ចូរអ្នកធ្វើកម្មដែលបានកំណត់ ព្រោះកម្មគឺប្រសើរជាងអកម្ម។ សូម្បីតែការរស់នៅរបស់រាងកាយអ្នកក៏មិនអាចសម្រេចបានដោយអកម្មដែរ។

អត្ថន័យពាក្យ៖ និយតម - កាតព្វកិច្ច, គុរុ - ធ្វើ, កម្ម - ការងារ, ត្វម - អ្នក, ជ្យាយះ - ប្រសើរជាង, ហិ - ព្រោះ, អកម្មណៈ - ជាងការមិនធ្វើការ, សរីរយាត្រា - ការថែរក្សារាងកាយ, អបិ - សូម្បីតែ, ច - និង, តេ - របស់អ្នក, ន - មិន, ប្រសិទ្ធ្យេត - អាចទៅរួច។ ការបកស្រាយរបស់ស្វាមី ស៊ីវ៉ាណាន់ដា៖ 'និយតកម្ម' គឺជាកាតព្វកិច្ចដែលមនុស្សម្នាក់ត្រូវតែធ្វើ។ ការមិនបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះនាំឱ្យមានកំហុស។ ការបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះមិនមែនដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយនោះទេ។ ដើម្បីរស់នៅ មនុស្សម្នាក់ត្រូវតែធ្វើការងារធម្មជាតិ និងការងារដែលមិនអាចជៀសបានជាច្រើន។ ការនិយាយថា 'ខ្ញុំអាចរស់នៅដោយមិនធ្វើអ្វីសោះ' គឺជាភាពល្ងង់ខ្លៅ។

**ខទី៨៖** ចូរប្រតិបត្តិកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ចដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមព្រះគម្ពីរ ព្រោះកម្មគឺប្រសើរជាងអកម្ម ហើយសូម្បីតែការរក្សារាងកាយរបស់អ្នកក៏មិនអាចសម្រេចបានដោយគ្មានកម្មដែរ។ **ព្រះរាជាធិប្បាយ៖** **'ចូរប្រតិបត្តិកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ចដែលតម្រូវឱ្យធ្វើ'** – ព្រះគម្ពីរបានបញ្ញត្តិឱ្យធ្វើកម្មពីរប្រភេទគឺ៖ កម្មដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិ (វិហិត) និងកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ច/តម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ (និយត)។ កម្មដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិ សំដៅលើកម្មទាំងឡាយដែលត្រូវបានដាក់បញ្ញត្តិជាទូទៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ដូចជាការសន្យា ការតម្កល់ ការគោរពបូជា ជាដើម។ វាពិបាកសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ៗក្នុងការប្រតិបត្តិកម្មទាំងនេះឱ្យបានពេញលេញ។ ទោះយ៉ាងណា ការលះបង់នូវកម្មហាមឃាត់វិញ គឺងាយស្រួលជាង។ ការមិនអាចប្រតិបត្តិកម្មដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិ មិនមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដូចផលប្រយោជន៍ដែលទទួលបានពីការលះបង់នូវកម្មហាមឃាត់នោះទេ ដូចជាការមិនភូតកុហក មិនលួច មិនប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ជាដើម។ នៅពេលដែលកម្មហាមឃាត់ត្រូវបានលះបង់ កម្មដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក៏ចាប់ផ្តើមកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ឯកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ច/តម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ សំដៅលើកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ចដែលទទួលបានតាមវណ្ណៈ (វណ្ណៈ) អាស្រមៈ (ដំណាក់កាលជីវិត) សភាពធម្មជាតិផ្ទាល់ខ្លួន និងស្ថានភាពបរិស្ថាន។ ឧទាហរណ៍៖ ការទទួលទានអាហារ ការធ្វើជំនួញ ការសាងសង់ផ្ទះ ការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដល់អ្នកវង្វេងវង្វាន់ ជាដើម។ តាមទស្សនៈកម្មយោគ កម្មណាដែលជាកាតព្វកិច្ចតាមព្រះគម្ពីរ និងសមរម្យតាមវណ្ណៈ-ធម៌របស់ខ្លួន ទោះជាកម្មនោះធ្ងន់ធ្ងរ ឬស្រាលស្តើង ក៏ជាកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈដែរ។ នៅទីនេះ តាមរយៈពាក្យថា **'ចូរប្រតិបត្តិកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ចដែលតម្រូវឱ្យធ្វើ'** ព្រះអាទិត្យកំពុងប្រាប់អរជុនថា ក្នុងនាមជាក្សត្រិយៈ ការច្បាំងសង្គ្រាមដែលកើតឡើងដោយសារស្ថានភាព សមរម្យតាមវណ្ណៈ-ធម៌របស់អ្នក គឺជាកម្មធម្មជាតិរបស់អ្នក (គីតា ១៨.៤៣)។ ចំពោះក្សត្រិយៈ សកម្មភាពសង្គ្រាម ដែលហាក់ដូចជាហិង្សា និងធ្ងន់ធ្ងរ តាមពិតទៅមិនមែនជាកម្មធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ សម្រាប់គាត់ វាជាកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ។ នៅក្នុងជំពូកទីពីរ ព្រះអាទិត្យបានមានបន្ទូលថា សូម្បីតែតាមទស្សនៈធម៌ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក ការច្បាំងក៏ជាកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈសម្រាប់អ្នកដែរ – **'ពិចារណាផងដែរចំពោះកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នក អ្នកមិនគួរទទឹងតទល់ឡើយ'** (២.៣១)។ តាមពិត ធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន និងកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ គឺជារបស់តែមួយនិងដូចគ្នា។ ទោះបីជាចំពោះទុយ៌ោធនៈ និងអ្នកដទៃទៀត សង្គ្រាមក៏ជាកម្មដែលទទួលបានតាមវណ្ណៈ-ធម៌របស់ពួកគាត់ដែរ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែដោយសារវាមិនត្រឹមត្រូវ វាខុសគ្នាពីកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ ព្រោះពួកគាត់ចង់កាន់កាប់រាជសម្បត្តិដោយមិនត្រឹមត្រូវតាមរយៈសង្គ្រាម។ ហេតុនេះ ចំពោះពួកគាត់ សង្គ្រាមនេះមិនមែនជាកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ និងត្រឹមត្រូវនោះទេ។ **'ព្រោះកម្មគឺប្រសើរជាងអកម្ម'** – នៅទីនេះ ព្រះអាទិត្យបានឆ្លើយតបទៅនឹងពាក្យ **'ប្រសើរ'** (ជ្យាយសី) ដែលបានលេចឡើងក្នុងសំណួររបស់អរជុននៅខទីមួយនៃជំពូកនេះ (៣.១) ដោយប្រើពាក្យ **'ប្រសើរ'** (ជ្យាយះ) ដដែល។ នៅទីនោះ សំណួររបស់អរជុនគឺ៖ ប្រសិនបើអ្នកចាត់ទុកចំណេះដឹងថាប្រសើរជាងសកម្មភាព ហេតុអ្វីបានជាឱ្យខ្ញុំធ្វើសកម្មភាពដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ? ក្នុងការឆ្លើយតបនឹងសំណួរនេះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់មានបន្ទូលនៅទីនេះថា កម្មត្រូវបានខ្ញុំចាត់ទុកថាប្រសើរជាងអកម្ម។ ដូច្នេះ គំនិតរបស់អរជុនគឺចង់ឈប់ពីសកម្មភាពសង្គ្រាមដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ រីឯគំនិតរបស់ព្រះអាទិត្យវិញគឺចង់ឱ្យអរជុនធ្វើកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈនៃសង្គ្រាម។ នោះហើយជាមូលហេតុដែលក្រោយមក នៅក្នុងជំពូកទីដប់ប្រាំបី ព្រះអាទិត្យទ្រង់មានបន្ទូលថា សូម្បីតែប្រសិនបើវាមានចំណុចខ្វះខាត ក៏មិនគួរលះបង់កម្មដែលជាធម្មជាតិរបស់ខ្លួន (កម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ) ដែរ – **'ឱកុន្ធីបុត្រ សូម្បីតែមានចំណុចខ្វះខាត ក៏មិនគួរលះបង់សកម្មភាពដែលជាធម្មជាតិរបស់ខ្លួនឡើយ'** (១៨.៤៨)។ មូលហេតុគឺថា ដោយការលះបង់វា គេនឹងទទួលរងនូវទោស ហើយការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរបស់គេជាមួយកម្មក៏នៅសេសសល់ដែរ។ ហេតុនេះ ការប្រតិបត្តិកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈ គឺប្រសើរជាងការលះបង់កម្ម។ លើសពីនេះទៅទៀត ការប្រតិបត្តិកម្មដោយគ្មានភាពជាប់ជំពាក់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាប្រសើរជាងនេះទៅទៀត ព្រោះតាមរយៈវា ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងទាំងអស់ជាមួយកម្មត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ចោលយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ដូច្នេះ នៅក្នុងពាក់កណ្តាលខទីមួយនៃខនេះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់បញ្ជាឱ្យអរជុនប្រតិបត្តិកម្មដែលតម្រូវឱ្យធ្វើតាមឋានៈដោយមានទស្សនៈមិនជាប់ជំពាក់ ហើយនៅពាក់កណ្តាលខទីពីរ ទ្រង់មានបន្ទូលថា ដោយមិនប្រតិបត្តិកម្ម សូម្បីតែការរស់នៅរបស់អ្នកក៏នឹងមិនអាចរក្សាបានដែរ។ នៅក្នុងកម្មយោគ **'កម្មគឺប្រសើរជាងអកម្ម'** – នេះគឺជាគោលការណ៍សំខាន់របស់ព្រះអាទិត្យ។ ចំណុចនេះហើយដែលព្រះអាទិត្យបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈពាក្យថា **'ចូរកុំឱ្យការជាប់ជំពាក់របស់អ្នកទៅលើអកម្ម'** (គីតា ២.៤៧) – ឱអរជុន សូមឱ្យអ្នកមិនមានការជាប់ជំពាក់ទៅលើអកម្ម។ មូលហេតុគឺថា បុគ្គលដែលគេចវេះពីកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ច នឹងខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃរបស់គេក្នុងភាពធ្វេសប្រហែស ខ្ជិលច្រអូស និងការដេកលក់ ឬក៏នឹងប្រតិបត្តិកម្មដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយព្រះគម្ពីរ ដែលនាំឱ្យគេធ្លាក់ចុះ។ បើធៀបនឹងការលះបង់កម្មតាមខ្លឹមសារ វាប្រសើរជាងក្នុងការកាត់ផ្តាច់ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ម ខណៈដែលនៅតែប្រតិបត្តិកម្មនោះ។ មូលហេតុគឺថា សេចក្តីប្រាថ្នា សេចក្តីចង់បាន ការជាប់ជំពាក់លើលទ្ធផល ភាពលំអៀង ជាដើម ទាំងនេះឯងដែលបង្កើតការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ម ទោះបីជាបុគ្គលនោះប្រតិបត្តិកម្ម ឬមិនប្រតិបត្តិកម្មក៏ដោយ។ តាមរយៈការប្រតិបត្តិកម្មយោគដោយមានគោលបំណងលះបង់សេចក្តីប្រាថ្នា ជាដើម ការលះបង់សេចក្តីប្រាថ្នា ជាដើម កើតឡើងដោយងាយស្រួលខ្លាំងណាស់។ **'ហើយសូម្បីតែការរក្សារាងកាយរបស់អ្នកក៏មិនអាចសម្រេចបានដោយគ្មានកម្មដែរ'** – គំនិតមួយបានកើតឡើងក្នុងចិត្តអរជុនថា ប្រសិនបើគ្រាន់តែមិនធ្វើកម្មទេ នោះការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយកម្មនឹងត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ហេតុនេះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់លើកទឹកចិត្តឱ្យគាត់ធ្វើកម្មតាមរយៈហេតុផលផ្សេងៗគ្នា។ ការពិពណ៌នាអំពីហេតុផលមួយក្នុងចំណោមហេតុផលទាំងនោះ ព្រះអាទិត្យទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ ឱអរជុន អ្នកនឹងត្រូវតែប្រតិបត្តិកម្ម។ អ្វីដែលត្រូវនិយាយអំពីអ្នកដទៃ ដោយមិនប្រតិបត្តិកម្ម សូម្បីតែការរក្សារាងកាយរបស់អ្នក (ការទទួលទានអាហារ ការផឹកទឹក ជាដើម) ក៏នឹងក្លាយជាការមិនអាចធ្វើទៅបានដែរ។ ដូចជានៅក្នុងញាណយោគ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយលោកត្រូវបានកាត់ផ្តាច់តាមរយៈការវិនិច្ឆ័យ ដូច្នោះដែរ នៅក្នុងកម្មយោគ តាមរយៈការប្រតិបត្តិកម្មដែលជាកាតព្វកិច្ចឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយលោកក៏ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដែរ។ ហេតុនេះ កម្មយោគមិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាថោកទាបជាងញាណយោក្នុងរបៀបណាមួយឡើយ។ អ្នកប្រតិបត្តិកម្មយោគ ដោយចាត់ទុករាងកាយថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោក បានប្រើវាក្នុងការបម្រើលោកនោះឯង មានន័យថាគាត់មិនរក្សាអារម្មណ៍ថាជាម្ចាស់ផ្ទាល់ខ្លួនលើរាងកាយនោះទេ។ គាត់បង្កើតភាពឯកភាពនៃកាយក្រាស់ កាយសុក្ខុម និងកាយហេតុ ជាមួយនឹងលោកក្រាស់ លោកសុក្ខុម និងលោកហេតុ រៀងគ្នា ខណៈដែលអ្នកប្រតិបត្តិញាណយោគបង្កើតភាពឯកភាពរបស់គាត់ជាមួយព្រហ្ម។ ដូច្នេះ អ្នកប្រតិបត្តិកម្មយោគបង្កើតភាពឯកភាពជាមួយធាតុឥតចេះដឹង រីឯអ្នកប្រតិបត្តិញាណយោគបង្កើតភាពឯកភាពជាមួយធាតុដឹងខ្លួន។ **'ចំណុចសំខាន់មួយទាក់ទងនឹងការប្រតិបត្តិខាងព្រហ្មវិហារ'**៖ អរជុនមានភាពមិនពេញចិត្តចំពោះសកម្មភាព មានន័យថាមានការជំរុញក្នុងចិត្តរបស់គាត់ដើម្បីមិនធ្វើសកម្មភាព។ វាមិនមែនជារឿងរបស់តែអរជុនទេ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកស្វែងរកផ្សេងទៀតនៅលើផ្លូវព្រហ្មវិហារក៏ច្រើនតែប្រព្រឹត្តខុសធ្ងន់ក្នុងរឿងនេះដែរ។ ទោះបីជាចំណង់របស់ពួកគេគឺអភិរក្សាវិន័យខាងព្រហ្មវិហារ ហើយពួកគេក៏អភិរក្សវិញ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេក៏រក្សាស្ថានភាពដែលពួកគេចង់បាន ភាពងាយស្រួល និងអារម្មណ៍ស្រួលផងដែរ ដែលក្លាយជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយនៅក្នុងការអភិរក្សរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្វែងរកដែលស្វែងរកភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលបានសច្ចធម៌ និងចង់ទទួលបានវាយ៉ាងឆាប់រហ័ស តាមពិតទៅ គឺជាប់ជំពាក់ទៅលើភាពស្រួលស្រាល មិនមែ