BG 2.63 — Sankhya Yoga
BG 2.63📚 Go to Chapter 2
क्रोधाद्भवतिसम्मोहःसम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः|स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशोबुद्धिनाशात्प्रणश्यति||२-६३||
krodhādbhavati sammohaḥ sammohātsmṛtivibhramaḥ . smṛtibhraṃśād buddhināśo buddhināśātpraṇaśyati ||2-63||
क्रोधाद्भवति: from anger | सम्मोहः: delusion | सम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः: from delusion | स्मृतिभ्रंशाद्: from loss of memory | बुद्धिनाशो: the destruction of discrimination | बुद्धिनाशात्प्रणश्यति: from the destruction of discrimination
GitaCentral Polski
Z gniewu powstaje złudzenie; ze złudzenia utrata pamięci; z utraty pamięci zniszczenie rozróżnienia; ze zniszczenia rozróżnienia ginie.
🙋 Polski Commentary
Znaczenie słów: क्रोधात् (Krodhat) - z gniewu, भवति (Bhavati) - powstaje, सम्मोहः (Sammohah) - złudzenie, सम्मोहात् (Sammohat) - ze złudzenia, स्मृतिविभ्रमः (Smritivibhramah) - utrata pamięci, स्मृतिभ्रंशात् (Smritibhranshat) - z utraty pamięci, बुद्धिनाशः (Buddhinashah) - zniszczenie zdolności rozróżniania, बुद्धिनाशात् (Buddhinashat) - ze zniszczenia zdolności rozróżniania, प्रणश्यति (Pranashyati) - on ginie. Komentarz: Z gniewu rodzi się złudzenie. Kiedy człowiek wpada w gniew, traci zdolność odróżniania dobra od zła. Mówi i robi wszystko, co mu się podoba. Daje się porwać impulsom namiętności i emocji, działając w sposób nieracjonalny.
English
Swami Gambirananda
Swami Adidevananda
Hindi
Swami Ramsukhdas
Sanskrit
Sri Ramanuja
Sri Madhavacharya
Sri Anandgiri
Sri Jayatirtha
Sri Abhinav Gupta
Sri Madhusudan Saraswati
Sri Sridhara Swami
Sri Dhanpati
Vedantadeshikacharya Venkatanatha
Sri Purushottamji
Sri Neelkanth
Sri Vallabhacharya
Detailed Commentary
2.63. Objaśnienie – „Gdy człowiek zatapia się w przedmiotach zmysłowych, rodzi się do nich przywiązanie.” – Nie będąc oddanym Bogu, nie kontemplując Boga, kontempluje się jedynie przedmioty zmysłowe. Przyczyną jest to, że dusza ma z jednej strony Boga, a z drugiej świat. Gdy porzuca schronienie w Bogu, wówczas ucieka się do świata i kontempluje jedynie świat; ponieważ poza światem nie pozostaje żaden inny przedmiot kontemplacji. W ten sposób, przez nieustanne rozmyślanie, rodzi się w człowieku przywiązanie, uczucie i upodobanie do tych przedmiotów. Gdy powstaje przywiązanie, człowiek oddaje się tym przedmiotom. Czy oddawanie się przedmiotom jest mentalne, czy fizyczne, przyjemność z niego płynąca rodzi upodobanie do przedmiotów. Z upodobania, ten przedmiot zaczyna być kontemplowany raz za razem. Teraz, czy człowiek oddaje się temu przedmiotowi, czy nie, przywiązanie do przedmiotów nieuchronnie powstaje – taka jest zasada. „Z przywiązania rodzi się pragnienie.” – Gdy powstaje przywiązanie do przedmiotów, rodzi się pragnienie ich zdobycia (użycia) – że te uciechy, te rzeczy, powinny stać się moim udziałem. „Z pragnienia rodzi się gniew.” – Gdy przedmioty sprzyjające pragnieniu są nieprzerwanie zdobywane, rodzi się chciwość; a gdy istnieje możliwość spełnienia pragnienia, jeśli ktoś stawia przeszkodę, rodzi się gniew wobec tej osoby. Pragnienie jest taką rzeczą, że gdy jest udaremnione, nieuchronnie rodzi się gniew. Duma z dobroci, którą człowiek żywi względem swojej kasty, etapu życia, cnót, kompetencji itp., również zawiera pragnienie własnego szacunku, zaszczytów itp.; gdy to pragnienie zostaje udaremnione przez jakąkolwiek osobę, rodzi się gniew. 'Pragnienie' jest skłonnością radżasową, 'zaślepienie' jest skłonnością tamasową, a 'gniew' jest skłonnością pomiędzy radżas i tamas. Ilekroć gniew powstaje w jakiejkolwiek sprawie, gdzieś u jego korzenia z pewnością tkwi przywiązanie. Na przykład, jeśli gniew powstaje na widok kogoś działającego przeciw moralności i sprawiedliwości, to istnieje przywiązanie do moralności i sprawiedliwości. Jeśli gniew powstaje wobec kogoś, kto obraża lub gardzi, to istnieje przywiązanie do honoru i szacunku. Jeśli gniew powstaje wobec kogoś, kto krytykuje, to istnieje przywiązanie do pochwały. Jeśli gniew powstaje wobec kogoś, kto oskarża, to istnieje przywiązanie do dumy z nieskazitelności; i tak dalej. „Z gniewu rodzi się zaślepienie.” – Z gniewu rodzi się zaślepienie, tj. ogarnia otępienie. W rzeczywistości, jeśli się przyjrzeć, zaślepienie rodzi się z tych czterech: pragnienia, gniewu, chciwości i poczucia posiadania, jak następuje: (1) Zaślepienie wynikające z pragnienia: W nim, przy przyćmionej mocy rozróżniania, człowiek, przytłoczony pragnieniem, doprowadza do czynów, których nie powinno się wykonywać. (2) Zaślepienie wynikające z gniewu: W nim, człowiek doprowadza do wypowiadania ostrych i niestosownych słów nawet wobec przyjaciół i czcigodnych osób i zachowuje się w sposób, w jaki nie powinien. (3) Zaślepienie wynikające z chciwości: W nim, człowiek traci poczucie prawdy i fałszu, prawości i nieprawości itp., i oszukuje ludzi podstępem. (4) Zaślepienie wynikające z poczucia posiadania: W nim, traci się równowagę umysłu; przeciwnie, rodzi się stronniczość. Jeśli zaślepienie rodzi się ze wszystkich czterech – pragnienia, gniewu, chciwości i poczucia posiadania – to dlaczego Pan wspomniał tu jedynie o gniewie? Jeśli głębiej zbadać, w pragnieniu, chciwości i poczuciu posiadania, skłonność do własnej przyjemności-użycia i własnego interesu pozostaje rozbudzona, ale w gniewie, skłonność do krzywdzenia innych pozostaje rozbudzona. Dlatego zaślepienie wynikające z gniewu jest jeszcze straszniejsze niż zaślepienie wynikające z pragnienia, chciwości i poczucia posiadania. Z tej perspektywy, Pan stwierdził tu, że zaślepienie rodzi się szczególnie z gniewu. „Z zaślepienia rodzi się utrata pamięci.” – Gdy ogarnia otępienie, pamięć zostaje zniszczona, tj. postanowienie poczynione na podstawie pism i dobrych myśli – „Muszę wykonywać takie działania, podejmować takie praktyki, osiągnąć swoje wyzwolenie” – pamięć o tym zostaje zniszczona; nie jest to przypominane. „Z utraty pamięci rodzi się zniszczenie intelektu.” – Gdy pamięć jest zniszczona, traci się rozróżnianie przejawiające się w intelekcie, tj. człowiek traci moc do nowego myślenia. „Ze zniszczenia intelektu, ginie.” – Przy utracie rozróżniania, człowiek upada ze swojego stanu. Dlatego, aby uniknąć tego upadku, najwyższą koniecznością dla wszystkich poszukujących jest oddanie się Bogu. Tutaj, opisany ciąg – od samej kontemplacji przedmiotów rodzi się przywiązanie, z przywiązania pragnienie, z pragnienia gniew, z gniewu zaślepienie, z zaślepienia utrata pamięci, z utraty pamięci zniszczenie intelektu, a ze zniszczenia intelektu upadek – podczas gdy analiza tego ciągu zajmuje czas, powstanie wszystkich tych skłonności i wynikający z nich upadek człowieka nie zajmuje czasu. Jak prąd elektryczny, wszystkie te skłonności powstają natychmiast i powodują upadek człowieka. Związek – Teraz, w następnym wersecie, Pan odpowiada na to czwarte pytanie: „Jak zachowuje się człowiek o ugruntowanej mądrości?”