سانجایا گفت: ای بهاراتا! پس از آنکه آرجونا چنین گفت، خداوند کریشنا، که پروردگار همهٔ حواس است، آن ارّابهٔ برتر را در میان دو سپاه قرار داد.

سانجایا گفت: بدین‌گونه آرجونا سخن گفت و کریشنا آن ارابه باشکوه را در میان دو سپاه متوقف کرد. معانی کلمات: اِوام (بدین‌گونه)، اوکتاه (مورد خطاب قرار گرفته)، هریشیکشا (کریشنا)، گوداکِشِنا (توسط آرجونا، فاتح خواب)، بهاراتا (ای دهریتاراشترا، از نسل بهاراتا)، سِنایوه (سپاهیان)، اوبهایوه (هر دو)، مادِیه (در میان)، ستاپاییتوا (قرار داده)، راتُوتامام (بهترین ارابه‌ها).

**سانجایا گفت:** ای فرزند سلسله‌ی بهارات، ای پادشاه! هنگامی که آرجونا، آن فاتح خواب، چنین گفت، آنگاه خداوند همه‌دانا، ایشوار کریشنا، ارابه‌ی عالی را میان دو سپاه، در برابر پدربزرگ بهیشم و استاد درونا، و در حضور همه‌ی پادشاهان قرار داد و چنین گفت: "ای پارتا (فرزند پریتا)، این کوروهای گردآمده را بنگر." **۱.۲۴. تفسیر:** **"توسط گوداکِشا"** – واژه‌ی "گوداکِشا" دو معنا دارد: (۱) "گودا" به معنای پیچیده یا حلقوی، و "کِشا" به معنای مو است. کسی که موهای سرش پیچیده است، یعنی مجعد، "گوداکِشا" نامیده می‌شود. (۲) "گوداکا" به معنای خواب، و "ایشا" به معنای ارباب و سرور است. کسی که ارباب خواب است، یعنی کسی که می‌تواند خواب را بپذیرد یا نپذیرد – کسی که بر خواب کنترل دارد، "گوداکِشا" نامیده می‌شود. موهای آرجونا مجعد بود و او بر خواب تسلط داشت؛ بنابراین او "گوداکِشا" نامیده می‌شود. **"چنین مورد خطاب قرار گرفته"** – خداوند به سخنان آن بنده‌ای که برده‌ی لذت خواب و سستی نیست، که برده‌ی کامجویی‌های حسی نیست، بلکه تنها بنده (مرید) خداوند است، گوش می‌دهد؛ نه تنها گوش می‌دهد، بلکه فرمان او را نیز اطاعت می‌کند. بنابراین، پس از دریافت فرمان از دوست و مریدش آرجونا، خداوند همه‌دانا، ایشوار کریشنا، ارابه‌ی آرجونا را میان دو سپاه قرار داد. **"هریشیکِشا"** – حواس را "هریشیکا" می‌نامند. کسی که "ایشا"، ارباب و سرور حواس است، "هریشیکِشا" نامیده می‌شود. منظور از استفاده از "هریشیکِشا" در بیت بیست و یکم و اینجا این است که او که محرک ذهن، عقل، حواس و غیره است، همان که فرمانده همه است، همین خداوند همه‌دانا در اینجا کسی شده است که فرمان آرجونا را اطاعت می‌کند! رحمت او بر آرجونا چه عظیم است! **"قرار دادن ارابه‌ی عالی میان دو سپاه"** – در فضای خالی میان دو سپاه، خداوند ارابه‌ی عالی آرجونا را قرار داد. **"در برابر بهیشم و درونا و همه‌ی فرمانروایان زمین"** – خداوند با مهارتی شگفت‌انگیز آن ارابه را در جایی قرار داد که آرجونا از آنجا می‌توانست پیش روی خود بهیشم پدربزرگ را، که پیوند خویشاوندی داشت؛ درونا استاد را، که پیوند دانش داشت؛ و پادشاهان اصلی سپاه کوروا را ببیند. **"گفت: ای پارتا، این کوروهای گردآمده را بنگر"** – اصطلاح "کورو" هم پسران دهرتاراشترا و هم پسران پاندو را در بر می‌گیرد، زیرا هر دو از نسل سلسله‌ی کورو هستند. منظور از گفتن "این کوروهای گردآمده را بنگر" این است که با دیدن این کوروها، این احساس در آرجونا باید بیدار شود که ما همه یکی هستیم! خواه متعلق به این سو باشند یا آن سو؛ خواه خوب باشند یا بد؛ خواه نیک‌سیرت باشند یا شریر – همه خویشاوندان من هستند. در نتیجه، وابستگی خانوادگی آمیخته با احساس مالکیت که در درون آرجونا پنهان بود، بیدار می‌شد، و با بیدار شدن این وهم، آرجونا جوینده می‌شد، تا با استفاده از آرجونا به عنوان ابزار، آموزه‌های عظیم گیتا برای رفاه موجودات آینده در کالی یوگا داده شود – با همین نیت است که خداوند در اینجا گفت: "این کوروهای گردآمده را بنگر". در غیر این صورت، خداوند می‌توانست بگوید: "این پسران دهرتاراشترای گردآمده را بنگر"؛ اما گفتن چنین چیزی روحیه‌ی جنگ‌آوری را در آرجونا برمی‌انگیخت، و بنابراین فرصت برای ظهور گیتا اصلاً به وجود نمی‌آمد! و نه آن وهم خانوادگی خفته در درون آرجونا زدوده می‌شد، که خداوند زدودن آن را مسئولیت خود می‌داند. همان‌گونه که وقتی دُملی پدیدار می‌شود، پزشکان ابتدا سعی می‌کنند آن را برسانند، و وقتی رسید، آن را می‌شکافند و پاک می‌کنند؛ به همین ترتیب، خداوند ابتدا وهم پنهان در درون مرید را بیدار می‌کند و سپس آن را ریشه‌کن می‌سازد. در اینجا نیز، خداوند با گفتن "کوروها را بنگر" وهم پنهان در درون آرجونا را بیدار می‌کند، که بعداً آن را از طریق آموزه‌هایش نابود خواهد کرد. آرجونا گفته بود: "بگذار آنان را ببینم" – "می‌توانم مشاهده کنم" (۱.۲۲) و "می‌توانم بنگرم" (۱.۲۳)؛ بنابراین، نیازی نبود که خداوند در اینجا بگوید: "بنگر" (تو ببین). خداوند می‌بایست صرفاً ارابه را قرار می‌داد. با این حال، خداوند پس از قرار دادن ارابه، به طور خاص گفت "کوروها را بنگر" تا وهم آرجونا را بیدار کند. تفاوت عظیمی میان محبت خانوادگی و عشق الهی وجود دارد. هنگامی که محبت مالکانه در خانواده وجود دارد، فرد حتی عیوب خانواده را در نظر نمی‌گیرد؛ بلکه این احساس باقی می‌ماند که "آنان از آنِ من هستند". به همین ترتیب، هنگامی که خداوند عشق ویژه‌ای به مریدی دارد، خداوند حتی عیوب مرید را در نظر نمی‌گیرد؛ بلکه این احساس باقی می‌ماند که "او تنها از آنِ من است". در محبت خانوادگی، عمل و موضوع (تن، و غیره) اولویت دارند؛ در عشق الهی، احساس اولویت دارد. در محبت خانوادگی، نادانی (وهم) اولویت دارد؛ در عشق الهی، نزدیکی اولویت دارد. در محبت خانوادگی تاریکی است؛ در عشق الهی نور است. در محبت خانوادگی، فرد از انجام وظیفه غافل می‌شود؛ در عشق الهی، به دلیل جذب و استغراق، ممکن است فراموشی در انجام وظیفه پیش آید، اما یک مرید هرگز از انجام وظیفه غافل نمی‌شود. در محبت خانوادگی، اعضای خانواده اولویت دارند؛ در عشق الهی، خداوند اولویت دارد. **پیوند:** در بیت پیشین، خداوند به آرجونا گفت که کوروها را بنگرد. آنچه پس از آن رخ داد، توسط سانجایا در بیت‌های بعدی توصیف شده است.