**Ufasiri:**
Waalimu, baba, wana, na vile vile babu, mjomba, wakwe, wajukuu, shemeji, na jamaa zote wengine—hata kama wakinishambulia, mimi sitaki kuwauwa, Ee Madhusudana! Hata kama ningepata utawala wa ulimwengu watatu, bado singetaka kuwauwa; basi vipi kwa ajili ya dunia hii tu?
**Ufafanuzi:**
Baadaye, katika mstari wa ishirini na moja wa sura ya kumi na sita, Bwana atasema kuwa tamaa, hasira, na uchoyo—hizi tatu ndizo milango kuzimu. Kwa hakika, hizi ni aina tatu za tamaa moja. Hizi tatu hutokana na kuzipa umuhimu vitu vya kidunia, watu, n.k. Tamaa, maana yake kutamani, ina aina mbili za shughuli: kupata kinachotamaniwa na kuondoa kisichotamaniwa. Katika hizi, kupata kinachotamaniwa pia ni ya aina mbili: kusanya na kufurahia. Hamu ya kusanya huitwa 'uchoyo,' na hamu ya kufurahia raha huitwa 'tamaa.' Pale panapokuwapo kikwazo katika kuondoa kisichotamaniwa, 'hasira' hutokea—yaani, hasira hutokea kwa wale wanaozuia kupata anasa au kusanyiko, au kwa wale wanaotufanyia madhara, wanaotaka kuharibu miili yetu, ambayo husababisha kitendo cha kuwahamaki wale wanaotufanyia madhara. Kwa hivyo, imethibitishwa kuwa katika vita, mtu huhamasishwa kwa njia mbili tu: kwa ajili ya kuondoa kisichotamaniwa, yaani, kukidhi 'hasira' yake, na kwa ajili ya kupata kinachotamaniwa, yaani, kukidhi 'uchoyo' wake. Lakini hapa, Arjuna anakanusha sababu hizi zote mbili.
'Waalimu, baba... basi vipi kwa ajili ya dunia hii tu?'—Hata kama jamaa hawa, kwa hasira ya kuondoa kisichotamaniwa chao wenyewe, wangenishtua na hata kutaka kuniua, bado, mimi sitaki, kwa hasira ya kuondoa kisichotamaniwa changu mwenyewe, kuwauwa. Hata kama wao, kwa uchoyo wa kupata kinachotamaniwa chao wenyewe, wakitamani ufalme, wangetaka kuniua, bado, mimi sitaki, kwa uchoyo wa kupata kinachotamaniwa changu mwenyewe, kuwauwa. Maana yake ni kwamba kwa kushindwa na hasira na uchoyo, mimi sitaki kununua milango ya kuzimu.
Kwa kutumia neno 'hata' (api) mara mbili hapa, nia ya Arjuna ni: Mimi hata sizuia masilahi yao wenyewe, basi kwa nini wangeniua? Lakini tuseme, kwa kufikiri kwamba 'yeye alizuia kwanza masilahi yetu,' wakawa na nia ya kuharibu mwili wangu, hata hivyo (hata kama wakinishambulia) sitaki kuwauwa. Pili, kwa kuwauwa, kama ningepata utawala wa ulimwengu watatu—hii hata si uwezekano—lakini tuseme kwamba kwa kuwauwa ningepata utawala wa ulimwengu watatu, hata hivyo (hata kwa ajili ya utawala wa ulimwengu watatu) sitaki kuwauwa.
'Madhusudana'—Maana ya mwito huu ni: Wewe ndiye muuaji wa mashetani, lakini je waalimu kama Drona na babu kama Bhishma ni mashetani, kwamba nitaridhike kuwauwa? Wao ndio jamaa zetu wa karibu sana na wapendwa.
'Waalimu'—Miongoni mwa jamaa hawa, wale kama Dronacharya, ambao tuna uhusiano wa kujifunza na ustawiano nao—waalimu wenye heshima kama hao—je nimtumikie au nipigane nao? Mtu anapaswa kujitoa, hata uhai wake mwenyewe, kwenye miguu ya mwalimu. Hiyo tu ndiyo inayofaa kwetu.
'Baba'—Kuzingatia uhusiano wa kimwili, baba hawa ndio umbo lile lile ambalo ni mwili wetu huu. Kwa kuwa tumekuwa umbo lao kupitia mwili huu, tunawezaje, tukishindwa na hasira au uchoyo, kuwauwa baba zetu hao?
'Wana'—Wana wetu na ndugu zetu wote wanastahili kulishwa na kutunzwa. Hata wakifanya kinyume na sisi, bado, kuwatunza ndio dharma yetu wenyewe.
'Babu'—Vile vile, wale ambao ni babu, kwa kuwa wana heshima hata kwa baba zetu, hakika wana heshima kuu kwetu. Wanaweza kutukemea, wanaweza hata kutupiga. Lakini juhudi yetu inapaswa kuwa ya namna ambayo hawaumii aina yoyote ya huzuni au msongo; badala yake, wapate furaha, faraja, na kupokea utumishi.
'Mjomba'—Wale ambao ni mjomba wetu ni ndugu wa mama zetu ambao walitulisha na kulea. Kwa hivyo, wanapaswa kuheshimiwa kama mama.
'Wakwe'—Hawa, wakwe wetu, ni baba wenye heshima wa wake zangu na wa ndugu zangu. Kwa hivyo, ni sawa na baba kwetu vile vile. Ningewezaje kutaka kuwauwa?
'Wajukuu'—Wana wa wana wetu wanastahili zaidi kulishwa na kutunzwa kuliko wana wenyewe.
'Shemeji'—Wale ambao ni shemeji zetu pia ni ndugu wapendwa wa wake zetu. Wangewezaje kuuawa!
'Jamaa'—Jamaa hawa wote wanaoonekana hapa, na jamaa wengine wote badala yao—je watunzwe, watazwe, na watumiwe, au wauwe? Hata kwa kuwauwa tukipata utawala wa ulimwengu watatu, je ingekuwa sawa kuwauwa? Kuwauwa ni vibaya kabisa.
**Muunganisho:**
Katika mstari uliopita, Arjuna alitaja sababu mbili za kusikataa kuua jamaa. Sasa, kutokana na mtazamo wa matokeo pia, anathibitisha kuwa jamaa hawapaswi kuuawa.
★🔗
