**2.31** స్వధర్మమును (క్షత్రియధర్మమును) చూచుకొని, నీవు సంశయింపఁగూడదు; ఎందుకనగా ధర్మయుద్ధము కంటె క్షత్రియునికి ఇంక నెక్కువ మంగళకరము లేదు.
**వ్యాఖ్య:**
[మొదటి రెండు శ్లోకములలో యుద్ధమును చేయుటయందలి ఫలములు చెప్పఁబడినవి.] "స్వధర్మమును చూచుకొని, నీవు సంశయింపఁగూడదు" – ఈ 'స్వము' అనునది పరమాత్మయొక్క అంశము. అది దేహముతో తన్ను తాను ఐక్యముగా భావించుకొన్నప్పుడు, తాను 'స్వము'గా భావించునదేదియో దానికి సంబంధించిన ధర్మమే 'స్వధర్మము' (తన ధర్మము) అనబడును. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి తాను బ్రాహ్మణుడని, క్షత్రియుడని, వైశ్యుడని లేక శూద్రుడని భావించుకొంటే, అతని వర్ణానికి తగిన కర్మలను చేయుటయే అతని స్వధర్మము. ఒక వ్యక్తి తాను గురువని లేక సేవకుడని భావించుకొంటే, గురువు లేక సేవకుని కర్తవ్యములను నిర్వర్తించుటయే అతని స్వధర్మము. ఒక వ్యక్తి తాను ఎవరికైన తండ్రి లేక ఎవరికైన పుత్రుడని భావించుకొంటే, పుత్రుని యెడల లేక తండ్రి యెడల చేయఁదగిన కర్తవ్యములను నిర్వర్తించుటయే అతని స్వధర్మము.
ఇక్కడ, క్షత్రియుని ధర్మబద్ధమైన కర్మ 'ధర్మము' అను పేరుతో సూచింపఁబడినది (పుట 71.2 చూడుము). క్షత్రియుని ప్రత్యేక ధర్మబద్ధ కర్మ యుద్ధమునుండి తిరుగఁబాటు చేయకపోవుట. అర్జునుడు క్షత్రియుడు; కావున యుద్ధము చేయుట అతని స్వధర్మము. అందుచేత, స్వధర్మమును బట్టి కూడా చూచినను, క్షత్రియధర్మము ప్రకారము పోరాడుట నీ కర్తవ్యమే అని భగవంతుడు చెప్పుచున్నాడు. నీవు నీ ధర్మమునుండి ఎన్నడును తప్పకూడదు.
"క్షత్రియునికి ధర్మయుద్ధము కంటె గొప్ప మంగళము లేదు" – క్షత్రియునికి ధర్మయుద్ధముకంటె శ్రేష్ఠమైన మరియొక శుభకరమైన కర్మ లేదు. అనగా, క్షత్రియునికి ప్రత్యేక కర్మ క్షత్రియధర్మమును ఆచరించుటయే (గీత 18.43). [ఇదే విధముగా బ్రాహ్మణ, వైశ్య, శూద్రులకు కూడా వారి వారి ధర్మములను ఆచరించుటకంటె ఇతర శుభకర కర్మ లేదు.]
ఏడవ శ్లోకములో అర్జునుడు, "నాకు శ్రేయస్సు ఏదో నిశ్చయముగా తెలుపుము" అని ప్రార్థించెను. దానికి ప్రత్యుత్తరముగా, స్వధర్మపాలనము వలననే శ్రేయస్సు (మంగళము) కలుగునని భగవంతుడు చెప్పుచున్నాడు. ఏ దృష్టితో చూచినను స్వధర్మమును వీడుట శుభకరము కాదు. కావున, యుద్ధరూపమైన నీ ఈ ధర్మమునుండి నీవు తిరుగఁబాటు చేయకూడదు.
★🔗