**៣.៤** មនុស្សម្នាក់មិនអាចសម្រេចបាននូវសេរីភាពពីកម្ម (នៃការសាងកម្ម) ដោយការមិនធ្វើការងារ ឬ ដោយការលះបង់តែរូបរាងនៃការងារប៉ុណ្ណោះទេ។
**ពន្យល់៖** "មនុស្សម្នាក់មិនអាចសម្រេចបាននូវសេរីភាពពីកម្មដោយការមិនធ្វើការងារ" – ក្នុងយោគកម្ម (កម្មយោគ) ការប្រតិបត្តិធ្វើការងារគឺជាកត្តាចាំបាច់យ៉ាងខ្លាំង។ ហេតុផលគឺថា ភាពបរិបូណ៌ក្នុងយោគកម្ម ត្រូវបានសម្រេចតាមរយៈការប្រតិបត្តិធ្វើការងារដោយគ្មានសេចក្តីប្រាថ្នា (សម្លឹងមើលកំណត់សម្គាល់ទំព័រ ១១៧)។ ភាពបរិបូណ៌នេះមិនអាចសម្រេចបានដោយមនុស្សដែលមិនធ្វើការងារឡើយ។ ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយសេចក្តីចង់ប្រតិបត្តិដែលមានស្រាប់ក្នុងចិត្តមនុស្ស វាចាំបាច់ត្រូវលះបង់សេចក្តីប្រាថ្នា និងប្រតិបត្តិភារកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ។ ប្រសិនបើធ្វើការងារក្នុងពេលដែលនៅមានសេចក្តីប្រាថ្នា សេចក្តីចង់ប្រតិបត្តិនេះមិនត្រូវបានលុបបំបាត់ទេ ផ្ទុយទៅវិញវាកើនឡើង។
អត្ថន័យនៃពាក្យថា "សម្រេចបាននូវសេរីភាពពីកម្ម" គឺថា អ្នកប្រតិបត្តិយោគកម្ម សម្រេចបាននូវស្ថានភាពមិនមានកម្ម (អកម្ម) ទោះបីពេលកំពុងធ្វើការងារក៏ដោយ។ ស្ថានភាពដែលការងាររបស់មនុស្សក្លាយជាអកម្ម គឺឈប់បង្កផលវិញ្ញាណ (ផលកម្ម) ហៅថា "នៃស្កម្យ" (សេរីភាពពីកម្ម)។ ក្នុងការងារដែលធ្វើដោយគ្មានសេចក្តីប្រាថ្នា អំណាចក្នុងការផ្តល់ផលគឺអវត្តមានទាំងស្រុង ដូចជាអំណាចដុះឡើងវិញត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងនៅក្នុងគ្រាប់ពូជដែលត្រូវបានដុត ឬ ស្ងោរ។ ហេតុនេះ ការងាររបស់អ្នកគ្មានសេចក្តីប្រាថ្នា ខ្វះអំណាចក្នុងការធ្វើឱ្យមនុស្សវិលវល់ក្នុងវដ្តសង្សារជាថ្មីទៀត។
ការលះបង់សេចក្តីប្រាថ្នាគឺអាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែការងារទាំងអស់ត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់សេវាអ្នកដទៃ មិនមែនសម្រាប់ខ្លួនឯង។ ហេតុផលគឺថា ការងារគឺទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅនឹងលោកិយ ខណៈដែលធម្មជាតិពិតរបស់ខ្លួនគឺទាក់ទងទៅនឹងព្រះ។ គ្មានទំនាក់ទំនងណាមួយរវាងការងារ និងអត្តា (ខ្លួនពិត) ឡើយ។ ហេតុនេះ បើសិនជាមនុស្សនៅតែធ្វើការងារសម្រាប់ខ្លួនឯង សេចក្តីប្រាថ្នានឹងមិនត្រូវបានលះបង់ទេ។ ហើយបើសិនជាសេចក្តីប្រាថ្នាមិនទាន់ត្រូវបានលះបង់ ស្ថានភាពអកម្មក៏មិនអាចសម្រេចបានដែរ។
"ហើយគេក៏មិនសម្រេចភាពបរិបូណ៌ដោយការលះបង់តែរូបរាងនៃការងារប៉ុណ្ណោះដែរ" – ក្នុងពាក់កណ្តាលដំបូងនៃខនេះ ព្រះអង្គបានសំដែងពីទស្សនៈយោគកម្មថា យោគីកម្មមិនអាចសម្រេចសេរីភាពពីកម្មបាន ប្រសិនបើមិនបានចាប់ផ្តើមធ្វើការងារ។ ឥឡូវនេះ ក្នុងពាក់កណ្តាលខាងក្រោយ ព្រះអង្គសំដែងពីទស្សនៈយោគសាន្ខ្យ (សាន្ខ្យយោគ) ថា យោគីសាន្ខ្យមិនអាចសម្រេចភាពបរិបូណ៌ គឺសេរីភាពពីកម្ម បាន ដោយការលះបង់តែរូបរាងនៃការងារប៉ុណ្ណោះទេ។ ដើម្បីសម្រេចភាពបរិបូណ៌ គេត្រូវតែលះបង់សេចក្តីថា "អញជាអ្នកធ្វើ" (អហង្ការ)។ ហេតុនេះ ចំពោះយោគីសាន្ខ្យ ការលះបង់រូបរាងនៃការងារមិនមែនជាការចាំបាច់បឋមទេ ផ្ទុយទៅវិញការលះបង់អហង្ការទើបជាការចាំបាច់បឋម។
ក្នុងយោគសាន្ខ្យ ការងារអាចធ្វើ ឬ មិនធ្វើក៏បាន រហូតដល់ដែនកំណត់ខ្លះ។ ប៉ុន្តែក្នុងយោគកម្ម ការប្រតិបត្តិធ្វើការងារគឺចាំបាច់សម្រាប់ការសម្រេចភាពបរិបូណ៌ (គីតា ៦.៣)។
**ចំណុចសំខាន់៖** ភគគីតាបង្រៀនមនុស្សអំពីសិល្បៈក្នុងការសម្រេចប្រយោជន៍ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ខណៈពេលដែលកំពុងរស់នៅក្នុងជីវិតលោកិយ។ បំណងរបស់វាគឺដើម្បីឱ្យមនុស្សចូលរួមក្នុងការងារដែលជាភារកិច្ច មិនមែនដើម្បីដកខ្លួនចេញពីវាទេ។ ហេតុនេះ ព្រះអង្គទ្រង់ជំរុញការប្រតិបត្តិធ្វើការងារក្នុងផ្លូវទាំងពីរ៖ យោគកម្ម និង យោគញ្ញាណ។
វាជាធម្មជាតិដែលនៅពេលដែលសាធុជនម្នាក់ប្រាថ្នាចង់បានសុភមង្គលរបស់ខ្លួន គេចាប់ផ្តើមធុញទ្រាន់នឹងការងារលោកិយ ហើយចង់លះបង់វា។ ដោយសារហេតុផលនេះហើយ ដែលអរជុន ដែលធុញទ្រាន់នឹងការងារ បានសួរព្រះអង្គថា៖ នៅពេលដែលគោលបំណងនៃមធ្យោបាយទាំងពីរ – យោគកម្ម និង យោគញ្ញាណ – គឺសមភាពចិត្ត (សមតា) តើហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គសំដែងអំពីការប្រតិបត្តិធ្វើការងារ? ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គធ្វើឱ្យខ្ញុំចូលរួមក្នុងសកម្មភាពដ៏ឃោរឃៅដូចជាសង្គ្រាម? ប៉ុន្តែព្រះអង្គបានបង្រៀនអរជុនឱ្យប្រតិបត្តិធ្វើការងារក្នុងមធ្យោបាយទាំងពីរប្រភេទ។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងយោគកម្ម៖ "តាំងនៅក្នុងយោគ ចូរធ្វើការងារ" (គីតា ២.៤៨) ហើយក្នុងយោគសាន្ខ្យ៖ "ហេតុនេះ ចូរប្រយុទ្ធ ឱ ភារត" (គីតា ២.១៨)។ នេះបង្ហាញថា បំណងរបស់ព្រះអង្គគឺមិនមែនដើម្បីដកមនុស្សចេញពីរូបរាងនៃការងារទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺដើម្បីឱ្យគេចូលរួមក្នុងវា។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គបង្រៀនឱ្យមនុស្សប្រតិបត្តិធ្វើការងារ ក្រោយពីបានលះបង់ធាតុពុលរបស់វា – សេចក្តីប្រាថ្នា ភាពជាម្ចាស់ និង ភាពជាប់ជំពាក់។
ជំនួសឱ្យការលះបង់រូបរាងនៃការងារ សាធុជនគួរកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយវា។ យោគីកម្ម ដែលធ្វើការងារដោយគ្មានអត្តា ចាត់ទុករាងកាយ ឥន្ទ្រិយ ចិត្ត ពុទ្ធិ វត្ថុ ជាដើម ថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោក ហើយប្រើប្រាស់វាទាំងនោះក្នុងការបម្រើលោក ដោយចាត់ទុកខ្លួនឯងថាគ្មានទំនាក់ទំនងណាមួយជាមួយការងារ ឬ វត្ថុទាំងនោះឡើយ (គីតា ៥.១១)។ ក្នុងយោគញ្ញាណ ការវិនិច្ឆ័យរវាងអ្វីដែលពិត និង មិនពិតគឺសំខាន់បំផុត។ ហេតុនេះ យោគីញ្ញាណយល់ឃើញថា គុណធម៌ (គុណត្រ័យ) ទាំងបីគឺជាអ្នកធ្វើសកម្មភាពលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ មានន័យថា ការងារត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរាងកាយ ឥន្ទ្រិយ ចិត្ត ពុទ្ធិ ជាដើម។ គេគ្មានទំនាក់ទំនងតិចតួចបំផុតជាមួយការងារទាំងនោះឡើយ (គីតា ៣.២៨, ៥.៨-៩)។
វាជាបទពិសោធន៍របស់សាធុជនស្ទើរតែទាំងអស់គ្នាថា ភ្លាមៗនៅពេលដែលការប្រាថ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាចំពោះសុភមង្គលកើតឡើង ការមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងការងារ វត្ថុ និង មនុស្ស (គ្រួសារ) ក៏ចាប់ផ្តើមកើតឡើងដែរ។ ប៉ុន្តែតាមពិត ដោយសារទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរាងកាយ វាគ្រាន់តែជាសេចក្តីប្រាថ្នាចំពោះភាពស្រួលស្រាល និង ភាពងាយស្រួលប៉ុណ្ណោះ ដែលជាឧបសគ្គក្នុងដំណើររបស់សាធុជន។ សាធុជនជាញឹកញាប់មានអារម្មណ៍ថា មានតែការលះបង់រូបរាងនៃការងារ វត្ថុ និង មនុស្សទេ ទើបពួកគេអាចរីកចម្រើនលើផ្លូវខាងព្រលឹងបាន។ ប៉ុន្តែតាមពិត វាមិនចាំបាច់ត្រូវលះបង់រូបរាងរបស់វាទេ ផ្ទុយទៅវិញ ការលះបង់ភាពជាប់ជំពាក់ទៅនឹងវាទើបជាការចាំបាច់។ ក្នុងយោគសាន្ខ្យ បើគ្មានសេចក្តីមិនជាប់ជំពាក់ (វៃរាគ្យ) យ៉ាងខ្លាំងក្លា ការលះបង់ភាពជាប់ជំពាក់គឺពិបាក។ ប៉ុន្តែក្នុងយោគកម្ម ទោះបីជាសេចក្តីមិនជាប់ជំពាក់មិនទាន់មានក៏ដោយ ក៏ភាពជាប់ជំពាក់អាចត្រូវលះបង់បានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយគ្រាន់តែធ្វើការងារសម្រាប់អ្នកដទៃ។
គីតាក៏បានគោរពទៅលើការប្រតិបត្តិសាសនាក្នុងទីស្ងាត់ (វិវេក) ដែរ។ ទោះយ៉ាងណា ក្នុងទីស្ងាត់ មនុស្សដែលមានគុណសត្វ ចំណាយពេលវេលាក្នុងការប្រតិបត្តិសាសនា និង ភាពជាអ្នកបូជា។ មនុស្សដែលមានគុណរាជ ចំណាយពេលវេលាក្នុងការស្រមើលស្រមៃ និង ចក្ខុវិស័យ។ រីឯមនុស្សដែលមានគុណតមស វិញ ចំណាយពេលវេលាក្នុងការដេកលក់ ខ្ជិលច្រអូស និង ភាពធ្វេសប្រហែស ដែលនាំទៅរកការធ្លាក់ចុះ។ ហេតុនេះ ទំនោររបស់សាធុជនពិតជាគួរតែទៅរកទីស្ងាត់ មានន័យថា ទំនោររបស់គេគួរតែជាការលះបង់ការងារលោកិយ ហើយចូលរួមក្នុងការងារខាងព្រលឹង។ ប៉ុន្តែភារកិច្ចណាមួយដែលបង្ហាញខ្លួនមុខគេ គេគួរតែប្រតិបត្តិវាដោយព្យាយាម។ គេមិនគួរមានភាពជាប់ជំពាក់ទៅនឹងការងារនោះឡើយ។ ភាពជាប់ជំពាក់មិនគួរមានទាំងក្នុងការទាក់ទងសង្គម ទាំងក្នុងភាពមិនធ្វើការ។ នៅពេលដែលគ្មានភាពជាប់ជំពាក់នៅកន្លែងណាមួយ សាធុជននឹងសម្រេចសុភមង្គលយ៉ាងរហ័ស។ តាមពិត វាជាកំហុសក្នុងការចាត់ទុកតែការនាំរាងកាយទៅកាន់ទីស្ងាត់ថាជាទីស្ងាត់ពិតប្រាកដទេ ពីព្រោះរាងកាយខ្លួនឯងក៏ជាផ្នែកមួយនៃលោកដែរ។ ហេតុនេះ ការកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយរាងកាយ មានន័យថា ភាពអវត្តមាននៃអហង្ការ និង ភាពជាម្ចាស់ទៅនឹងវា ទើបជាទីស្ងាត់ពិតប្រាកដ។
★🔗
