**অনুবাদ:**
হে আচাৰ্য! এই চোৱা পাণ্ডৱসকলৰ এই বিশাল আৰু পৰাক্ৰমী সেনা, যাক তোমাৰ বুদ্ধিমান শিষ্য, দ্ৰুপদনন্দন ধৃষ্টদ্যুম্নই ৰণৰূপত সজাইছে।
**ভাষ্য:** 'আচাৰ্য' বুলি সম্বোধন কৰি দুৰ্যোধনে ইংগিত দিছে যে দ্ৰোণ হৈছে সকলোৰে—কৌৰৱ আৰু পাণ্ডৱ উভয়ৰে—গুৰু। ৰণবিদ্যাৰ শিক্ষক হিচাপে তেওঁ সকলোৰে আচাৰ্য। গতিকে, তেওঁৰ মনত কোনোৰে প্ৰতি আঙুলিয়নি বা পক্ষপাতিত্ব নাথাকিব লাগে।
'তোমাৰ বুদ্ধিমান শিষ্য' শব্দবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি দুৰ্যোধনৰ ভাৱনা এয়ে: তুমি ইমানেই মহান যে ধৃষ্টদ্যুম্নকো অস্ত্ৰবিদ্যা শিকাইছা, যি কেৱল তোমাক বধ কৰিবলৈহে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল; আৰু তোমাৰ সেই শিষ্য ধৃষ্টদ্যুম্ন ইমান বুদ্ধিমান যে তোমাক বধ কৰিবলৈহে তোমাৰ পৰাই সেই অস্ত্ৰবিদ্যা শিকিলে। 'দ্ৰুপদনন্দন' বুলি কোৱাৰ উদ্দেশ্য হৈছে এইটো সূচোৱা যে তোমাক বধ কৰাই একমাত্ৰ লক্ষ্য হৈ দ্ৰুপদই যজ্ঞ আৰু উপযজ্ঞৰ সহায়ত এক যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছিল, যাৰ পৰা ধৃষ্টদ্যুম্নৰ জন্ম হৈছিল। দ্ৰুপদৰ সেই সন্তান ধৃষ্টদ্যুম্নই এতিয়া তোমাৰ সন্মুখত (বিপক্ষত) সেনাপতি হৈ থিয় দিছে। যদিও দুৰ্যোধনে ইয়াত 'ধৃষ্টদ্যুম্ন' বুলি ক'ব পাৰিলেহেঁতেন, তথাপি তেওঁ 'দ্ৰুপদনন্দন' শব্দটোৱে দ্ৰোণাচাৰ্যক দ্ৰুপদৰ প্ৰতি থকা শত্রুতাৰ কথা সোঁৱৰাই দিছে, ইংগিত দিছে যে এয়ে সেই বিবাদ মীমাংসা কৰাৰ এক উৎকৃষ্ট সুযোগ।
'পাণ্ডুপুত্ৰসকলৰ এই বিশাল আৰু পৰাক্ৰমী সেনা, ৰণৰূপত সজ্জিত'—অৰ্থাৎ, দ্ৰুপদনন্দনে সজোৱা পাণ্ডৱসকলৰ এই অসীম সেনাবাহিনী চোৱা। ইয়াৰ গূঢ় অৰ্থ হৈছে যে, যি পাণ্ডৱসকলৰ প্ৰতি তোমাৰ স্নেহ, তেওঁলোকেই তোমাক বধ কৰিবলৈহে নির্দিষ্টভাৱে জন্মগ্ৰহণ কৰা দ্ৰুপদনন্দনক নিজৰ সেনাপতি পাতি, ৰণৰূপ ৰচনাৰ দায়িত্ব দিছে। পাণ্ডৱসকলৰ যদি তোমাৰ প্ৰতি স্নেহ থকাহেঁতেন, তেওঁলোকে কিমান নহয়, তোমাক বধ কৰিবলৈ অহাজনক নিজৰ সেনাৰ মুখ্য সেনাপতি নকৰিলেহেঁতেন; তেওঁলোকে তেনে ক্ষমতা নিদিলেহেঁতেন। তথাপি, সকলো জানি-বুজিও তেওঁলোকে তেওঁক সেনাপতি পাতিলে।
যদিও পাণ্ডৱ সেনা কৌৰৱ সেনাতকৈ সংখ্যাত কম আছিল—কৌৰৱ সেনা আছিল এঘাৰ অক্ষৌহিণী আৰু পাণ্ডৱ সেনা আছিল সাত অক্ষৌহিণী—তথাপি দুৰ্যোধনে পাণ্ডৱ সেনাক বিশাল আৰু পৰাক্ৰমী বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। পাণ্ডৱ সেনাক বিশাল আৰু পৰাক্ৰমী বুলি কৈ, দুটা ভাৱ প্ৰকাশ পাইছে:
(১) পাণ্ডৱ সেনা এনেভাৱে ৰণৰূপত সজ্জিত হৈছিল যে সংখ্যাত কম হৈয়ো দুৰ্যোধনৰ চকুত ই অতি বিশাল যেন লাগিছিল; আৰু (২) পাণ্ডৱ সেনাৰ সকলো ৰণবীৰ একেটা উদ্দেশ্যৰে একত্ৰিত হৈছিল। এই ঐক্যৰ বাবেই, সংখ্যাত সৰু হৈয়ো পাণ্ডৱ সেনা শক্তি আৰু উৎসাহত মহান যেন দেখা গৈছিল। এনে সেনা দেখুৱাই দুৰ্যোধনে দ্ৰোণাচাৰ্যক ক'ব বিচাৰিছে যে ৰণৰ সময়ত তেওঁ যেন এই সেনাক সাধাৰণ বা সৰু বুলি গণ্য নকৰে। বিশেষ চেষ্টা আৰু সাৱধানতাৰে তেওঁ যুদ্ধ কৰিব লাগে।
পাণ্ডৱসকলৰ সেনাপতি হৈছে, অৱশেষত, তোমাৰ নিজৰ শিষ্য, দ্ৰুপদনন্দন; গতিকে তেওঁক পৰাস্ত কৰাটো তোমাৰ বাবে কিমান ডাঙৰ কাৰ্য্য!
'এই চোৱা' বুলি কোৱাৰ উদ্দেশ্য হৈছে যে এই পাণ্ডৱ সেনা ৰণৰ বাবে সাজু হৈ আছে। গতিকে, আমি কেনেকৈ এই সেনাৰ ওপৰত বিজয়ী হ'ব পাৰো, তুমি যিমান সোনকালে পাৰা সিদ্ধান্ত লোৱা।
**প্ৰাসঙ্গিকতা:** দ্ৰোণাচাৰ্যক পাণ্ডৱ সেনা পৰ্যবেক্ষণ কৰিবলৈ কৈ, দুৰ্যোধনে এতিয়া তেওঁক পাণ্ডৱ সেনাৰ মহাৰথীসকলৰ ফালে আঙুলিয়াই দিবলৈ আগবাঢ়িছে।
★🔗
