3.32. Ἀλλ’ οἵτινες, εὑρίσκοντες μῶμον ἐν τῇδε τῇ διδασκαλίᾳ Μου, οὐκ ἐνεργοῦσι κατ’ αὐτήν—γνῶτε αὐτοὺς ὡς πεπλανημένους ἐν πάσῃ γνώσει, ἀμοίρους διακρίσεως, καὶ ὡς ἀπολωλότας.
Ἑρμηνεία:
Ὁ σύνδεσμος «ἀλλὰ» ἐνταῦθα χρῆται πρὸς διαχώρισιν ἐκείνων οἵτινες οὐκ ἀκολουθοῦσι τῇ ἐν τῷ τριακοστῷ στίχῳ ἐκφρασθείσῃ ἀρχῇ, μετὰ τὸ περιγράψαι ἐν τῷ τριακοστῷ πρώτῳ στίχῳ τὴν ὠφέλειαν τῶν ἀκολουθούντων. Καθάπερ πάντες οἱ φιλαύτοι ἐν τῷ κόσμῳ ἐπιθυμοῦσιν ἵνα αὐτοὶ μόνοι κτώμενοι πάντα τὰ ἀντικείμενα καὶ αὐτοὶ μόνοι κερδαίνωσιν, οὕτως καὶ τὸ νομίζειν ὅτι ὁ Θεὸς ἐπιθυμεῖ ἵνα πᾶσαι αἱ πράξεις αὐτῷ μόνῳ ἀνατεθῶσι καὶ αὐτὸς μόνος προσδεχθῇ ὡς Κύριος—ἐστὶν ἐπιφέρειν μῶμον τῷ Θεῷ. Τὸ νομίζειν, «Πῶς προβήσεται τὸ κοσμικὸν ἔργον ἄνευ ἐπιθυμίας; Ἡ παντελὴς ἀποχή τῶν προσπαθειῶν ἀδύνατος· ἀδύνατόν ἐστιν ἐλεύθερον εἶναι ἀπὸ παθῶν ὡς ἔλξεως καὶ ἀποστροφῆς»—ἐστὶν ἐπιφέρειν μῶμον τῇ «διδασκαλίᾳ» τοῦ Θεοῦ. Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οἵτινες εἰσὶν ἐπιθυμηταὶ ἀπολαύσεως καὶ συναγωγῆς, οἵτινες θεωροῦσι ἀντικείμενα ὡς τὸ σῶμα ὡς ἴδια καὶ δι’ ἑαυτούς, καὶ οἵτινες πάσας τὰς πράξεις ποιοῦσι μόνον δι’ ἑαυτούς, οὐκ ἐνεργοῦσι κατὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Θεοῦ.
«Πεπλανημένοι ἐν πάσῃ γνώσει»—Οἱ μὴ ἀκολουθοῦντες τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Θεοῦ μένουσιν ἐπιμανῶς προσηλωμένοι εἰς παντοῖας κοσμικὰς γνώσεις (ἐπιστήμας, τέχνας, κτλ.). Μένουσιν ἐνασχολούμενοι ἐν εὑρήμασιν ὡς τὸ αὐτοκίνητον, τὸ ἀεροπλάνον, ὁ ῥαδιοφωνικός, ὁ τηλεοπτικός, κτλ., ἐν τῷ γινώσκειν τὴν δεξιότητα καὶ τεχνουργίαν αὐτῶν, καὶ ἐν τῷ ποιεῖν νέα εὑρήματα. Μένουσιν ἐνασχολούμενοι ἐν τέχναις καὶ χειροτεχνίαις ὡς πλεύσει ἐπὶ ὕδατος, οἰκοδομίᾳ, ζωγραφίᾳ, κτλ.· ἐν τῷ κτᾶσθαι γνῶσιν μαντρῶν, τάντρων, ἰάντρων, κτλ., καὶ ἐν τῷ ἐπιδεικνύειν διάφορα θαύματα δι’ αὐτῶν· ἐν τῷ κτᾶσθαι γνῶσιν γλωσσῶν, γραφῶν, ἐθίμων, σιτίων καὶ ποτῶν, κτλ., διαφόρων χωρῶν. Ἡ πεποίθησις αὐτῶν ἐστιν ὅτι ὅπερ ὑπάρχει ἐστὶ μόνον τοῦτο (Γίτα 16.11). Τοιοῦτοι ἄνθρωποι περιγράφονται ἐνταῦθα ὡς πεπλανημένοι ἐν πάσῃ γνώσει.
«Ἀμοίρους διακρίσεως»—Ἐν ἐκείνοις τοῖς ἀνθρώποις οἵτινες οὐκ ἀκολουθοῦσι τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Θεοῦ, οὐδὲ γνῶσις (διάκρισις) πνευματικῶν πραγμάτων ὑπάρχει, ὡς ἀληθοῦς καὶ ψευδοῦς, οὐσίας καὶ ἀνουσίας, δικαιοσύνης καὶ ἀδικίας, δεσμοῦ καὶ ἀπολυτρώσεως, κτλ. Ἐνδεοῦνται συνειδήσεως· μένουσιν ἀσυνείδητοι ὡς θηρία. Εἰσὶν ἄφρονες ἄνθρωποι μετὰ ματαίων ἐλπίδων, ματαίων πράξεων καὶ ματαίας γνώσεως, μετὰ ταραχωδῶν νοῶν—«μάταιαι αἱ ἐλπίδες αὐτῶν, μάταιαι αἱ πράξεις αὐτῶν, μάταια ἡ γνῶσις αὐτῶν, καὶ ἀνόητοί εἰσιν» (Γίτα 9.12).
«Γνῶτε αὐτοὺς ὡς ἀπολωλότας»—Καὶ μετὰ τὸ λαβεῖν ἀνθρώπινον σῶμα, οἱ μὴ ἐνεργοῦντες κατὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Θεοῦ ὀφείλουσιν νομίζεσθαι ὡς ἀπολωλότες. Ἡ ἔννοια ἐστὶν ὅτι μένουσιν ἐναγόμενοι ἐν τῷ κύκλῳ γενέσεως καὶ θανάτου.
Ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ ζωῇ, ἡ δυνατότης τῆς ἀπολυτρώσεως μένει μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς (Γίτα 8.5). Διὰ τοῦτο, οἱ μὴ ἀκολουθοῦντες τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ παρόντι δύνανται καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀκολουθῆσαι αὐτὴν διὰ τὴν ἐπίδρασιν ὁσίας συναναστροφῆς, κτλ., δι’ ἧς δύνανται νὰ ἐπιτύχωσιν ἀπολύτρωσιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ διάθεσις ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων μένῃ ἐν τῷ μέλλοντι ὡς ἐστὶν ἐν τῷ παρόντι, τότε ὀφείλουσιν νομίζεσθαι ὡς ἀπολωλότες (διὰ στέρησιν τοῦ ἐπιτυγχάνειν τὸν Θεόν). Διὰ τοῦτον τὸν λόγον, ὁ Θεὸς ἐχρήσατο τοῖς ῥήμασι «γνῶτε αὐτοὺς ὡς ἀπολωλότας» διὰ τοιούτους ἀνθρώπους.
Ἄνθρωπος ὁ μὴ ἀκολουθῶν τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ Θεοῦ ποιεῖ πάσας τὰς πράξεις μετὰ προσπαθείας ἢ ἀποστροφῆς. Καὶ ἡ προσπάθεια καὶ ἡ ἀποστροφή εἰσι μεγάλοι ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου—«ἐχθροὶ γάρ εἰσιν αὐτοῦ οἱ δύο μεγάλοι» (Γίτα 3.34). Τὰ ἀντικείμενα καὶ αἱ πράξεις, ὄντα φθαρτά, οὐ μένουσιν αἰωνίως, ἀλλὰ ποιῶν πράξεις μετὰ προσπαθείας καὶ ἀποστροφῆς, ὁ ἄνθρωπος γίνεται δεδεμένος διὰ ταύτισης, κτητικότητος καὶ ἐπιθυμίας καὶ ἐπαναλαμβάνει τυχών κατωτέρων εἴδῶν καὶ τῶν Ἅδου. Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς εἶπεν νομίζεσθαι τοιούτους ἀνθρώπους ὡς ἀπολωλότας.
Ἐν ἀμφοτέροις τοῖς στίχοις τριακοστῷ πρώτῳ καὶ τριακοστῷ δευτέρῳ, ὁ Θεὸς εἶπεν ὅτι ἄνθρωποι οἱ ἀκολουθοῦντες τῇ ἀρχῇ Αὐτοῦ γίνονται ἐλεύθεροι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τοῦ κάρματος, καὶ οἱ μὴ ἀκολουθοῦντες αὐτῇ συναντοῦν καταπτώσει. Τοῦτο σημαίνει ὅτι εἴτε ἄνθρωπος πιστεύει εἰς τὸν Θεὸν εἴτε οὔ, ὁ Θεὸς οὐκ ἔχει ἐμμονὴν εἰς τοῦτο· ὅμως, ὀφείλει βεβαίως νὰ ἀκολουθῇ τὴν διδασκαλίαν (τὴν ἀρχὴν) τοῦ Θεοῦ—ἐν τούτῳ κεῖται ἡ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ. Ἐὰν μὴ ποιῇ τοῦτο, ἡ κατάπτωσις αὐτοῦ ἐστὶ βεβαία. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ πνευματικὸς ἀσκητής, πιστεύων εἰς τὸν Θεόν, ἀσκῇ τὴν διδασκαλίαν Αὐτοῦ, τότε ὁ Θεὸς δώσει ἑαυτὸν εἰς αὐτόν. Ἀλλ’ ἐὰν, ἄνευ τοῦ πιστεύειν εἰς τὸν Θεόν, ἀσκῇ μόνον τὴν διδασκαλίαν Αὐτοῦ, τότε ὁ Θεὸς ἀπαλλάξει αὐτόν. Ἡ ἔννοια ἐστὶν ὅτι ὁ πιστεύων εἰς τὸν Θεὸν ἐπιτυγχάνει «ἀγάπην», καὶ ὁ ἀκολουθῶν τὴν διδασκαλίαν τοῦ Θεοῦ ἐπιτυγχάνει «ἀπολύτρωσιν».
Σύνδεσμος: Διὰ τί ἄνθρωπος συναντᾷ καταπτώσει μὴ ἐνεργῶν κατὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Θεοῦ; Ὁ Θεὸς δίδει τὴν ἀπόκρισιν εἰς τοῦτο ἐν τῷ ἑπομένῳ στίχῳ.
★🔗
