१.३२: हे कृष्ण! मलाई न विजय चाहियो, न राज्य नै, न सुखहरू पनि। हे गोविन्द! हाम्रो लागि राज्यले के काम? भोगहरूले के काम? वा जीवनले नै के काम?
टीका: व्याख्या—"हे कृष्ण, मलाई न विजय चाहियो, न राज्य न सुखहरू"—मानौं यस युद्धमा हामी विजयी भयौं; विजयले सम्पूर्ण पृथ्वीमा हाम्रो प्रभुत्व र अधिकार दिलाउनेछ। पृथ्वीको राज्य प्राप्त भएमा हामीलाई धेरै प्रकारका सुखहरू प्राप्त हुनेछन्। तर मलाई यी मध्ये कुनै पनि चाहिएन—अर्थात्, मेरो मनमा विजय, राज्य वा सुखको लालसा छैन।
"हे गोविन्द, हाम्रो लागि राज्यले के काम, भोगहरूले के काम, वा जीवनले पनि के काम?"—जब हाम्रो मनमा कुनै पनि इच्छा (विजय, राज्य वा सुखको) छैन, तब हामीले कति ठूलो राज्य पाए पनि हाम्रो लागि के लाभ? कति राम्रा भोगहरू प्राप्त गरे पनि हाम्रो लागि ती के काम? वा, आफ्ना कुटुम्बीहरूलाई मारेर बाँचेर, राज्यको सुख भोग्दै धेरै वर्ष बाँच्नु हाम्रो लागि के काम? सार यो हो कि विजय, राज्य र भोगहरूले सुख दिन सक्छन् केवल तब जब तिनीतिर आन्तरिक इच्छा हुन्छ, तिनप्रति मोह हुन्छ, तिनको महत्त्वको भावना हुन्छ। तर हामीभित्र त्यस्तो कुनै इच्छा छैन। त्यसैले, उनीहरूले हामीलाई कुन सुख दिन सक्छन्? यी कुटुम्बीहरूलाई मारेपछि हामीलाई बाँच्ने इच्छा छैन; किनभने हाम्रा कुटुम्बीहरू नै नाश भएपछि, यो राज्य र यी भोगहरू कोलागि उपयोगी हुनेछन्? राज्य, भोग आदि त परिवारको निम्ति हुन्छन्, तर जब उनीहरू नै मरेपछि, को ती भोग गर्ने? भोग त टाढै रहोस्, उल्टो हामीलाई अझ ठूलो चिन्ता र दुःख हुनेछ!
सम्बन्ध—अर्जुनले आफूले विजय आदि किन चाहन्न भन्ने कारण अर्को श्लोकमा व्यक्त गर्दछन्।
★🔗