**ਅਨੁਵਾਦ:**
**੧.੪੬.** "ਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇਹ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਲਏ ਹੋਏ ਪੱਖਪਾਤੀ, ਯੁੱਧਭੂਮੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਸ਼ਸਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ।"
**ਟੀਕਾ:** ਅਰਜੁਨ ਇਹ ਤਰਕ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਵੀ ਹਟ ਜਾਣ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਲੜਾਂਗੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਲੜਨਗੇ ਹੀ ਕਿਉਂ? ਪਰੰਤੂ, ਸ਼ਾਇਦ ਰਾਗ-ਦ੍ਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਲਏ ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤੀ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ 'ਸਾਡੇ ਰਾਹ ਦਾ ਕੰਡਾ ਸਦਾ ਲਈ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ', ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਸ਼ਸਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਹੱਤਿਆ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਮਹਾਂਪਾਪ ਮੈਂ ਠਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਕੰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕੁਲ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
[ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ, ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ, ਅਠਾਈਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਤੋਂ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਇੰਨਾ ਸੋਗਾਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਹੁਣ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ ਬੋਲਦੇ-ਬੋਲਦੇ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਸੁੱਟ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਚਲੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਉਭਾਰ ਟਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।' ਭਾਵ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੋਲਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।]
**ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਥ:**
ਹੁਣ ਤੱਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਲੀਲ-ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਅਰਜੁਨ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹੀ ਸਮਝਣਗੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ! ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ। ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਟੰਬਕ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦੇ ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਮੱਤ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਟੰਬਕ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੈ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਪਾਉਣਗੇ। ਪਰੰਤੂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਵੱਲ ਹੈ — ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਉਹ ਲੋਕ (ਸੰਸਾਰਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ) ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇਸ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ; ਬਲਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚਣਗੇ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਬਚ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਉਚਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ!
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ; ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਯੁੱਧ ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੋਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੀ; ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਯੁੱਧ 'ਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਅਤੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ, ਉਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੁੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਪਾਲਣ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਇਹ ਲੜਨ ਨਾ ਚਾਹੁਣ ਦਾ ਇੱਛਾ ਤੇਰਾ ਮੋਹ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਮੇਂ-ਅਨੁਸਾਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੋਈ ਬਦਰੀਨਾਥ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਭ੍ਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਭਾਵ ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਬਦਰੀਨਾਥ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਰਾਵਾ! ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬਦਰੀਨਾਥ।' ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਰਾਵਾ! ਬਦਰੀਨਾਥ ਇਸ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ!' ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਰਿਹਾ; ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ।
ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ: 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗਾ' — 'ਨ ਯੋਤਸ੍ਯੇ' (੨.੯)। ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗਾ' ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ' — 'ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਵਚਨੰ ਤਵ' (੧੮.੭੩), ਭਾਵ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ। ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਅਟੱਲ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਯੁ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ: 'ਮੈਂ ਸਮਯ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ' (੧੧.੩੨)। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸੰਘਾਰ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਘਾਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਨਾ ਲੜਨ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾ ਲੜਦਾ, ਤਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਲੜਨ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲੜਦਾ। ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਕਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਾ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ (ਪਾਂਡਵ) ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੜਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ (ਦ੍ਰੁਪਦ), ਭਰਾ (ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ), ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨ੍ਯੁ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਟਾਲਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਸਨ।
ਜੋ ਨਿਯਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਉਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਤਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹਿਤਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
**ਸੰਬੰਧ:** ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਰਕਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ — ਇਹ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੰਜਯ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
★🔗
