ಗುರುಗಳು, ತಂದೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಅಜ್ಜಂದಿರು, ಮಾವಂದಿರು, ಮಾವಂದಿರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಬಾವಂದಿರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು — ಅವರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ, ಹೇ ಮಧುಸೂದನ! ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೂ ನನಗೆ ಆಡಳಿತ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಹ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಒಂದು ಭೂಮಿಗೋಸ್ಕರ ಎಂದು?
**ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:** ಮುಂದೆ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನು "ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ — ಇವು ಮೂರೂ ನರಕದ ದ್ವಾರಗಳು" ಎಂದು ಹೇಳುವನು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇವು ಒಂದೇ ಕಾಮದ ಮೂರು ರೂಪಗಳು. ಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ಮೂರು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕಾಮ ಎಂದರೆ ಆಸೆ, ಇದರ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿವೆ: ಇಷ್ಟವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನಿಷ್ಟವಸ್ತುವಿನ ನಿವಾರಣೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಎರಡು ಬಗೆ: ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭೋಗ. ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯೇ 'ಲೋಭ', ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯೇ 'ಕಾಮ'. ಅನಿಷ್ಟವಸ್ತುವಿನ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಬಂದಾಗ 'ಕ್ರೋಧ' ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ — ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಭೋಗ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವರ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ನಮಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವರ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ಶರೀರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಯಸುವವರ ಮೇಲೆ ಕೋಪ ಹುಟ್ಟಿ, ಆ ಹಾನಿಕಾರಕರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರೇಪಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ: ಅನಿಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ, ಅಂದರೆ ತನ್ನ 'ಕ್ರೋಧ'ವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮತ್ತು ಇಷ್ಟ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಅಂದರೆ 'ಲೋಭ'ವನ್ನು ತಣಿಸಲು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಈ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
'ಗುರುಗಳು, ತಂದೆಗಳು... ಈ ಭೂಮಿಗೋಸ್ಕರ ಎಂದು?' — ಈ ಬಂಧುಗಳು ತಮ್ಮ ಅನಿಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲೂ ಬಯಸಿದರೂ ಸಹ, ನಾನು ನನ್ನ ಅನಿಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಲೋಭದಿಂದ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದರೂ ಸಹ, ನಾನು ನನ್ನ ಇಷ್ಟ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಲೋಭದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥ: ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ನರಕದ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ 'ಸಹ' (ಅಪಿ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಸಾರಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಅರ್ಜುನನ ಉದ್ದೇಶ ಹೀಗಿದೆ: ನಾನು ಅವರ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಹಾಗಾದರೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು? ಆದರೆ, 'ಇವನು ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವರು ನನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪರಾದರೆ, ಆಗಲೂ (ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ) ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ನನಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಆಡಳಿತ ಸಿಕ್ಕಿತು — ಇದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ — ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಆಡಳಿತ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಆಗಲೂ (ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೋಸ್ಕರವೂ ಸಹ) ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
'ಮಧುಸೂದನ' — ಈ ಸಂಬೋಧನೆಯ ಅರ್ಥ: ನೀನು ರಾಕ್ಷಸರ ವಧಕನು, ಆದರೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಂಥ ಗುರುಗಳು, ಭೀಷ್ಮರಂಥ ಅಜ್ಜಂದಿರು ರಾಕ್ಷಸರೇ, ಅವರನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಬೇಕು? ಅವರು ನಮ್ಮ ಅತಿ ನಿಕಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳು.
'ಗುರುಗಳು' — ಈ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ, ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರಂಥವರು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಮಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಂಬಂಧವಿರುವವರು — ಅಂತಹ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುಗಳು — ಅವರನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕೋ? ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ನಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು.
'ತಂದೆಗಳು' — ಶಾರೀರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಈ ತಂದೆಗಳು ನಮ್ಮ ಈ ಶರೀರರೂಪವೇ. ಈ ಶರೀರದ ಮೂಲಕ ಅವರ ರೂಪವೇ ಆಗಿರುವ ನಾವು, ಕ್ರೋಧ ಅಥವಾ ಲೋಭಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆ ತಂದೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು?
'ಮಕ್ಕಳು' — ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಹೋದರರು ಪೋಷಣೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಹರು. ಅವರು ನಮಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದರೂ ಸಹ, ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದೇ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ.
'ಅಜ್ಜಂದಿರು' — ಅದೇ ರೀತಿ, ಅಜ್ಜಂದಿರಾದವರು, ನಮ್ಮ ತಂದೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯರಾದ ಕಾರಣ, ನಮಗೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರು. ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊಡೆಯಲೂಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ದುಃಖ ಅಥವಾ ಕ್ಲೇಶವೂ ಆಗದಂತೆ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಸುಖ, ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವಿರಬೇಕು.
'ಮಾವಂದಿರು' — ನಮ್ಮ ಮಾವಂದಿರಾದವರು, ನಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತಾಯಿಯರ ಸಹೋದರರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ತಾಯಿಯರಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
'ಮಾವಂದಿರು' — ಈ ನಮ್ಮ ಮಾವಂದಿರು, ನನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಹೋದರರ ಪತ್ನಿಯರ ಪೂಜ್ಯ ತಂದೆಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ನಮಗೂ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನರು. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸಬಹುದು?
'ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು' — ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮಕ್ಕಳು, ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗೆ ಅರ್ಹರು.
'ಬಾವಂದಿರು' — ನಮ್ಮ ಬಾವಂದಿರಾದವರು ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರರು ಸಹ. ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು!
'ಬಂಧುಗಳು' — ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು, ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿಂತ ಹೊರತಾದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು — ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸಬೇಕು, ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೇವಿಸಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೋ? ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ನಮಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಆಡಳಿತ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದರೆ, ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗುವುದೇ? ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದು.
**ಸಂದರ್ಭ:** ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ, ಫಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
★🔗
