየቁ፣ ሰው በሚገኝበት ሁኔታ ተረክቦ ቢቆይ፣ የእውነተኛው ዓላማ ነቅሶ በእርሱ ውስጥ እንደማይከሰት ያረጋግጣል። የእውነተኛው ዓላማ – መልካም ጤና – ነቅሶ የሚከሰተው ሰው በአሁኑ ሁኔታ ተረክቦ በማይሆን፣ በዚያ ሁኔታ ሊቆይ በማይችልበት ጊዜ ብቻ ነው። 'śiṣyaste'ham' – ስለ መልካም ጤናው በመጠየቅ፣ ይህ ስሜት በአርጁና ልብ ውስጥ ተነሳ፣ የመልካም ጤና ጉዳይ ከጉሩ ይጠየቃል፣ ከጋሪ አድራጊው አይደለም። በዚህም ምክንያት፣ የጋሪ አድራጊው ጌታ የሆነ የነበረው ስሜት ከአርጁና ልብ ውስጥ የጠፋ፣ በዚህም ምክንያት ጌታውን 'ኦ አቺዩታ! ጋሬዬን በሁለቱ ሰራዊቶች መካከል አስቀምጥ' ብሎ ያዘዘው፤ ያ ስሜት ጠፍቷል፤ እና ስለ መልካም ጤናው ለመጠየቅ፣ አርጁና የጌታው ተማሪ ሆኖ 'ኦ ጌታ! እኔ ተማሪህ ነኝ፣ ማስተማርን ለመቀበል ብቁ ነኝ፣ ስለ መልካም ጤናዬ ንገረኝ' ይላል። 'śādhi māṁ tvāṁ prapannam' – ጉሩ በእርግጥ መመሪያ ይሰጣል፣ ያልታወቀውን መንገድ ዕውቀት ይሰጣል፣ ሙሉ ብርሃን ይሰጣል፣ ነገሩን ሁሉ ሙሉ በሙሉ ያብራራል፤ ነገር ግን ተማሪው ራሱ መንገዱን መራመድ አለበት። ተማሪው ራሱ የራሱን መልካም ጤና ማሳካት አለበት። ጌታው መመሪያ እንዲሰጥ እኔም እንዳይለማመድ አልፈልግም፤ ምክንያቱም ያ ዓላሜን አያሳካምና። ስለዚህ፣ የመልካም ጤናዬን ኃላፊነት በራሴ ላይ ለምን አስቀምጠው? ለምን ሙሉ በሙሉ በጉሩ ላይ አልተወውም! ልክ እንደ ሕፃን ከእናቱ ጡት ብቻ በሚመገብ ሰው በሽታ ቢያጋጥመው፣ ያንጊዜ በሽታውን ለመፈወስ መድሀኒቱን እናቱ ራሷ መውሰድ አለባት፣ ሕፃኑ አይደለም። እንዲሁም፣ እኔም ሙሉ በሙሉ በጉሩ ብቻ ተጠግቼ፣ ሙሉ በሙሉ በጉሩ ላይ ጥጋበኛ ብሆን፣ ያንጊዜ የመልካም ጤናዬ ሙሉ ኃላፊነት በጉሩ ብቻ ላይ ይወድቃል፣ ጉሩ ራሱ የእኔን መልካም ጤና ማሳካት አለበት – በዚህ ስሜት አርጁና 'በአንተ ተጠግቻለሁ፣ አስተምረኝ' ይላል። እዚህ፣ አርጁና 'tvāṁ prapannam' የሚሉትን ቃላት በመጠቀም በጌታው መጠገን ይናገራል፤ ነገር ግን በእውነቱ ሙሉ በሙሉ አልተጠጋም። ሙሉ በሙሉ በተጠጋ ኖሮ፣ 'śādhi mām' 'አስተምረኝ' የሚለው ንግግሩ ተገቢ አይሆንም ነበር፤ ምክንያቱም ሙሉ በሙሉ ከተጠጋ በኋላ፣ ተማሪው የራሱ የሆነ ግብር አይቀርለትም። በሁለተኛ ደግሞ፣ በኋላ በዘጠነኛው ጥቅስ ላይ አርጁና 'አልዋጋም' – 'na yotsye' ይላል። ይህም የአርጁና ንግግር ሙሉ በሙሉ መስገድን የሚቃረን ነው። ምክንያቱም ከተገዛ በኋላ፣ 'ወይዋጋለሁ ወይስ አልዋጋም፤ ምን ላድርግ እና ምን አልሰራም' – የሚለው ጥያቄ ሙሉ በሙሉ አይቀርም። የመጠጊያው ሰጭ ምን እንዲያደርገው እና ምን እንዳያደርገው እንኳ አያውቅም። የእርሱ ብቸኛ ስሜት የሚቀረው አሁን የመጠጊያው ሰጭ የሚያደርገኝን ብቻ ነው የማደርገው የሚል ነው። በአርጁና ውስጥ ያለውን ይህንን ጉድለት ለማስወገድ፣ ጌታው በኋላ 'māmekaṁ śaraṇaṁ vraja' (18.66) 'በእኔ ብቻ ጥገ' ማለት ነበረባቸው። ከዚያም አርጁናም 'kariṣye vacanaṁ tava' (18.73) 'በቃልህ እሠራለሁ' በማለት ሙሉ በሙሉ መስገድን ተቀበለ። በዚህ ጥቅስ ውስጥ አርጁና አራት ነገሮችን ተናግሯል – (1) 'kārpaṇyadoṣo... dharmasammūḍhacetāḥ' (2) 'yacchreyaḥ syānniścitaṁ brūhi tanme' (3) 'śiṣyaste'ham' (4) 'śādhi māṁ tvāṁ prapannam'። ከነዚህ መካከል፣ በመጀመሪያው ጉዳይ ላይ አርጁና ስለ ዲዳርማ ይጠይቃል፣ በሁለተኛው ስለ መልካም ጤናው ይለምናል፣ በሦስተኛው ተማሪ ይሆናል፣ በአራተኛውም ይጠጋል። አሁን እነዚህን አራት ጉዳዮች በግምት ውስጥ በማስገባት፡ በመጀመሪያው፣ የሚጠየቀው ሰው ሊንገር ወይም ላለመንገር ነፃ ነው። በሁለተኛው፣ ለሚለመነው ሰው መንገር ግብር ይሆናል። በሦስተኛው፣ ሰው ተማሪ የሚሆንለት ጉሩ ላይ፣ ለተማሪው የመልካም ጤና መንገድ ለማሳየት ልዩ ኃላፊነት ይወድቀው ላይ ነው። በአራተኛውም፣ ሰው የሚጠጋበት የመጠጊያ ሰጭ ላይ፣ ለተገዛው ሰው ነፃነትን መስጠት አለበት፣ ማለትም የመጠጊያው ሰጭ ራሱ ለነፃነቱ መጋለጥ አለበት። ግንኙነት – በቀደመው ጥቅስ ላይ አርጁና በጌታው ተጠግቷል፤ ነገር ግን በልቡ ውስጥ ይህ አሰበ፡ የጌታው ፍላጎት እኔን እንዲዋጋ ማድረግ ብቻ ነው፤ ነገር ግን እኔ መዋጋትን ለራሴ ጽድቅ አድርጌ አላስበውም። ልክ እርሱ ከዚህ በፊት ለጦርነት 'uttiṣṭha' እንዳዘዙ፣ እንዲሁም አሁንም ሊዋጉ ሊያዙኝ ይችላሉ። በሁለተኛ ደግሞ፣ ምናልባት የልቤን ስሜቶች ሙሉ በሙሉ በጌታው ፊት አላስቀመጥኩም። በእነዚህ ሐሳቦች፣ አርጁና በቀጣዩ ጥቅስ ላይ የልቡን ሁኔታ ከመዋጋት ጋር በሚቃረን መልኩ በግልጽ ይገልጻል።