BG 2.47 — សាងខ្យ យោគ
BG 2.47📚 Go to Chapter 2
कर्मण्येवाधिकारस्तेमाफलेषुकदाचन|माकर्मफलहेतुर्भूर्मातेसङ्गोऽस्त्वकर्मणि||२-४७||
កម៌ណ្យេវាធិការស្តេ មា ផលេឞុ កទាចន | មា កម៌ផលហេតុភ៌ូម៌ា តេ សង្គោៜស្ត្វកម៌ណិ ||២-៤៧||
कर्मण्येवाधिकारस्ते: in work | मा: not | फलेषु: in the fruits | कदाचन: at any time | मा: not | कर्मफलहेतुर्भूर्मा: the fruits of action be thy motive | ते: thy | सङ्गोऽस्त्वकर्मणि: attachment
GitaCentral ភាសាខ្មែរ
អ្នកមានសិទ្ធិតែក្នុងការសាងកម្ម មិនមែនលើផលរបស់វាទេ។ កុំធ្វើជាហេតុផលនៃផលកម្ម ហើយកុំមានភាពជាប់ជំពាក់ក្នុងភាពអសកម្មឱ្យសោះ។
English
Swami Gambirananda
Swami Adidevananda
Hindi
Swami Ramsukhdas
Sanskrit
Sri Ramanuja
Sri Madhavacharya
Sri Anandgiri
Sri Jayatirtha
Sri Abhinav Gupta
Sri Madhusudan Saraswati
Sri Sridhara Swami
Sri Dhanpati
Vedantadeshikacharya Venkatanatha
Sri Purushottamji
Sri Neelkanth
Sri Vallabhacharya
Detailed Commentary
**២.៤៧** អ្នកមានសិទ្ធិតែក្នុងការសាងកម្មប៉ុណ្ណោះ មិនមែនផលនៃកម្មឡើយ។ ហេតុនេះ ចូរកុំធ្វើខ្លួនជាអ្នកជាប់ជំពាក់ក្នុងផលនៃកម្ម ហើយក៏កុំឱ្យមានសេចក្ដីប្រកាន់ភ្ជាប់ក្នុងការមិនសាងកម្មដែរ។ **ពន្យល់៖** 'អ្នកមានសិទ្ធិតែក្នុងការសាងកម្មប៉ុណ្ណោះ' – អ្នកមានសិទ្ធិតែក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចដែលបានមកដល់អ្នក។ ក្នុងរឿងនេះ អ្នកឯងឯករាជ្យ។ ហេតុផលគឺថា មនុស្សគឺជា 'កម្មយោនិ' (សត្វដែលកើតមកដើម្បីសាងកម្ម)។ ក្រៅពីមនុស្ស គ្មានសត្វពូជណាផ្សេងទៀតត្រូវបានបង្កើតមកដើម្បីសាងកម្មថ្មីឡើយ។ សត្វចល័តដូចជាសត្វពាហនៈ និងបក្សី និងសត្វមិនចល័តដូចជាដើមឈើ និងរុក្ខជាតិពាសដី មិនអាចសាងកម្មថ្មីបានទេ។ ទេវតា និងពួកដទៃទៀត មានសមត្ថភាពសាងកម្មថ្មី ប៉ុន្តែពួកគេមានវត្តមានតែដើម្បីសោយផលនៃកម្មល្អដែលធ្លាប់បានសាងកាលពីមុន ដូចជាយញ្ញ និងទាន។ តាមបទបញ្ជារបស់ព្រះអាទិទេព ពួកគេអាចផ្ដល់ជាឧបករណ៍សម្រាប់មនុស្សសាងកម្ម ប៉ុន្តែដោយជ្រប់នៅក្នុងការសោយសុខតែមួយគត់ ពួកគេផ្ទាល់មិនអាចសាងកម្មថ្មីបានឡើយ។ ពួកនរក ដែលជា 'ភោគយោនិ' (សត្វដែលកើតមកដើម្បីសោយផល) រងទុក្ខព្រោះផលនៃកម្មអាក្រក់ ហើយមិនអាចសាងកម្មថ្មីបានទេ។ សិទ្ធិក្នុងការសាងកម្មថ្មី ជាកម្មសិទ្ធិរបស់មនុស្សតែមួយគត់។ ព្រះអាទិទេពបានប្រទានការកើតជាមនុស្សចុងក្រោយនេះ ដើម្បីសាងកម្មថ្មីក្នុងរូបភាពនៃសេវាកម្ម ដើម្បីសម្រេចផលដោយខ្លួនឯង។ ប្រសិនបើគេសាងកម្មដើម្បីខ្លួនឯង គេនឹងធ្លាក់ក្នុងភាពជាប់ចំណង។ ហើយប្រសិនបើ មិនសាងកម្ម គេនៅតែក្នុងភាពខ្ជិលច្រអូស និងធ្វេសប្រហែស គេនឹងបន្តកើត និងស្លាប់ឡើងវិញជាច្រើនដង។ ហេតុនេះ ព្រះអាទិទេពមានព្រះបន្ទូលថា អ្នកមានសិទ្ធិតែក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកក្នុងរូបភាពនៃសេវាកម្ម។ ពាក្យ 'កម្មនិ' (ក្នុងកម្ម) ដែលសរសេរជាឯកវចនៈ បង្ហាញថា ទោះបីកាតព្វកិច្ចដែលតម្រូវដោយគម្ពីរសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗអាចខុសៗគ្នា ដោយយកទៅពិចារណានូវកត្តាដូចជាទីកន្លែង ពេលវេលា ព្រឹត្តិការណ៍ និងស្ថានភាព ក៏ដោយ ក៏នៅពេលណាមួយ មនុស្សម្នាក់អាចបំពេញកាតព្វកិច្ចតែមួយបានយ៉ាងព្យាយាម។ ឧទាហរណ៍ ជាក្សត្រិយ៍ អរជុនមានបទបញ្ជាឱ្យបំពេញកាតព្វកិច្ចដូចជាធ្វើសង្គ្រាម និងធ្វើទាន ប៉ុន្តែនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម គាត់អាចបំពេញតែកាតព្វកិច្ចធ្វើសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះ។ គាត់មិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចដូចជាការធ្វើទានបានទេ។ **ចំណុចសំខាន់៖** ក្នុងរូបកាយមនុស្ស មានចំណុចពីរ៖ ការសោយផលនៃកម្មពីមុន និងការខិតខំប្រឹងប្រែងថ្មី (បុរិសថ)។ ក្នុងសត្វពូជដទៃទៀត មានតែការសោយផលនៃកម្មពីមុនប៉ុណ្ណោះ។ មានន័យថា សត្វពូជចាប់ពីសត្វល្អិត និងដង្កូវ សត្វពាហនៈ និងបក្សី រហូតដល់ទេវតា និងឡើងទៅដល់ព្រហ្មលោក គឺជា 'ភោគយោនិ' (សត្វពូជសម្រាប់សោយផល)។ ហេតុនេះ សម្រាប់ពួកគេ គ្មានបទបញ្ជា 'ធ្វើនេះ ហើយកុំធ្វើនោះ' ឡើយ។ សកម្មភាពណាដែលសត្វពាហនៈ បក្សី សត្វល្អិត ជាដើម ធ្វើ សកម្មភាពនោះក៏ជាផ្នែកនៃការសោយផលដែរ។ ហេតុផលគឺថា សកម្មភាពដែលពួកគេធ្វើ គឺត្រូវបានកំណត់ជាមុនយោងតាមវាសនារបស់ពួកគេ (ប្ររោភ្ធ)។ ការសោយផលនៃស្ថានភាពល្អ ឬអាក្រក់ណាដែលកើតឡើងក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ ក៏ជាផ្នែកនៃការសោយផលដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា រូបកាយមនុស្សត្រូវបានទទួលដោយពិតប្រាកដដើម្បីការខិតខំប្រឹងប្រែងថ្មី ដើម្បីឱ្យមនុស្សអាចសម្រេចផលដោយខ្លួនឯង។ ក្នុងរូបកាយមនុស្សនេះ មានការបែងចែកជាពីរ៖ ទីមួយ ស្ថានភាពល្អ ឬអាក្រក់មកដល់វាជាផលនៃកម្មពីមុន។ ទីពីរ វាសាងកម្មថ្មី (ការខិតខំប្រឹងប្រែងថ្មី)។ យោងតាមកម្មថ្មី អនាគតរបស់វាត្រូវបានគូសបំព្រួញ។ ហេតុនេះ បទបញ្ជា និងបទហាមឃាត់នៃគម្ពីរ ព្រះសាស្តា និងអ្នកមានគុណធំៗ និងការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ ជាដើម គឺសម្រាប់មនុស្សតែប៉ុណ្ណោះ។ ព្រោះថាក្នុងមនុស្ស ការខិតខំប្រឹងប្រែងគឺជាចម្បង។ មានសេរីភាពក្នុងការសាងកម្មថ្មី។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពល្អ ឬអាក្រក់ដែលទទួលបានជាលទ្ធផលនៃកម្មពីមុន មនុស្សគឺអាស្រ័យ។ មានន័យថា មនុស្សឯករាជ្យក្នុងការសាងកម្ម ប៉ុន្តែអាស្រ័យក្នុងការទទួលផល។ ទោះជាយ៉ាងណា ដោយការប្រើប្រាស់ស្ថានភាពដែលទទួលបានក្នុងរូបភាពល្អ ឬអាក្រក់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ មនុស្សអាចធ្វើឱ្យវាក្លាយជាឧបករណ៍ និងសម្ភារៈសម្រាប់ការរួចផុតរបស់ខ្លួន។ ព្រោះថារូបកាយមនុស្សនេះ ត្រូវបានទទួលយកដោយពិតប្រាកដដើម្បីការរួចផុតរបស់ខ្លួន។ ហេតុនេះ ក្នុងរូបកាយនេះ ការខិតខំប្រឹងប្រែងថ្មីគឺដើម្បីការរួចផុត ហើយស្ថានភាពដែលទទួលបានជាផលនៃកម្មពីមុនក៏ដើម្បីការរួចផុតតែមួយគត់ដែរ។ នៅទីនេះ ចំណុចពិសេសមួយដែលត្រូវយល់គឺថា ក្នុងជីវិតមនុស្សនេះ ស្ថានភាពល្អ ឬអាក្រក់ណាដែលមកដល់យោងតាមវាសនារបស់ខ្លួន មនុស្សអាចចាត់ទុកស្ថានភាពនោះថាជាការផ្ដល់សុខ ឬទុក្ខ ប៉ុន្តែក្នុងពិត ការក្លាយជាសុខ ឬទុក្ខដោយសារស្ថានភាពនោះ មិនមែនជាផលនៃកម្មទេ គឺជាផលនៃភាពល្ងង់វិញ។ ហេតុផលគឺថា ស្ថានភាពនោះត្រូវបានបង្កើតឡើងពីខាងក្រៅ ហើយវាជាអ្នកផ្ទាល់ដែលក្លាយជាសុខ ឬទុក្ខ។ មានតែការកំណត់អត្តសញ្ញាណជាមួយស្ថានភាពនោះទេ ទើបមនុស្សក្លាយជាអ្នកជួបប្រទះនូវសុខ និងទុក្ខ។ ប្រសិនបើមនុស្សមិនកំណត់អត្តសញ្ញាណជាមួយស្ថានភាពនោះ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់វាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ នោះស្ថានភាពនោះផ្ទាល់នឹងក្លាយជាឧបករណ៍ និងសម្ភារៈសម្រាប់សម្រេចការរួចផុតរបស់ខ្លួន។ ការប្រើប្រាស់ស្ថានភាពដែលផ្ដល់សុខឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺដើម្បីបម្រើអ្នកដទៃ ហើយការប្រើប្រាស់ស្ថានភាពដែលផ្ដល់ទុក្ខឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺដើម្បីលះបង់តម្រេកក្នុងការសោយសុខ។ នៅពេលដែលស្ថានភាពផ្ដល់ទុក្ខមកដល់ មនុស្សមិនគួរភ័យខ្លាចឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ គួរត្រិះរិះថា ពីមុនយើងបានប្រព្រឹត្តបាបកម្មដោយសារតម្រេកក្នុងការសោយសុខ ហើយបាបកម្មទាំងនោះឥឡូវនេះកំពុងត្រូវបានបំផ្លាញដោយការមកជាស្ថានភាពផ្ដល់ទុក្ខ។ អត្ថប្រយោជន៍មួយក្នុងរឿងនេះគឺថា ការសង្រោះសម្រាប់បាបកម្មទាំងនោះកំពុងកើតឡើង ហើយយើងកំពុងត្រូវបានសំអាត។ អត្ថប្រយោជន៍ទីពីរគឺថា យើងទទួលបានការព្រមានថា ប្រសិនបើឥឡូវនេះយើងប្រព្រឹត្តបាបកម្មដើម្បីសោយសុខ ស្ថានភាពផ្ដល់ទុក្ខនឹងមកដល់ម្ដងទៀតនៅអនាគតដែរ។ ហេតុនេះ ឥឡូវនេះមនុស្សមិនត្រូវសាងកម្មណាមួយដោយសារតម្រេកក្នុងការសោយសុខឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវតែសាងកម្មតែដើម្បីសុខភាពរបស់សត្វលោកទាំងអស់។ ន័យដែលបង្ហាញចេញមកគឺ៖ សម្រាប់សត្វពូជដូចជាសត្វពាហនៈ បក្សី សត្វល្អិត ជាដើម ទាំងផលនៃកម្មពីមុន និងកម្មថ្មី សុទ្ធតែជាការសោយផល។ រីឯសម្រាប់មនុស្ស ទាំងផលនៃកម្មពីមុន និងកម្មថ្មី (ការខិតខំប្រឹងប្រែង) គឺជាឧបករណ៍សម្រាប់ការរួចផុត។ 'មិនមែនផលនៃកម្មឡើយ' – អ្នកគ្មានសិទ្ធិតិចតួចបំផុតក្នុងផលនោះទេ មានន័យថាអ្នកគ្មានឯករាជ្យក្នុងការទទួលផលឡើយ។ ព្រោះថាបទបញ្ជានៃផលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គ។ ហេតុនេះ ចូរបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកដោយគ្មានតម្រេកក្នុងផល។ ប្រសិនបើអ្នកសាងកម្មដោយមានតម្រេកក្នុងផល អ្នកនឹងជាប់ចំណង – 'អ្នកណាដែលប្រកាន់ភ្ជាប់នឹងផល អ្នកនោះជាប់ចំណង' (គីតា ៥.១២)។ ហេតុផលគឺថា អារម្មណ៍នៃកាតព្វកិច្ចពិតជាអាស្រ័យលើតម្រេកក្នុងផល ពោលគឺលើអារម្មណ៍នៃការជាអ្នកសោយសុខ។ ពីតម្រេកក្នុងផល កើតមានអារម្មណ៍នៃការជាអ្នកសាង (កត្ត្រ)។ ប្រសិនបើតម្រេកក្នុងផលត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលទាំងស្រុង អារម្មណ៍នៃការជាអ្នកសាងក៏ត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលដែរ ហើយជាមួយនឹងការលុបបំបាត់អារម្មណ៍នៃការជាអ្នកសាង មនុស្ស ទោះបីកំពុងសាងកម្ម ក៏មិនជាប់ចំណងដែរ។ ន័យដែលបង្កប់នៅគឺថា តាមពិត មនុស្សមិនជាប់ចំណងនឹងអារម្មណ៍នៃការជាអ្នកសាង ដូចជាការជាប់ចំណងនឹងតម្រេកក្នុងផលនោះទេ ពោលគឺនឹងការជាអ្នកសោយសុខ។ ចំណុចទីពីរ៖ សកម្មភាពទាំងអស់ដែលកើតឡើង កើតឡើងតែតាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងវត្ថុធាតុ និងមនុស្សប៉ុណ្ណោះ។ ដោយគ្មានការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងវត្ថុធាតុ និងមនុស្ស មនុស្សមិនអាចសាងកម្មដោយខ្លួនឯងបានទេ។ ហេតុនេះ ការត្រេកត្រអាលនឹងផលនៃកម្មដែលបានសាងតាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នារបស់ពួកគេ ដើម្បីខ្លួនឯង គឺមិនស្មោះត្រង់ទេ។ ហេតុនេះ ការត្រេកត្រអាលនឹងផលនៃកម្ម គឺមិនមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សឡើយ។ 'អ្នកគ្មានសិទ្ធិក្នុងផល' – នេះបញ្ជាក់ថា ក្នុងការបង្កើត ឬមិនបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយផល មនុស្សតែមួយគត់ដែលឯករាជ្យ គឺជាអ្នកខ្លាំង។ ក្នុងរឿងនេះ ពួកគេមិនអាស្រ័យ និងទន់ខ្សោយទេ។ ពាក្យ 'ផលេសុ' (ក្នុងផល) ដែលសរសេរជាពហុវចនៈ បង្ហាញថា មនុស្សសាងកម្មមួយ ប៉ុន្តែត្រេកត្រអាលនឹងផលជាច្រើនពីកម្មនោះ។ ឧទាហរណ៍ 'ខ្ញុំកំពុងសាងកម្មនេះ សូមឱ្យខ្ញុំបានបុណ្យ សូមឱ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្ញុំផ្សព្វផ្សាយក្នុងល