**અનુવાદ:**
**૧.૩૨:** હે કૃષ્ણ! મને ન તો વિજયની ઈચ્છા છે, ન રાજ્યની, ન તો સુખભોગોની પણ. હે ગોવિંદ! આપણને રાજ્યશ્રી શું કરવાની છે? સુખભોગો શા કામના? અથવા આ જીવન પણ હવે શા માટે?
**ટીકા:** **અર્થ—** "હે કૃષ્ણ, મને ન તો વિજયની ઈચ્છા છે, ન રાજ્યની, ન સુખભોગોની" — ધારો કે આ યુદ્ધમાં આપણો જય થાય છે; જયથી સમસ્ત પૃથ્વીની સાર્વભૌમતા અને આધિપત્ય પ્રાપ્ત થશે. પૃથ્વીરાજ્ય પ્રાપ્ત થવાથી અનેક પ્રકારના સુખભોગો મળશે. છતાં, મને આમાંથી કોઈની પણ ઈચ્છા નથી — એટલે કે, મારા મનમાં વિજય, રાજ્ય કે સુખભોગો માટે કોઈ આકાંક્ષા નથી.
"હે ગોવિંદ, આપણને રાજ્ય શા કામનું? સુખભોગો શા કામના? અથવા આ જીવન પણ શા માટે?" — જ્યારે આપણા મનમાં (વિજય, રાજ્ય કે સુખ માટે) જરાય ઈચ્છા નથી, તો આપણને ભલે કેટલું જ મહાન રાજ્ય મળે, તેનો શો ઉપયોગ? ભલે કેટલા જ સુંદર સુખભોગો પ્રાપ્ત થાય, તો પણ તે આપણને શા કામના? અથવા, આપણા સ્વજનોનો વધ કરીને, રાજ્યના સુખભોગો ભોગવતા ઘણાં વર્ષો જીવી રહેવું, તે આપણને શું લાભ કરશે? સારાંશ એ છે કે વિજય, રાજ્ય અને સુખભોગો ત્યારે જ સુખ આપી શકે છે જ્યારે તેમની માટે અંતરમાં ઈચ્છા હોય, તેમના પ્રતિ અનુરાગ હોય, તેમનું મહત્ત્વ હોય. પરંતુ આપણામાં તો એવી કોઈ ઈચ્છા જ નથી. તો પછી તે આપણને કેવું સુખ આપી શકે? આ સ્વજનોને મારી નાખ્યા પછી, આપણે જીવવાની ઈચ્છા જ નથી; કારણ કે જ્યારે આપણા સ્વજનોનો નાશ થશે, તો આ રાજ્ય અને આ સુખભોગો કોને કામના થઈ પડશે? રાજ્ય, સુખભોગો વગેરે તો કુટુંબ માટે જ છે, પણ જ્યારે તેઓ જ મૃત્યુ પામશે, તો તેનો ભોગવટો કોણ કરશે? ભોગવટો તો દૂર રહ્યો, તેનાથી ઊલટું, આપણને તો વધુ જ અશાંતિ અને શોક થશે!
**સંધાન—** આગળની શ્લોકોમાં અર્જુન એ કારણ સ્પષ્ટ કરે છે કે તેને વિજયાદિની ઈચ્છા કેમ નથી.
★🔗
