Sanjaya alisema: Ewe mzao wa ukoo wa Bharata, Ewe Mfalme! Arjuna, mshindi wa usingizi, aliposema hivi, Bwana Sri Krishna, mwenye kujua yote, aliyesimamisha gari zuri kati ya majeshi mawili, mbele ya Bhishma babu na Drona mwalimu, na mbele ya wafalme wote, akasema hivi: 'Ewe Partha, tazama hawa Wakuru wamekusanyika hapa.'
1.24. Ufafanuzi: 'Kwa Gudakesha' – Neno 'Gudakesha' lina maana mbili: (1) 'Guda' maana yake ni kusokota au kukunja, na 'kesha' maana yake ni nywele. Yule ambaye nywele za kichwa zimesokotwa, yaani, zina mawimbi, anaitwa 'Gudakesha'. (2) 'Gudaka' maana yake ni usingizi, na 'isha' maana yake ni bwana. Yule ambaye ni bwana wa usingizi, maana yake yule anayeweza kulala usingizi au kutolala—yule anayetawala usingizi, anaitwa 'Gudakesha'. Nywele za Arjuna zilikuwa na mawimbi na alikuwa na uwezo juu ya usingizi; kwa hivyo, anaitwa 'Gudakesha'.
'Akiitwa hivi' – Bwana husikiliza maneno ya yule mwamini ambaye si mtumwa wa raha ya usingizi na uvivu, ambaye si mtumwa wa anasa za hisi, bali ni mtumwa (mwamini) wa Bwana pekee; sio tu kwamba husikiliza, bali pia hutii amri yake. Kwa hivyo, kupokea amri kutoka kwa rafiki yake na mwamini Arjuna, Bwana Sri Krishna mwenye kujua yote alisimamisha gari la Arjuna kati ya majeshi mawili.
'Hrishikesha' – Hisi huitwa 'Hrishika'. Yule ambaye ni Isha, bwana, wa hisi huitwa Hrishikesha. Kusudi la kutumia 'Hrishikesha' katika mstari wa ishirini na moja na hapa ni kwamba Yule ambaye ni msukumo wa akili, busara, hisi, n.k., yule anayeamuru wote, huyo Bwana mwenye kujua yote hapa amekuwa yule anayetii amri ya Arjuna! Neema yake juu ya Arjuna ni kubwa kiasi gani!
'Akiwa amesimamisha gari zuri kati ya majeshi mawili' – Katika nafasi tupu kati ya majeshi mawili, Bwana alisimamisha gari zuri la Arjuna.
'Mbele ya Bhishma na Drona na watawala wote wa dunia' – Bwana, kwa ustadi wa kushangaza, alisimamisha gari hilo mahali ambapo Arjuna angeweza kuona mbele yake Bhishma babu, anayehusiana na ukoo; Drona mwalimu, anayehusiana na uhusiano wa elimu; na wafalme wakuu wa jeshi la Kaurava.
'Akasema: Ewe Partha, tazama hawa Wakuru wamekusanyika hapa' – Neno 'Kuru' linajumuisha wana wa Dhritarashtra na wana wa Pandu, kwa sababu wote wawili ni wazao wa nasaba ya Kuru. Kusudi la kusema 'tazama hawa Wakuru wamekusanyika' ni kwamba kuwaona hawa Wakuru, hisia inapaswa kuzuka ndani ya Arjuna kwamba sisi sote ni mmoja! Iwe ni upande huu au upande ule; iwe ni wema au wabaya; iwe ni wema au wovu—wote ni jamaa zangu. Kwa hivyo, ushikamano wa kifamilia uliojaa utashi uliofichika ndani ya Arjuna ungeamshwa, na kwa kuamshwa kwa udanganyifu huu, Arjuna angefanya kuwa muulizaji, ili kwa kumtumia Arjuna kama chombo, mafundisho makuu ya Gita yangeweza kutolewa kwa maslahi ya viumbe wa wakati ujao katika Kali Yuga—ni kwa kusudi hili hasa Bwana alisema hapa, 'Tazama hawa Wakuru wamekusanyika'. Vinginevyo, Bwana angesema, 'Tazama hawa wana wa Dhritarashtra wamekusanyika hapa'; lakini kusema hivyo kungeamsha roho ya kupigania ndani ya Arjuna, na hivyo nafasi ya udhihirisho wa Gita haingejitokeza kabisa! Wala udanganyifu wa kifamilia uliolala ndani ya Arjuna haungeondolewa, ambalo Bwana anaona ni wajibu wake kuondoa. Kama vile wakati donda linapojitokeza, madaktari hujaribu kwanza kulichachusha, na linapochachuka, wanalitoboa na kulisafisha; vivyo hivyo, Bwana huanzisha kwanza udanganyifu uliofichika ndani ya mwamini na kisha kuuondoa. Hapa pia, Bwana anaamsha udanganyifu uliofichika ndani ya Arjuna kwa kusema 'Tazama Wakuru', ambao baadaye atauangamiza kwa mafundisho yake.
Arjuna alikuwa amesema, 'Niwape nione' – 'Nisiwaone' (1.22) na 'niwaangalie' (1.23); kwa hivyo, hapakuwa na haja ya Bwana kusema hapa, 'Tazama' (wewe ona). Bwana angalipaswa tu kusimamisha gari. Hata hivyo, Bwana, baada ya kusimamisha gari, alisema 'Tazama Wakuru' hasa ili kuamsha udanganyifu wa Arjuna.
Kuna tofauti kubwa kati ya mapenzi ya kifamilia na upendo wa kimungu. Wakati kuna mapenzi ya utashi katika familia, mtu hatafikirii makosa ya familia; badala yake, hisia hubaki kwamba 'wangu'. Vile vile, wakati Bwana ana upendo maalum kwa mwamini, Bwana hatafikirii makosa ya mwamini; badala yake, hisia hubaki kwamba 'yeye ni wangu pekee'. Katika mapenzi ya kifamilia, kitendo na kitu (mwili, n.k.) ndio muhimu; katika upendo wa kimungu, hisia ndiyo muhimu. Katika mapenzi ya kifamilia, ujinga (udanganyifu) ndio muhimu; katika upendo wa kimungu, ukaribu ndio muhimu. Katika mapenzi ya kifamilia kuna giza; katika upendo wa kimungu kuna mwanga. Katika mapenzi ya kifamilia, mtu huwa mlegevu kwa wajibu; katika upendo wa kimungu, kwa sababu ya kuzama, kunaweza kuwa na kusahau katika kutekeleza wajibu, lakini mwamini hawawezi kuwa mlegevu kwa wajibu. Katika mapenzi ya kifamilia, wanafamilia ndio muhimu; katika upendo wa kimungu, Bwana ndiye muhimu.
Muunganisho: Katika mstari uliopita, Bwana alimwambia Arjuna awaangalie Wakuru. Kile kilichotokea baada ya hapo kimeelezwa na Sanjaya katika mistari inayofuata.
★🔗
