**Terjemahan:**
Walaupun mereka (Duryodhana dan lain-lain) ini, yang budi pembeza (viveka) telah hilang kerana loba, tidak nampak dosa yang timbul daripada kemusnahan keluarga dan dosa yang timbul daripada permusuhan terhadap sahabat, (namun) wahai Janārdana! Kami yang mengetahui dengan tepat dosa yang timbul daripada kemusnahan keluarga, mengapakah kami tidak patut mempertimbangkan untuk menjauhi dosa ini?
**Ulasan:** Kecenderungan yang bergerak tanpa henti ke arah harta, tanah, rumah, penghormatan, pujian, kedudukan, kuasa dan sebagainya, dengan fikiran—'Ini banyak yang telah diperoleh, biarlah sedikit lagi diperoleh; semoga perolehan seperti ini berterusan selama-lamanya'—disebut 'loba' (ketamakan). Disebabkan kecenderungan loba ini, kekuatan budi pembeza dalam diri Duryodhana dan lain-lain ini telah hilang. Akibatnya, mereka tidak mampu mempertimbangkan: Demi kerajaan yang manakah kami hendak melakukan dosa sebesar ini, hendak memusnahkan saudara kami? Berapa harikah kerajaan itu akan kekal bersama kami, dan berapa harikah kami akan kekal bersamanya? Jika kerajaan itu pergi semasa kami masih hidup, apakah keadaan kami nanti? Dan jika tubuh kami pergi semasa kerajaan itu masih kekal, apakah keadaannya nanti? Kerana, kesedihan yang dialami daripada perpisahan adalah sebanding dengan kesenangan yang dinikmati daripada penyatuan. Malah, kesedihan dalam perpisahan adalah lebih besar daripada kesenangan dalam penyatuan. Maksudnya, kerana loba telah menguasai batin mereka, mereka hanya melihat kerajaan itu sahaja. Mereka langsung tidak melihat betapa dahsyatnya dosa yang akan terhasil daripada memusnahkan keluarga.
Di mana ada peperangan, di situ ada kemusnahan masa, harta, dan kekuatan. Pelbagai keresahan dan malapetaka timbul. Walaupun antara dua sahabat, perselisihan timbul, dan perasaan tidak baik berkembang. Pelbagai pertikaian berlaku. Daripada pertikaian timbul permusuhan. Contohnya, Drupada dan Droṇa—kedua-duanya adalah sahabat sejak kecil. Namun, setelah mendapat kerajaan, Drupada suatu hari menghina Droṇa dan menolak persahabatan itu. Ini menimbulkan permusuhan antara Raja Drupada dan Droṇācārya. Untuk membalas penghinaannya, Droṇācārya mengalahkan Raja Drupada melalui Dhṛṣṭadyumna dan mengambil separuh kerajaannya. Sebagai balasan, Drupada melakukan korban untuk memusnahkan Droṇācārya, di mana Dhṛṣṭadyumna dan Draupadī dilahirkan. Maka, mereka langsung tidak melihat betapa dahsyatnya dosa yang akan terhasil daripada permusuhan dengan sahabat!
**Perkara Khas:** Benda-benda yang kita kekurangan sekarang—walaupun tanpanya, urusan kita berjalan, kita hidup dengan baik. Namun, apabila kita memperoleh benda-benda itu dan kemudian berpisah daripadanya semula, kesakitan ketiadaannya adalah besar. Maksudnya, ketiadaan berterusan benda-benda sebelum itu tidak sesedih kesedihan yang datang daripada penyatuan dengan benda-benda diikuti perpisahan daripadanya. Walaupun begitu, disebabkan loba, manusia terus berusaha untuk memperoleh benda-benda yang ketiadaannya dia rasakan dalam miliknya. Jika direnungkan, walaupun benda-benda itu, yang ketiadaannya wujud sekarang, diperoleh di antaranya menurut takdir, pada akhirnya, ketiadaannya sahaja yang akan kekal. Oleh itu, keadaan kita tetap sama seperti sebelum memperoleh benda-benda itu. Di antaranya, disebabkan loba, hanya usaha demi usaha menjadi bahagian kita; hanya kesedihan demi kesedihan terpaksa ditanggung. Sedikit kebahagiaan yang berlaku di antaranya daripada penyatuan dengan benda-benda berlaku semata-mata kerana loba. Jika tiada kecacatan batin seperti loba, kebahagiaan daripada penyatuan dengan benda-benda langsung tidak boleh wujud. Begitu juga, jika tiada kecacatan seperti delusi (moha), kebahagiaan daripada saudara-mara langsung tidak boleh wujud. Jika tiada kecacatan seperti nafsu keinginan (tṛṣṇā), kebahagiaan daripada pengumpulan langsung tidak boleh wujud. Maksudnya, kebahagiaan duniawi timbul daripada satu atau lain kecacatan. Jika tiada langsung kecacatan, kebahagiaan daripada dunia ini langsung tidak boleh wujud. Namun, disebabkan loba, manusia tidak dapat merenung perkara ini. Loba ini memusnahkan budi pembezanya.
Kini Arjuna menyatakan pendiriannya: Walaupun Duryodhana dan lain-lain tidak nampak dosa yang timbul daripada kemusnahan keluarga mereka dan dosa yang timbul daripada permusuhan terhadap sahabat, namun kita mesti melihat rangkaian malapetaka yang timbul daripada kemusnahan keluarga [yang akan Arjuna huraikan dari ayat keempat puluh hingga keempat puluh empat seterusnya]; kerana kita mengetahui dengan baik dosa-dosa yang timbul daripada kemusnahan keluarga dan kita juga mengetahui dengan baik dosa-dosa yang timbul daripada permusuhan (perseteruan, kebencian) terhadap sahabat. Jika sahabat-sahabat itu menyebabkan kita kesedihan, kesedihan itu tidak memudaratkan kita. Sebabnya, kesedihan hanya akan memusnahkan dosa-dosa kita yang lalu, ia hanya akan menyucikan kita. Namun, jika ada permusuhan—perseteruan—dalam fikiran kita, ia akan kekal bersama kita walaupun selepas kematian dan akan terus mendorong kita melakukan dosa kehidupan demi kehidupan, membawa kepada kejatuhan kita sepenuhnya. Mengapakah kita tidak patut mempertimbangkan untuk mengelakkan dosa ini, yang menyebabkan malapetaka sedemikian dan mencipta permusuhan terhadap sahabat? Iaitu, dengan mempertimbangkan, kita mesti pasti mengelakkan dosa ini.
Di sini, pandangan Arjuna dihalakan kepada loba Duryodhana dan lain-lain, tetapi dia sendiri bercakap sementara terikat oleh kasih sayang kekeluargaan (delusi)—pandangannya tidak dihalakan kepada ini. Oleh itu, dia tidak memahami kewajipannya. Ada satu peraturan, selagi pandangan seseorang kekal tertumpu pada kesalahan orang lain, dia tidak nampak kesalahannya sendiri; sebaliknya, timbul rasa bangga bahawa 'Mereka ada kesalahan ini, tetapi kita tidak ada kesalahan ini.' Dalam keadaan sedemikian, dia tidak dapat berfikir pun bahawa jika mereka ada sesuatu kesalahan, kita juga mungkin ada kesalahan lain. Walaupun tiada kesalahan lain, melihat kesalahan orang lain—ini sendiri adalah satu kesalahan. Melihat kesalahan orang lain dan mempunyai bangga pada kebaikan sendiri—dua kesalahan ini sentiasa wujud bersama. Arjuna juga melihat kesalahan dalam Duryodhana dan lain-lain dan mempunyai bangga pada kebaikannya sendiri (dalam bayang-bayang bangga pada kebaikan, hanya kesalahan yang kekal), oleh itu dia tidak nampak kesalahan delusi dalam dirinya sendiri.
**Sambungan:** Apakah dosa-dosa yang timbul daripada kemusnahan keluarga itu, yang kita ketahui? Rangkaian dosa-dosa itu dijelaskan dalam lima ayat seterusnya.
★🔗
