**Terjemahan:**
Guru-guru, bapa-bapa, anak-anak lelaki, dan begitu juga datuk-datuk, pakcik-pakcik sebelah ibu, bapa mertua, cucu-cucu lelaki, abang ipar, serta semua sanak-saudara lain—walaupun mereka menyerang aku, aku tidak ingin membunuh mereka, wahai Madhusudana! Sekalipun aku beroleh kedaulatan atas tiga dunia, tetap aku tidak ingin membunuh mereka; apatah lagi demi bumi ini?
**Ulasan:**
Pada masa hadapan, dalam ayat kedua puluh satu bab keenam belas, Tuhan akan berfirman bahawa keinginan, kemarahan, dan ketamakan—ketiga-tiga ini adalah pintu-pintu ke neraka. Hakikatnya, ketiga-tiga ini adalah tiga bentuk bagi satu keinginan tunggal. Ketiga-tiga ini timbul daripada memberikan kepentingan kepada objek-objek duniawi, orang-orang, dan sebagainya. Keinginan, yakni nafsu, mempunyai dua jenis kegiatan: memperoleh yang diingini dan menyingkirkan yang tidak diingini. Daripada ini, memperoleh yang diingini juga terbahagi kepada dua jenis: pengumpulan dan penikmatan. Keinginan untuk mengumpul disebut 'ketamakan,' dan keinginan untuk menikmati kesenangan disebut 'nafsu.' Apabila terdapat halangan dalam menyingkirkan yang tidak diingini, timbullah 'kemarahan'—iaitu, kemarahan timbul terhadap mereka yang menghalang pencapaian kenikmatan atau pengumpulan, atau terhadap mereka yang mendatangkan mudarat kepada kita, mereka yang berusaha memusnahkan tubuh kita, yang membawa kepada tindakan memusnahkan mereka yang mendatangkan mudarat. Maka, terbuktilah bahawa dalam peperangan, seseorang itu digerakkan hanya dengan dua cara: untuk menyingkirkan yang tidak diingini, iaitu memenuhi 'kemaraannya,' dan untuk memperoleh yang diingini, iaitu memuaskan 'ketamakannya.' Tetapi di sini, Arjuna menolak kedua-dua sebab ini.
'Guru-guru, bapa-bapa... apatah lagi demi bumi ini?'—Walaupun saudara-mara ini, dalam kemarahan untuk menyingkirkan halangan mereka sendiri, menyerang dan bahkan berusaha membunuhku, tetap, aku tidak ingin, dalam kemarahan untuk menyingkirkan halanganku sendiri, membunuh mereka. Walaupun mereka, dalam ketamakan untuk memperoleh hajat mereka sendiri, menginginkan kerajaan, berusaha membunuhku, tetap, aku tidak ingin, dalam ketamakan untuk memperoleh hajatku sendiri, membunuh mereka. Maksudnya ialah dengan tunduk kepada kemarahan dan ketamakan, aku tidak ingin membeli pintu-pintu ke neraka.
Dengan menggunakan perkataan 'walaupun' (api) dua kali di sini, maksud Arjuna ialah: Aku pun tidak menghalang kepentingan diri mereka, jadi mengapa mereka mahu membunuhku? Tetapi andaikan, dengan fikiran bahawa 'dialah yang pertama menghalang kepentingan diri kami,' mereka bertekad memusnahkan tubuhku, walaupun begitu (walaupun diserang) aku tidak ingin membunuh mereka. Kedua, dengan membunuh mereka, sekiranya aku beroleh kedaulatan atas tiga dunia—ini pun bukan satu kemungkinan—tetapi andaikan dengan membunuh mereka aku beroleh kedaulatan atas tiga dunia, walaupun begitu (walaupun demi kedaulatan atas tiga dunia) aku tidak ingin membunuh mereka.
'Madhusudana'—Maksud panggilan ini ialah: Engkaulah pembunuh raksasa, tetapi adakah guru-guru seperti Drona dan datuk-datuk seperti Bhishma ini raksasa, sehingga aku harus ingin membunuh mereka? Mereka adalah saudara-mara kita yang sangat rapat dan tersayang.
'Guru-guru'—Di antara saudara-mara ini, mereka seperti Dronacharya, yang dengan mereka kita mempunyai hubungan pembelajaran dan kebajikan—guru-guru yang dihormati sedemikian—patutkah aku berkhidmat kepada mereka atau berperang dengan mereka? Seseorang harus menyerahkan diri, bahkan nyawanya sendiri, di kaki guru. Hanya itulah yang patut bagi kita.
'Bapa-bapa'—Dari segi hubungan jasmani, bapa-bapa ini adalah rupa yang merupakan tubuh kita ini. Setelah menjadi rupa mereka melalui tubuh ini, bagaimana mungkin kita, tunduk kepada kemarahan atau ketamakan, membunuh bapa-bapa kita itu?
'Anak-anak lelaki'—Anak-anak lelaki kita dan saudara-saudara lelaki kita sepenuhnya layak dipelihara. Walaupun mereka bertindak bertentangan dengan kita, tetap, memelihara mereka adalah dharma kita.
'Datuk-datuk'—Begitu juga, mereka yang merupakan datuk-datuk, kerana mereka dihormati bahkan oleh bapa-bapa kita, sudah tentu paling dihormati bagi kita. Mereka boleh menegur kita, mereka boleh bahkan memukul kita. Tetapi usaha kita seharusnya supaya mereka tidak menanggung sebarang kesedihan atau kesusahan; sebaliknya, mereka harus mempunyai kebahagiaan, keselesaan, dan menerima khidmat.
'Pakcik-pakcik sebelah ibu'—Mereka yang merupakan pakcik-pakcik sebelah ibu kita adalah saudara-saudara lelaki kepada ibu-ibu yang memelihara dan membesarkan kita. Oleh itu, mereka harus dihormati seperti ibu.
'Bapa mertua'—Mereka, bapa mertua kita, adalah bapa-bapa yang dihormati kepada isteri-isteri saya dan saudara-saudara saya. Oleh itu, mereka setaraf dengan bapa bagi kita juga. Bagaimana aku boleh ingin membunuh mereka?
'Cucu-cucu lelaki'—Anak-anak lelaki kepada anak-anak lelaki kita lebih layak dipelihara dan dijaga daripada anak-anak lelaki.
'Abang ipar'—Mereka yang merupakan abang ipar kita juga adalah saudara-saudara lelaki tersayang kepada isteri-isteri kita. Bagaimana mereka boleh dibunuh!
'Sanak-saudara'—Semua saudara-mara yang kelihatan di sini, dan semua saudara-mara lain selain mereka—patutkah mereka dipelihara, dijaga, dan dilayan, atau patutkah mereka dibunuh? Walaupun dengan membunuh mereka kita beroleh kedaulatan atas tiga dunia, patutkah mereka dibunuh? Membunuh mereka adalah sama sekali tidak patut.
**Kaitan:** Dalam ayat sebelumnya, Arjuna menyatakan dua sebab untuk tidak membunuh saudara-mara. Sekarang, dari sudut akibat juga, beliau menetapkan bahawa saudara-mara tidak patut dibunuh.
★🔗
