بدان که کارما از برهما سرچشمه می‌گیرد و برهما از اَکشارا (ذات بی‌زوال) پدیدار می‌شود. از این رو، برهمای فراگیر، همواره در یجنه (قربانی) مستقر است.

**۳.۱۵. شرح – «همه موجودات از غذا پدید می‌آیند» – آنچه برای حفظ نیروی زندگی مصرف می‌شود، «غذا» نامیده می‌شود. هر آنچه که غذای مناسب برای موجودی خاص است، با خوردن آن بدنش تولید، حفظ و تغذیه می‌شود، در اینجا با اصطلاح «غذا» اشاره شده است. برای مثال، کرم خاکی با خوردن خاک زندگی می‌کند؛ پس خاک خود غذای اوست. چهار دسته موجودات – آنان که از رحم زاده می‌شوند (انسان، حیوان و غیره)، آنان که از روییدنی‌ها زاده می‌شوند (درختان و غیره)، آنان که از تخم زاده می‌شوند (پرندگان، مارها، مورچه‌ها و غیره) و آنان که از رطوبت زاده می‌شوند (شپش و غیره) – همه تنها از غذا پدید می‌آیند و پس از پدید آمدن، با غذا زنده می‌مانند.** **«غذا از باران تولید می‌شود» – تولید همه مواد خوراکی، از آب سرچشمه می‌گیرد. علف، گیاهان، غلات و غیره قطعاً از آب حاصل می‌شوند؛ حتی تشکیل زمین نیز علتی آب‌گونه دارد. همه مواد برای تأمین بدن – غذا، آب، پوشاک، سرپناه و غیره – به طور آشکار یا پنهان به آب مرتبط هستند و اساس آب، باران است.** **«باران از یَگْنا (قربانی) تولید می‌شود» – واژه «یَگْنا» در اصل به عمل پیشکش کردن قربانی‌ها اشاره دارد. اما بر اساس آموزه‌های گیتا و زمینه کنونی کارمایوگا، در اینجا واژه «یَگْنا» نمایانگر همه وظایف واجب است. یَگْنا اساساً با ایثار و ریاضت مشخص می‌شود. در پیشکش قربانی‌ها، ایثار غذا، روغن حیوانی و غیره وجود دارد؛ در بخشش، ایثار دارایی‌هاست؛ در ریاضت، ایثار لذت و بهره‌وری شخصی است؛ در انجام وظایف واجب، ایثار منافع شخصی، آسایش و غیره وجود دارد. بنابراین، واژه «یَگْنا» نمایانگر همه اعمال مقرر شده در شاستراها مانند قربانی (هاوان)، بخشش، ریاضت و غیره است.** **بریهَدآرَنیَکا اُپَنیشَد داستانی را نقل می‌کند. پس از آفرینش سه گروه – خدایان، انسان‌ها و اَهریمنان – پرَجاپَتی برَهما آنان را با هجای «دا» آموزش داد. چون خدایان فراوانی نعمت داشتند، «دا» را به معنای «خویشتنداری کنید» (دَمَیَتا) فهمیدند. چون انسان‌ها تمایل شدیدی به اندوختن دارند، «دا» را به معنای «ببخشید» (دَتّا) فهمیدند. چون اَهریمنان تمایل شدیدی به خشونت (آزار دیگران) دارند، «دا» را به معنای «دلسوز باشید» (دَیادْوََم) فهمیدند. بنابراین، جوهر آموزش داده شده به هر سه – خدایان، انسان‌ها و اَهریمنان – عمل برای رفاه دیگران است. هنگامی که ابرها در فصل بارانی «دا دا» غرش می‌کنند، حتی امروز نیز ما را به یاد آموزش برَهما (خویشتنداری، بخشش، دلسوزی) به شکل انجام وظایفمان می‌اندازند.** **انجام وظایف چگونه به باران منجر می‌شود؟ تأثیر طبیعی رفتار فرد بر دیگران از صرف کلمات بیشتر است – «هر عملی که مرد بزرگ انجام دهد، مردم عادی پیروی می‌کنند» (گیتا ۳.۲۱). اگر انسان‌ها وظایف مربوطه خود را انجام دهند، بر خدایان نیز تأثیر می‌گذارد و آنان نیز وظیفه خود در ایجاد باران را انجام خواهند داد (گیتا ۳.۱۱). داستانی در این موضوع وجود دارد. چهار پسر کشاورز بودند. هنگامی که ماه آشادها فرا رسید اما بارانی نبود، آنان در نظر گرفتند که زمان شخم زدن فرا رسیده است؛ حتی اگر باران نباشد، باز هم باید وظیفه خود را به موقع انجام دهند. با این فکر، به مزرعه رفتند و شروع به شخم زدن کردند. طاووس‌ها آنان را در حال شخم زدن دیدند و تعجب کردند که قضیه چیست؟ هنوز باران نیامده، پس چرا شخم می‌زنند؟ وقتی فهمیدند که پسران در حال انجام وظیفه خود هستند، فکر کردند، چرا ما در انجام وظیفه خود عقب بمانیم؟ با این فکر، طاووس‌ها نیز شروع به خواندن کردند. شنیدن آواز طاووس‌ها، ابرها را به فکر واداشت که چگونه طاووس‌ها بدون شنیدن غرش ما آواز می‌خوانند؟ پس از آگاهی از کل ماجرا، فکر کردند، چرا ما از وظیفه خود منحرف شویم؟ و آنان نیز شروع به غرش کردند. شنیدن غرش ابرها، ایندرا را به فکر واداشت که چه اتفاقی در حال رخ دادن است. وقتی فهمید که آنان در حال انجام وظیفه خود هستند، فکر کرد، چرا من در انجام وظیفه خود عقب بمانم؟ با این فکر، ایندرا به ابرها دستور داد تا باران ببارند.** **«یَگْنا از عمل مقرر شده پدید می‌آید» – همه اعمال مقرر شده در شاستراها، چه دنیوی و چه وِدایی، که با نیتی خالی از تعلقات انجام شوند، یَگْنا نامیده می‌شوند. برای یک برَهماچاری، انجام آگنی‌هوترا «یَگْنا» است. به همین ترتیب، برای زنان، پختن غذا «یَگْنا» است. برای یک پزشک آیورودا، اگر او خدمات پزشکی را تنها برای رفاه مردم انجام دهد، آن برای او «یَگْنا» است. به همین شکل، یک دانش‌آموز می‌تواند تحصیلاتش و یک تاجر می‌تواند تجارتش (اگر با نیتی خالی از تعلقات و تنها برای رفاه دیگران انجام شود) را «یَگْنا» بداند. بنابراین، همه وظایف مقرر شده در شاستراها که با نیتی خالی از تعلقات و با رعایت محدودیت‌های وارْنا، آشْرَم، مکان و زمان انجام شوند، به ماهیت «یَگْنا» تبدیل می‌شوند. هر نوع یَگْنایی لزوماً از عمل زاده می‌شود.** **حتی زهرهایی مانند آکونیت و بادام کوهی، وقتی توسط پزشکان تصفیه و به عنوان دارو تجویز شوند، مانند اَمْرِت (نوشدارو) می‌شوند و برای درمان بیماری‌های بزرگ خدمت می‌کنند. به همین ترتیب، تمایل، وابستگی، مالکیت، جانبداری، نابرابری، خودخواهی، غرور و غیره – همه این‌ها در اعمال مانند زهر هستند. وقتی این جنبه زهرآلود اعمال برداشته شود، آن اعمال مانند اَمْرِت می‌شوند و برای زدودن بیماری بزرگ تولد و مرگ خدمت می‌کنند. تنها چنین اعمال اَمْرِت‌گونی هستند که «یَگْنا» نامیده می‌شوند.** **«بدان که عمل از وِداها پدید می‌آید» – وِداها روش انجام وظایف را مقرر می‌کنند (گیتا ۴.۳۲). از آنجا که دانش روش انجام وظایف برای انسان‌ها از وِداها سرچشمه می‌گیرد، گفته می‌شود اعمال از وِداها پدید می‌آیند. اصطلاح «وِدا» باید شامل ریگ‌وِدا، یَجورْوِدا، ساماودا و اَثَروَودا، همراه با اِسمْرِتی‌ها، پورانه‌ها، ایتیهاساها (رامایانا، مهابهاراتا) و آموزه‌های تجربی آچاریاهای سنت‌های مختلف – همه متونی که مطابق با وِداها هستند – فهمیده شود.** **«وِداها از برَهْمَنِ تباه‌ناشدنی پدید می‌آیند» – در اینجا اصطلاح «برَهْمَن» به وِداها اشاره دارد. وِداها از وجود برین، که حقیقت-آگاهی-سعادت مطلق است (گیتا ۱۷.۲۳)، ظهور کرده‌اند. بنابراین، خداوند برین سرچشمه همه چیز است.** **از خداوند برین، وِداها ظهور می‌کنند. وِداها روش انجام وظایف را مقرر می‌کنند. انسان‌ها آن وظایف را طبق روش مقرر شده انجام می‌دهند. از انجام وظایف، یَگْنا پدید می‌آید و از یَگْنا باران حاصل می‌شود. از باران غذا پدید می‌آید، از غذا موجودات پدید می‌آیند و از میان آن موجودات، انسان‌ها از طریق انجام وظایف، یَگْنا انجام می‌دهند. به این ترتیب، این چرخه آفرینش ادامه می‌یابد.** **«پس، برَهْمَنِ فراگیر، همواره در یَگْنا مستقر است» – در اینجا اصطلاح «برَهْمَن» به تباه‌ناشدنی (خداوند برین با شکل و بی‌شکل) اشاره دارد. بنابراین، این خداوند برین فراگیر است، نه وِداها.** **اگرچه فراگیر است، خداوند برین همواره به طور ویژه در «یَگْنا» (عمل مقید به وظیفه) حاضر است. معنایش این است که هرجا وظیفه‌ای با نیتی خالی از تعلقات انجام شود، آنجا خداوند برین ساکن است. بنابراین، انسان‌های مشتاق رسیدن به خداوند برین می‌توانند به آسانی از طریق وظایفشان به او دست یابند – «با پرستش او از طریق وظیفه خود، انسان به کمال می‌رسد» (گیتا ۱۸.۴۶).** **شبهه – اگر خداوند برین فراگیر است، چرا گفته می‌شود تنها در یَگْنا همواره مستقر است؟ آیا او همواره در جای دیگر مستقر نیست؟** **حل شبهه – خداوند برین به راستی به طور یکسان و ابدی در همه جا حاضر است. او نه غیرابدی است و نه محدود به مکان. به همین دلیل است که در اینجا «فراگیر» نامیده شده است. گفتن اینکه او «همواره در یَگْنا مستقر است» به این معناست که یَگْنا وسیله دستیابی به اوست. حتی اگر آب در همه جای زمین وجود داشته باشد، تنها از چاه‌ها و غیره به دست می‌آید، نه از همه جا. حتی اگر آب در سراسر یک لوله وجود داشته باشد، تنها از جایی که شیر یا دریچه‌ای وجود دارد به دست می‌آید. به همین ترتیب، اگرچه فراگیر، خداوند برین تنها از طریق یَگْنا به دست می‌آید.** **انجام اعمال برای خود و همانندسازی خود با ماده بی‌جان (بدن و غیره)، مانعی در دستیابی به خداوند برین فراگیر ایجاد می‌کند. با انجام وظیفه خود با نیتی خالی از تعلقات و تنها برای رفاه دیگران، این مانع برداشته می‌شود و خداوند برین که ازلی حاصل شده است، به طور خودانگیخته تحقق می‌یابد. این دلیلی است که خداوند، با استدلال‌های فراوان، انجام وظیفه را به آرجونا که خواهان رها کردن وظیفه خود بود، به شدت تأکید می‌کند.** **پیوند – بر اساس چرخه آفرینش، مسئولیت عمل مطابق با آن، یعنی انجام وظیفه، تنها بر عهده انسان‌هاست. بنابراین، خداوند در آیات بعدی، انسانی را که وظیفه خود را انجام نمی‌دهد، سرزنش می‌کند.**