ಅಚಾರ್ಯ! ದ್ರುಪದನಂದನನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೆಂಬ ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಿಷ್ಯನಿಂದ ಯುದ್ಧವ್ಯೂಹರಚನೆಗೊಳಗಾದ ಈ ಪಾಂಡವರ ಬೃಹತ್ ಸೇನಾಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿರಿ.
**ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:** 'ಅಚಾರ್ಯ' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ದುರ್ಯೋಧನನ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ, ದ್ರೋಣರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ – ಕೌರವರಿಗೂ, ಪಾಂಡವರಿಗೂ – ಗುರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು. ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಚಾರ್ಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಪಕ್ಷಪಾತವೋ, ಪೂರ್ವಗ್ರಹವೋ ಇರಬಾರದು.
'ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಿಷ್ಯ' ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ದುರ್ಯೋಧನನ ಭಾವನೆ ಇದು: ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಕೂಡ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಉದಾರ ಹೃದಯದವರಾಗಿದ್ದೀರಾ ಎಂದರೆ, ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದಿರಿ; ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಎಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದವನು ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿತನು. 'ದ್ರುಪದನಂದನ' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದೇ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ದ್ರುಪದನು ಯಜ ಮತ್ತು ಉಪಯಜ ಋತ್ವಿಜರ ಮೂಲಕ ಯಾಗ ಮಾಡಿ, ಅದರಿಂದ ಜನಿಸಿದವನೇ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು. ಅದೇ ದ್ರುಪದನಂದನ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಈಗ (ವಿರುದ್ಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ) ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನು 'ದ್ರುಪದನಂದನ' ಬದಲು 'ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ' ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ದ್ರುಪದನಿಗೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಮೇಲಿದ್ದ ವೈರವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಲು 'ದ್ರುಪದನಂದನ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ; ಈಗ ಆ ವೈರವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
'ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಈ ಬೃಹತ್ ಸೇನಾಸಮೂಹವನ್ನು, ವ್ಯೂಹರಚಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿರಿ' – ದ್ರುಪದನಂದನನಿಂದ ಯುದ್ಧವ್ಯೂಹರಚನೆಗೊಳಗಾದ ಈ ಪಾಂಡವರ ಅಪಾರ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ನೀವು ಅನುರಾಗವಿಟ್ಟಿರುವ ಪಾಂಡವರೇ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ದ್ರುಪದನಂದನನನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ಯುದ್ಧವ್ಯೂಹ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಂಡವರು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗವಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲೇಬೇಕೆಂದು ನಿಯತನಾದವನನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಅಂತಹ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದೂ ಅವನನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೌರವರ ಸೇನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ – ಕೌರವರ ಸೇನೆ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ, ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆ ಏಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ – ದುರ್ಯೋಧನನು ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯನ್ನು 'ಬೃಹತ್' ಮತ್ತು 'ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾವನೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ:
(೧) ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಅದರ ವ್ಯೂಹರಚನೆ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು; ಮತ್ತು (೨) ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವೀರರೂ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಂದಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಐಕ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯೂ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಅಂತಹ ಸೇನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ದುರ್ಯೋಧನನು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣದೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಶೇಷ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಅವರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪಾಂಡವರ ಸೇನಾಪತಿಯಾದರೋ, ಎಂದೂ ನಿಮ್ಮದೇ ಶಿಷ್ಯ, ದ್ರುಪದನಂದನ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ಎಂಥದೊಂದು ಮಹತ್ಕಾರ್ಯ!
'ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ವಿಜಯ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
**ಸಂದರ್ಭ:** ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಮಹಾರಥರನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ.
★🔗
