**ਅਨੁਵਾਦ:**
**1.26.** ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਿਥਾ-ਨੰਦਨ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾਮਹਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ, ਗੁਰੂਜਨਾਂ, ਮਾਮਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸਹੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
**ਟੀਕਾ:**
**1.26.** **ਭਾਵਾਰਥ** — 'ਤੱਤਰ ਅਪਸ਼੍ਯਤ... ਸੇਨਯੋਰੁ ਉਭਯੋਰੁ ਅਪਿ' — ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਰਣਭੂਮੀ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ," ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸਦੇ ਸਵਜਨਾਂ 'ਤੇ ਪਈ। ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਲਈ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ: ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਤਾ-ਤੁਲ੍ਯ ਚਾਚੇ ਜਿਵੇਂ ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾ ਆਦਿ। ਪਿਤਾਮਹ ਜਿਵੇਂ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਗੁਰੂਜਨ (ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਕੁਲ-ਗੁਰੂ) ਜਿਵੇਂ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਮਾਮੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੁਜਿਤ, ਕੁੰਤੀਭੋਜ, ਸ਼ਲਯ, ਸ਼ਕੁਨੀ ਆਦਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਭਰਾ ਜਿਵੇਂ ਭੀਮ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ, ਘਟੋਤਕੱਚ, ਲਕਸ਼ਮਣ (ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਆਦਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਦਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੋਤਰੇ ਹਨ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਆਦਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਸਹੁਰੇ ਜਿਵੇਂ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਸ਼ੈਨ੍ਯ ਆਦਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਆਦਿ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
**ਸੰਬੰਧ** — ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
★🔗
