Αρτζούνα είπε: Ω Ιαναρντάνα! Εάν θεωρείς τη μπούνττι (γνώση) ανώτερη του κάρμα, τότε γιατί, ω Κεσάβα, με εμπλέκεις σε τρομερή δράση; Με τις φαινομενικά αντιφατικές δηλώσεις σου, συγχίζεις τον νου μου. Ως εκ τούτου, απόφασισε και πες μου εκείνο το ένα πράγμα με το οποίο μπορώ να επιτύχω το υπέρτατο καλό.
Σχόλιο: Με τη λέξη «Ιαναρντάνα», ο Αρτζούνα φαίνεται να εκφράζει το εξής αίσθημα: Ω Σρί Κρίσνα! Είσαι ο εκπληρωτής των προσευχών όλων· επομένως, σίγουρα θα εκπληρώσεις και τη δική μου.
«Εάν θεωρείς τη γνώση ανώτερη της δράσης... γιατί με εμπλέκεις, ω Κεσάβα;» — Υπάρχει μια αδυναμία στην ανθρώπινη καρδιά που, όταν θέτει μια ερώτηση, επιθυμεί η απάντηση του ομιλητή να υποστηρίξει τη δική της άποψη ή δόγμα. Αυτό ονομάζεται αδυναμία, γιατί το να αποφασίσει κανείς να ακολουθήσει τη διδασκαλία του ομιλητή, είτε είναι ευχάριστη είτε εντελώς αντίθετη, είναι αληθινή ανδρεία· όλα τα άλλα είναι απλώς αδυναμία ή δειλία. Λόγω αυτής της αδυναμίας, ένα άτομο δυσκολεύεται να αντέξει την αντίξοη τύχη. Όταν δεν μπορεί να αντέξει την αντίξοη τύχη, φοράει το μανδύα της καλοσύνης, που σημαίνει ότι με τη μορφή της καλοσύνης, έρχεται το κακό. Το κακό που έρχεται υπό τη μορφή της καλοσύνης είναι πολύ δύσκολο να απορριφθεί. Εδώ, στον Αρτζούνα, το κακό της εγκατάλειψης του καθήκοντος έχει έρθει υπό τη μορφή της καλοσύνης της εγκατάλειψης της βίας. Ως εκ τούτου, θεωρεί τη γνώση ανώτερη του υποχρεωτικού καθήκοντος. Για το λόγο αυτό, ρωτά εδώ: Εάν θεωρείς τη γνώση ανώτερη του κάρμα, τότε γιατί με εμπλέκεις στην τρομερή δράση του πολέμου;
Στο τριακοστό ένατο στίχο του δεύτερου κεφαλαίου, ο Κύριο, με τη λέξη «μπούνττιρ γιόγκε», μίλησε μόνο για την ισονομία (σαμάτα)· αλλά ο Αρτζούνα την κατάλαβε ως γνώση. Ως εκ τούτου, λέει στον Κύριο: Ω Ιαναρντάνα! Είπες νωρίτερα, «Αυτή τη μπούνττι την εξήγησα στο Σάνκγια· άκουσε για αυτήν τώρα στο πλαίσιο του Γιόγκα. Ενδυμένος με αυτή τη μπούνττι, θα απορρίψεις τα δεσμά της δράσης.» Αλλά τα δεσμά της δράσης απορρίπτονται μόνο όταν υπάρχει γνώση. Είπες επίσης, «Η δράση είναι πολύ κατώτερη από το γιόγκα της σοφίας (μπούνττι-γιόγκα)» (2.49). Εάν, σύμφωνα με την άποψή σου, η γνώση είναι ανώτερη και καλύτερη από τη δράση, τότε δεν θα έπρεπε να με εμπλέκεις ούτε καν σε δράσεις που προστάζονται από τις γραφές, όπως η θυσία, η φιλανθρωπία και η ασκητική πρακτική, αλλά μόνο στη γνώση. Αντιθέτως, γιατί με εμπλέκεις σε μια εξαιρετικά σκληρή δράση όπως ο πόλεμος, στην οποία πρέπει να σφάζει κανείς ανθρώπους όλη την ημέρα;
Νωρίτερα, ο νους του Αρτζούνα ήταν γεμάτος ενθουσιασμό για τη μάχη, και σε αυτό το ζήλο, είπε στον Κύριο, «Ω Ατσγιούτα! Τοποθέτησε το άρμα μου ανάμεσα στους δύο στρατούς, ώστε να δω εκείνους που έχουν συγκεντρωθεί εδώ και με τους οποίους πρέπει να πολεμήσω.» Αλλά όταν ο Κύριο τοποθέτησε το άρμα ανάμεσα στους δύο στρατούς, μπροστά από τον Μπίσμα και τον Ντρόνα και τους άλλους βασιλιάδες, και είπε, «Δες αυτούς τους Κούρους», ο οικογενειακός δεσμός του Αρτζούνα ξύπνησε. Με το ξύπνημα του δεσμού, η τάση του απομακρύνθηκε από τον πόλεμο, από τη δράση, και στράφηκε προς τη γνώση· γιατί στη γνώση, δεν χρειάζεται να εκτελεί κανείς τρομερές δράσεις όπως ο πόλεμος. Ως εκ τούτου, ο Αρτζούνα λέει: Γιατί με εμπλέκεις σε τρομερή δράση;
Εδώ, η λέξη «μπούνττι» λαμβάνεται να σημαίνει «γνώση». Εάν η λέξη «μπούνττι» εδώ ληφθεί να σημαίνει «ισονομία» (σαμάτα), τότε η κατηγορία των αντιφατικών δηλώσεων δεν θα μπορούσε να τεκμηριωθεί. Ο λόγος είναι ότι στο σαράντα όγδοο στίχο του δεύτερου κεφαλαίου, ο Κύριο διέταξε τον Αρτζούνα να εκτελεί δράση ενώ είναι σταθερός στο γιόγκα (ισονομία). Η κατηγορία των αντιφατικών δηλώσεων θα ήταν έγκυρη μόνο εάν, στην κατανόηση του Αρτζούνα, υπήρχαν δύο διαφορετικά πράγματα, και μόνο τότε θα προέκυπτε αυτή η ερώτηση: Εάν, σύμφωνα με την άποψή σου, η γνώση είναι ανώτερη της δράσης, τότε γιατί με εμπλέκεις σε τρομερή δράση; Δεύτερον, στην απάντησή Του στην ερώτηση του Αρτζούνα που ακολουθεί, ο Κύριο μιλά για δύο μονοπάτια σταθερότητας — τη σταθερότητα των σοφών μέσω του γιόγκα της γνώσης και τη σταθερότητα των γιογκί μέσω του γιόγκα της δράσης. Αυτό επίσης καθιστά λογικά συνεπές να ληφθεί η σημασία της λέξης «μπούνττι» στις ερωτήσεις του Αρτζούνα ως «γνώση».
Κάθε αναζητητής μπορεί να λάβει τη σωστή απάντηση στην ερώτησή του μόνο ρωτώντας με ευλάβεια. Δεν είναι δυνατόν να ληφθεί η σωστή απάντηση θέτοντας αντιρρήσεις με σκεπτικιστικό νου. Ο Αρτζούνα έχει πλήρη πίστη στον Κύριο· επομένως, το αίσθημα που αποκαλύπτεται από την παραπάνω ερώτηση είναι ότι εάν ο Κύριο διατάξει, ο Αρτζούνα μπορεί να εμπλακεί ακόμη και σε τρομερή δράση όπως ο πόλεμος για την ευημερία του.
«Με τις φαινομενικά αντιφατικές δηλώσεις σου, συγχίζεις τον νου μου» — Το αίσθημα σε αυτά τα λόγια του Αρτζούνα είναι: Μερικές φορές λες, «Εκτέλεσε δράση» — «κουρού καρμάνι» (2.48), και μερικές φορές λες, «Καταφύγει στη σοφία» — «μπούντχαου σαράναμ ανβίτσα» (2.49). Με αυτές τις φαινομενικά μπερδεμένες δηλώσεις σου, ο νους μου συγχίζεται, που σημαίνει ότι δεν μπορώ να καταλάβω ξεκάθαρα εάν πρέπει να εκτελέσω δράση ή να καταφύγω στη γνώση.
Εδώ, η χρήση της λέξης «ίβα» (σαν) δύο φορές υποδηλώνει την πίστη του Αρτζούνα στον Κύριο. Λόγω αυτής της πίστης, ο Αρτζούνα δέχεται τα λόγια του Κύριο ως σωστά και επίσης καταλαβαίνει ότι ο Κύριο δεν συγχίζει τον νου του. Αλλά επειδή δεν καταλαβαίνει ακριβώς τα λόγια του Κύριο, οι δηλώσεις του Κύριο του φαίνονται αντιφατικές, και του φαίνεται σαν ο Κύριο να συγχίζει τον νου του με τα λόγια Του. Εάν ο Κύριο συγχιζε τον νου του Αρτζούνα, τότε ποιος θα αφαιρούσε την πλάνη του Αρτζούνα;
«Ως εκ τούτου, απόφασισε και πες μου εκείνο το ένα πράγμα με το οποίο μπορώ να επιτύχω το υπέρτατο καλό» — Απόφασισε μεταξύ του εάν η ευημερία μου θα προέλθει από την εκτέλεση δράσης ή από τη γνώση, και πες μου εκείνο το ένα πράγμα για χάρη μου με το οποίο μπορώ να επιτύχω ευημερία. Είπα νωρίτερα επίσης, «Πες μου εκείνο που είναι σίγουρα καλό για μένα» — «γιατ σρέγιαχ σγιάν νισσίταμ μπρούχι τατ με» (2.7), και τώρα λέω το ίδιο πράγμα.
Σύνδεση: Στους επόμενους τρεις στίχους (τον τρίτο, τον τέταρτο και τον πέμπτο), ο Κύριο απαντά στα λόγια του Αρτζούνα, «με τις φαινομενικά αντιφατικές δηλώσεις σου».
★🔗
