**1.46. "Ikiwa hawa wafuasi wa Dhritarashtra, wakiwa na silaha mikononi mwao, wataniua hata mimi ambaye sitapinga na sina silaha kwenye uwanja wa vita, hilo litakuwa lenye manufaa kwangu."**
**Ufafanuzi:** Arjuna anabishania kwamba kama atajiondoa kabisa kutoka kwenye vita, labda hawa Duryodhana na wengineo pia watajiondoa. Sababu ni kwamba ikiwa sisi hatutaki chochote na hatutapigana, basi kwa nini hawa watu watapigana? Hata hivyo, labda hawa wafuasi wa Dhritarashtra, wamejaa shauku na kubeba silaha mikononi mwao, wakifikiri, 'Acha mwiba kwenye njia yetu uondolewe milele, adui aangamizwe,' wanaweza hata kuniua mimi ambaye sitapinga na sina silaha. Uuaji huo kwao ungekuwa wenye manufaa kwangu. Kwa sababu dhambi kubwa niliyoamua kufanya kwa kuwaua wazee wangu vitani ingelitolewa na kitendo hicho; ningesafishwa kutoka kwenye dhambi hiyo. Maana iliyoko kwa kinachomaanishwa ni kwamba kama sitapigana, nitaokoka na dhambi na ukoo wangu pia hautang'amizwa.
[Mada mtu anayoelezea kwa ajili yake mwenyewe inamwathiri kibinafsi. Arjuna alipokuwa amezidiwa na huzuni na kuanza kusema kuanzia mstari wa ishirini na nane, hakuwa na huzuni nyingi kama ilivyo sasa. Hapo mwanzo, Arjuna hakuwa amejiondoa kwenye vita, lakini kusema huku amezidiwa na huzuni, hatimaye anajiondoa kwenye vita na kukaa chini, akitia upande upinde na mishale. Bwana alifikiri, 'Acha msemo wa Arjuna upungue, kisha nitazungumza.' Yaani, wakati huzuni ya Arjuna itakapotolewa nje kabisa na hakuna huzuni iliyobaki ndani, ndipo maneno yangu yatamwathiri. Kwa hiyo, Bwana hakuzungumza katikati.]
**Hoja Maalum:**
Hadi sasa, akijizingatia mwenyewe kuwa mwenye haki, Arjuna amewasilisha hoja zote na mantiki za kujiondoa kwenye vita. Watu waliokwama kwenye ulimwengu wataona hoja za Arjuna tu ndizo sahihi na hawaoni hoja ambazo Bwana atamwelezea Arjuna baadaye kuwa sahihi! Sababu ya hii ni kwamba watu wanaelewa kuwa sahihi kauli zinazomilikiwa na hali na kiwango chao wenyewe; hawawezi kukabiliana na kauli za kiwango cha juu zaidi. Ndani ya Arjuna kuna mshikamano wa familia, na ndipo akiwa ameshikwa na mshikamano huo anasema hoja bora kama hizo kuhusu dharma na wema. Kwa hiyo, watu hao tu ambao wana mshikamano wa familia ndani yao ndio watapata kauli za Arjuna kuwa sahihi. Hata hivyo, maono ya Bwana yanaelekezwa kwenye ustawi wa nafsi—nafsi inawezaje kupata ustawi? Watu hao (wenye maono ya kidunia) hawawezi kukabiliana na maono ya kiwango cha juu ya Bwana. Kwa hiyo, hawaoni kauli za Bwana kuwa sahihi; badala yake, watafikiri kwamba ilikuwa sawa kabisa Arjuna aokoke kutoka kwenye dhambi ya vita, lakini Bwana hakufanya sawa kwa kumshirikisha kwenye vita!
Kwa kweli, Bwana hakumfanya Arjuna apigane vita; badala yake, Alimpa ujuzi wa wajibu wake. Vita vilikuwa vimekuja kwa Arjuna moja kwa moja kama wajibu wake. Kwa hiyo, wazo la vita lilikuwa la Arjuna mwenyewe; yeye mwenyewe alikuwa amejiingiza kwenye vita, ndiyo maana alimwalika na kumleta Bwana. Hata hivyo, akizingatia wazo hilo kuwa lenye madhara kupitia akili yake mwenyewe, alikuwa akiepuka vita, yaani, akiacha kutekeleza wajibu wake. Juu ya hili, Bwana alisema kwamba tamaa yako hii ya kutopigana ni udanganyifu wako. Kwa hiyo, haifai kuacha wajibu ambao umekuja moja kwa moja kwa wakati unaofaa.
Mtu mmoja alikuwa akienda Badrinath; lakini njiani, alipotea mwelekeo, yaani, alidhani kusini ni kaskazini na kaskazini ni kusini. Kwa hiyo, badala ya kuendelea kuelekea Badrinath, alianza kutembea kwa mwelekeo kinyume. Alikutana na mtu anayetoka mbele. Mtu huyo aliuliza, 'Ndugu! Unaenda wapi?' Akasema, 'Kwenda Badrinath.' Mtu huyo akasema, 'Ndugu! Badrinath haiko upande huu, iko upande ule. Unaenda kwa mwelekeo kinyume!' Kwa hiyo, mtu huyo hamkumpeleka Badrinath; bali anampa ujuzi wa mwelekeo na kumwonyesha njia sahihi. Vivyo hivyo, Bwana amempa Arjuna ujuzi wa wajibu wake, Hakuamuru apigane vita.
Alipowaona jamaa zake, wazo hili lilikuwa limemjia Arjuna: 'Sitapigana'—'na yotsye' (2.9). Lakini baada ya kusoma mafundisho ya Bwana, Arjuna hakusema, 'Sitapigana,' badala yake alisema, 'Nitafanya kulingana na amri yako'—'karishye vachanam tava' (18.73), yaani, nitatekeleza wajibu wangu. Kauli hizi za Arjuna zinathibitisha kwamba Bwana alimpa Arjuna ujuzi wa wajibu wake.
Kwa kweli, vita vilikuwa vimegubikika; kwa sababu muda wa maisha ya kila mtu ulikuwa umekwisha. Hakuna mtu angeweza kuzuia hili. Bwana Mwenyewe alimwambia Arjuna wakati wa maono ya Umbo la Ulimwengu: 'Mimi ni Muda, mwangamizi mkuu, nimekuja hapa kuharibu wote. Kwa hiyo, hata bila wewe, hawa wapiganaji wote waliopangwa katika majeshi yanayopingana watakoma kuwa' (11.32). Kwa hiyo, mauaji haya yalikuwa yamekadiriwa kutokea bila kuepukika. Mauaji haya yangetokea hata kama Arjuna asingepigana. Kama Arjuna asingepigana, basi Yudhishthira, ambaye alikuwa amekubali kuoa Draupadi pamoja na ndugu zake watano kwa amri ya mama yake, bila shaka angelipigana kwa amri ya mama yake ya kupigana. Bhimasena pia hajawahi kurudi nyuma kwenye vita; kwa sababu alikuwa ameapa kuwaaua Wakaurava. Draupadi alikuwa amesema hata kwamba ikiwa waume zangu (Wapandava) hawatapigana na Wakaurava, basi baba yangu (Drupada), kaka yangu (Dhrishtadyumna), watoto wangu watano, na Abhimanyu watapigana na Wakaurava. Kwa njia hii, kulikuwa na sababu kadhaa kwa nini haikuwezekana kuzuia vita.
Kuzuia kile kilichokadiriwa sio ndani ya uwezo wa mwanadamu; lakini kwa kutekeleza wajibu wake, mtu anaweza kufikia uinukizi wake, na kwa kupotoka kwenye wajibu, anaweza kusababisha anguko lake. Maana iliyoko kwa kinachomaanishwa ni kwamba mwanadamu ana uhuru wa kufanya kile kinachohitajika au kisichohitajika kwa ajili yake mwenyewe. Kwa hiyo, kwa kumpa Arjuna ujuzi wa wajibu, Bwana amewafundisha wanadamu wote kwamba mtu anapaswa kuwa na bidii katika kutekeleza wajibu wake kulingana na maagizo ya maandiko matakatifu na kamwe asipotoke kwenye wajibu huo.
**Muunganisho:** Katika mstari uliotangulia, Arjuna alitangaza hitimisho la hoja zake. Baada ya hapo, kile Arjuna alichofanya—Sanjaya anaelezea hili katika mstari unaofuata.
★🔗
