കൂടാതെ, നിന്റെ സ്വധർമ്മത്തെയും നോക്കി നീ വിറയ്ക്കാൻ പാടില്ല; കാരണം, ധർമ്മയുദ്ധത്തേക്കാൾ ഒരു ക്ഷത്രിയന് മറ്റൊരു ശ്രേയസ്സില്ല.

**2.31** നിന്റെ സ്വധർമ്മം (ക്ഷത്രിയധർമ്മം) വിചാരിച്ചാൽ നീ സംശയിക്കരുത്; ധർമ്മയുദ്ധത്തേക്കാൾ ക്ഷത്രിയന്ന് ശ്രേയസ്കരമായി മറ്റൊന്നില്ല. **വ്യാഖ്യാനം:** [ആദ്യ രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങളിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.] "നിന്റെ സ്വധർമ്മം വിചാരിച്ചാൽ നീ സംശയിക്കരുത്" – ഈ 'സ്വ' എന്നത് പരമാത്മാവിന്റെ ഒരു അംശമാണ്. അത് ശരീരത്തോട് താൻ എന്ന് ഐക്യപ്പെടുമ്പോൾ, താൻ എന്ന് ഗണിക്കുന്നതിനോട് ചേർന്നുള്ള കർത്തവ്യത്തിന് 'സ്വധർമ്മം' എന്നു പറയുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ആരെങ്കിലും തന്നെ ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്ന് ഗണിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവനവന്റെ വർണ്ണത്തിന് യോജിച്ച കർത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്യുക എന്നതാണ് അവന്റെ സ്വധർമ്മം. ആരെങ്കിലും താൻ ഒരു ഗുരുവാണോ ഭൃത്യനാണോ എന്ന് ഗണിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഗുരുവിന്റെയോ ഭൃത്യന്റെയോ കർത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്യുക എന്നതാണ് അവന്റെ സ്വധർമ്മം. ആരെങ്കിലും താൻ ആരുടെയെങ്കിലും പിതാവാണോ പുത്രനാണോ എന്ന് ഗണിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, പുത്രനോടോ പിതാവിനോടോ ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്യുക എന്നതാണ് അവന്റെ സ്വധർമ്മം. ഇവിടെ, ഒരു ക്ഷത്രിയന്റെ കർത്തവ്യബദ്ധമായ കർമ്മത്തെ 'ധർമ്മം' എന്ന പേരിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു (കുറിപ്പ് പുറം 71.2 കാണുക). ഒരു ക്ഷത്രിയന്റെ പ്രത്യേക കർത്തവ്യബദ്ധമായ കർമ്മം യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറരുത് എന്നതാണ്. അർജ്ജുനൻ ഒരു ക്ഷത്രിയനാണ്; അതിനാൽ, യുദ്ധം ചെയ്യുക എന്നത് അവന്റെ സ്വധർമ്മമാണ്. അങ്ങനെ, സ്വധർമ്മത്തിന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് നോക്കിയാലും, ക്ഷത്രിയധർമ്മം അനുസരിച്ച്, യുദ്ധം ചെയ്യുക എന്നത് നിന്റെ കർത്തവ്യമാണെന്ന് ഭഗവാൻ അരുളുന്നു. നീ ഒരിക്കലും നിന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖനാകരുത്. "ക്ഷത്രിയന്ന് ധർമ്മയുദ്ധത്തേക്കാൾ വലിയ ഗുണമില്ല" – ഒരു ക്ഷത്രിയന്ന് ധർമ്മയുദ്ധത്തിന് മീതെ മറ്റൊരു ശുഭകരമായ കർമ്മവുമില്ല, അതായത്, ഒരു ക്ഷത്രിയന്ന് പ്രത്യേക കർമ്മം ക്ഷത്രിയധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുക എന്നതാണ് (ഗീത 18.43). [ഇതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണൻ, വൈശ്യൻ, ശൂദ്രൻ എന്നിവർക്കും അവരവരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നതിന് പുറമെ മറ്റൊരു ശുഭകരമായ കർമ്മവുമില്ല.] ഏഴാം ശ്ലോകത്തിൽ, അർജ്ജുനൻ പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നു: "എനിക്ക് എന്ത് ശ്രേയസ്കരമാണെന്ന് നിശ്ചയമായി പറയുക." അതിനുള്ള മറുപടിയായി, സ്വധർമ്മപാലനത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമേ ശ്രേയസ്സ് (ശുഭം) ലഭിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് ഭഗവാൻ അരുളുന്നു. ഏതു വീക്ഷണത്തിൽ നിന്നും സ്വധർമ്മം ത്യജിക്കുന്നത് ശുഭകരമല്ല. അതിനാൽ, ഈ യുദ്ധരൂപത്തിലുള്ള നിന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് നീ വിമുഖനാകരുത്.