اما کسانی که به تعالیم من عیب‌جویی می‌کنند و آن را به کار نمی‌بندند، گمراه از همه دانش‌ها و فاقد تشخیص، بدانید که آنان محکوم به نابودی هستند.

【معانی کلمات】ये (کسانی که), तु (اما), एतत् (این), अभ्यसूयन्तः (انتقاد کردن), न (نه), अनुतिष्ठन्ति (تمرین کردن), मे (من), मतम् (آموزش), सर्वज्ञानविमूढान् (فریب‌خورده از تمام دانش), तान् (آنها), विद्धि (بدان), नष्टान् (نابود شده), अचेतसः (فاقد تشخیص). 【تفسیر】افراد کله‌شقی که از آموزه‌های خداوند ایراد می‌گیرند و به آن‌ها عمل نمی‌کنند، قطعاً محکوم به نابودی هستند. آن‌ها افرادی اصلاح‌ناپذیر و بی‌خرد هستند.

**متن آیه:** ۳.۳۲. اما کسانی که با یافتن عیب در این تعلیم من، بر طبق آن عمل نمی‌کنند – بدان که آنان در همه دانش‌ها گمراه، فاقد تشخیص و گم‌گشته‌اند. **شرح:** واژه «اما» در اینجا برای جدا کردن کسانی به کار رفته که پس از بیان ثمره عملکنندگان به آیه سی‌ام در آیه سی‌ویکم، از اصل مذکور پیروی نمی‌کنند. همان‌گونه که تمام خودخواهان جهان آرزو دارند که تنها آنان به همه اشیاء دست یابند و تنها آنان سود ببرند، به همین گونه، این اندیشه که خداوند می‌خواهد که همه اعمال تنها به او پیشکش شود و تنها او به عنوان پروردگار پذیرفته شود – نسبت عیب به خداوند دادن است. اندیشیدن اینکه «کار دنیوی بدون میل چگونه پیش خواهد رفت؟ ترک کامل وابستگی ناممکن است؛ رهایی از شورهایی چون کشش و گریز ناممکن است» – نسبت عیب به «تعلیم» خداوند دادن است. آن انسان‌هایی که خواهان کامجویی و انباشت هستند، اشیایی چون بدن را از آن خود و برای خود می‌دانند، و همه اعمال را تنها برای خود انجام می‌دهند، مطابق تعلیم خداوند عمل نمی‌کنند. **«گمراه در همه دانش‌ها»** – کسانی که از تعلیم خداوند پیروی نمی‌کنند، شیفته همه انواع دانش‌های دنیوی (علوم، هنرها و غیره) باقی می‌مانند. آنان غرق در ابداعاتی چون خودرو، هواپیما، رادیو، تلویزیون و غیره، در دانستن مهارت و صنعتگری آنها، و در ساختن ابداعات تازه می‌مانند. آنان مشغول هنرها و پیشه‌هایی چون کشتیرانی بر آب، خانه‌سازی، نقاشی و غیره؛ در کسب دانش مانتراها، تانتراها، یانتراها و غیره، و نمایش شگفتی‌های گوناگون به وسیله آنها؛ در کسب دانش زبان‌ها، خطوط، آداب و رسوم، خوراک و نوشیدنی و غیره کشورهای مختلف می‌مانند. اعتقاد آنان این است که هر چه هست تنها همین است (گیتا ۱۶.۱۱). چنین کسانی در اینجا به عنوان گمراه در همه دانش‌ها توصیف شده‌اند. **«فاقد تشخیص»** – در آن انسان‌هایی که از تعلیم خداوند پیروی نمی‌کنند، هیچ دانش (تمییز) امور معنوی نیز وجود ندارد، مانند حقیقی و غیرحقیقی، ذات و غیرذات، درستی و نادرستی، بند و رهایی و غیره. آنان فاقد آگاهی هستند؛ همچون حیوانات ناآگاه باقی می‌مانند. آنان افراد نادانی هستند با امیدهای بیهوده، اعمال بیهوده، و دانش بیهوده، با ذهنی آشفته – «امیدهایشان بیهوده، اعمالشان بیهوده، دانششان بیهوده است و بی‌خردند» (گیتا ۹.۱۲). **«بدان که آنان گم‌گشته‌اند»** – حتی پس از به دست آوردن بدن انسانی، کسانی که مطابق تعلیم خداوند عمل نمی‌کنند باید گم‌گشته محسوب شوند. مفهوم این است که آنان در چرخه تولد و مرگ گرفتار خواهند ماند. در زندگی انسانی، امکان رهایی تا لحظه نهایی باقی است (گیتا ۸.۵). بنابراین، کسانی که در حال حاضر از تعلیم خداوند پیروی نمی‌کنند، ممکن است در آینده به تأثیر معاشرت با نیکان و غیره، از آن پیروی کنند و بدین وسیله به رهایی دست یابند. اما اگر خوی آن انسان‌ها در آینده نیز همان‌گونه باشد که در حال حاضر است، پس باید آنان را گم‌گشته محسوب کرد (به دلیل محروم ماندن از وصول به خدا). به همین دلیل، خداوند برای چنین کسانی واژه «بدان که گم‌گشته‌اند» را به کار برده است. انسانی که از تعلیم خداوند پیروی نمی‌کند، همه اعمال را با وابستگی یا گریز انجام می‌دهد. هم وابستگی و هم گریز دشمنان بزرگ انسان هستند – «زیرا آن دو دشمن بزرگ اویند» (گیتا ۳.۳۴). اشیاء و اعمال، فانی بودن، تا ابد باقی نمی‌مانند، اما با انجام اعمال با وابستگی و گریز، انسان به وسیله همانندسازی، احساس مالکیت و میل بسته می‌شود و مکرراً به گونه‌های پست‌تر و دوزخ‌ها نایل می‌گردد. به همین دلیل خداوند فرموده است که چنین کسانی را گم‌گشته بدانید. در هر دو آیه سی‌ویکم و سی‌ودوم، خداوند فرموده است که انسان‌هایی که از اصل او پیروی می‌کنند از بند کارما رها می‌شوند، و کسانی که از آن پیروی نمی‌کنند به انحطاط گرفتار می‌آیند. این مفهوم را می‌رساند که چه انسان به خدا ایمان داشته باشد یا نه، خداوند اصرار بر آن ندارد؛ اما او حتماً باید از تعلیم (اصل) خداوند پیروی کند – در این فرمان خداوند نهفته است. اگر چنین نکود، انحطاط او قطعی است. اما اگر سالک روحانی، با ایمان به خدا، تعلیم او را تمرین کند، آنگاه خداوند خود را به او خواهد بخشید. اما اگر بدون ایمان به خدا، تنها تعلیم او را تمرین کند، آنگاه خداوند او را رهایی خواهد بخشید. مفهوم این است که آنکه به خدا ایمان دارد به «عشق» می‌رسد، و آنکه از تعلیم خداوند پیروی می‌کند به «رهایی» می‌رسد. **پیوند:** چرا انسان با عمل نکردن مطابق تعلیم خداوند به انحطاط گرفتار می‌آید؟ خداوند پاسخ این را در آیه بعد می‌دهد.