BG 1.12 — අර්ජුන විශාද යෝග
BG 1.12📚 Go to Chapter 1
तस्यसञ्जनयन्हर्षंकुरुवृद्धःपितामहः|सिंहनादंविनद्योच्चैःशङ्खंदध्मौप्रतापवान्||१-१२||
තස්‍ය සඤ්ජනයන්හර්ෂං කුරුවෘද්ධඃ පිතාමහඃ | සිංහනාදං විනද්‍යෝච්චෛඃ ශඞ්ඛං දධ්මෞ ප්‍රතාපවාන් ||1-12||
तस्य: his (Duryodhana's) | सञ्जनयन्हर्षं: causing | कुरुवृद्धः: oldest of the Kurus | पितामहः: grandfather | सिंहनादं: lion's roar | विनद्योच्चैः: having sounded | शङ्खं: conch | दध्मौ: blew | प्रतापवान्: the glorious
GitaCentral සිංහල
එවිට කෞරවයන් අතර වැඩිමහල්, ප්‍රතාපවත් පිතාමහ භීෂ්මයන් ඔහු (දුර්‍යෝධන) හදවතේ සතුට උපදවමින් උච්ච ස්වරයෙන් නාද කොට ශංඛ ධ්වනිය කළහ.
🙋 සිංහල Commentary
ශ්ලෝක 1.12: කෞරවයන් අතර වැඩිමහල් සහ ප්‍රතාපවත් පිතාමහ භීෂ්ම, දුර්යෝධනයා සතුටු කිරීම සඳහා සිංහයෙකු මෙන් ගර්ජනා කර උස් හඬින් ශංඛය පිම්බේය. වචනවල අර්ථ: තස්‍ය - දුර්යෝධනයාගේ, සඤ්ජයන - ඇති කරන, හර්ෂම් - සතුට, කුරුවෘද්ධඃ - කුරු වංශයේ වැඩිමහල්, පිතාමහඃ - සීයා, සිංහනාදම් - සිංහ ගර්ජනාව, විනද්‍ය - ගර්ජනා කර, උච්චෛඃ - උස් හඬින්, ශංඛම් - ශංඛය, දධ්මෞ - පිම්බේය, ප්‍රතාපවාන් - ප්‍රතාපවත්.
English
Swami Gambirananda
Swami Adidevananda
Hindi
Swami Ramsukhdas
Sanskrit
Sri Ramanuja
Sri Madhavacharya
Sri Anandgiri
Sri Jayatirtha
Sri Abhinav Gupta
Sri Madhusudan Saraswati
Sri Sridhara Swami
Sri Dhanpati
Vedantadeshikacharya Venkatanatha
Sri Purushottamji
Sri Neelkanth
Sri Vallabhacharya
Detailed Commentary
එවිට දුර්‍යෝධනයාගේ හදවත ප්‍රීතිමත් කරනු වස්, කුරුවංශයේ ආදරණීය මහා පිතාමහයාණන් වන බලසම්පන්න භීෂ්මයන් සිංහ නාදයක් නගා තම ශංඛය නාද කළහ. විවරණය: 'හදවත ප්‍රීතිමත් කරනු වස්' — ශංඛ නාදය හේතුව වන අතර දුර්‍යෝධනයාගේ හෘදයේ ප්‍රීතිය ප්‍රතිඵලය වුවත්, එනම් ශංඛ නාදය පළමුව කියා පසුව ප්‍රීතිය කියයුතු වුවත් (එනම්, 'ශංඛය නාද කිරීමෙන් දුර්‍යෝධනයාගේ හදවත ප්‍රීතිමත් කෙළේය' යන්න කියයුතු වුවත්), මෙහි එසේ නොකියා 'දුර්‍යෝධනයා ප්‍රීතිමත් කරමින් භීෂ්මයන් ශංඛය නාද කළහ' යි කියනු ලැබේ. මෙය කියමින් සංජය තෙම, භීෂ්මයන්ගේ ශංඛ නාදය පමණකින්ම දුර්‍යෝධනයාගේ හෘදයේ ප්‍රීතිය උද්ගත වන බව ප්‍රකාශ කරයි. භීෂ්මයන්ගේ මේ ආභාසයම දක්වනු වස්ම සංජය තෙම පසුව 'බලසම්පන්න' යන විශේෂණය යොදයි. 'කුරුවංශයේ ආදරණීය මහා පිතාමහයාණන්' — කුරුවංශය තුළ වයසින් බලීක යනු භීෂ්මයන්ට වඩා වැඩිමහල් තැනැත්තකු වුවත් (ඔහු භීෂ්මයන්ගේ පියාණන් වන ශාන්තනුගේ කනිෂ්ඨ සොහොයුරා ය), කුරු කුලයේ සියලුම වැඩිහිටියන් අතරින් ධර්මය හා භගවත් ගුණය ගැඹුරින් දත්තේ භීෂ්මයන් ය. එබැවින් ඥානයෙන් හා වයසින් වැඩි බැවින් සංජය තෙම භීෂ්මයන් වෙනුවෙන් 'කුරුවංශයේ ආදරණීය මහා පිතාමහයාණන්' යන විශේෂණය යොදයි. 'බලසම්පන්න' — භීෂ්මයන්ගේ ත්‍යාගයට මහත් ආභාසයක් තිබුණි. ඔහු ධනයෙන් හා කාමයෙන් සංයමයක් ඇති තැනැත්තකු විය. එනම් රාජ්‍යය හෝ විවාහය යන දෙකම ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. භීෂ්මයන් ආයුධ හැසිරවීමේදී අතිශය නිපුණයකු වූ අතර ධර්ම ශාස්ත්‍ර ද ගැඹුරින් දත්තකු විය. ඔහුගේ මේ ගුණ දෙකම ජනයා උපරිම ලෙස ආභාස කළේ ය. භීෂ්මයන් තනිවම කාශි රාජ දූවරුන්ගේ ස්වයංවරයෙන් තම සොහොයුරා වන විචිත්‍රවීර්‍යයන් වෙනුවෙන් ගෙන එන විට, ස්වයංවරය සඳහා රැස්වූ සියලු ක්ෂත්‍රියයෝ ඔහුට පහර දුන්හ. එහෙත් භීෂ්මයන් තනිවම ඔවුන් සියල්ලන්ම පරාජය කළේ ය. ආයුධ විද්‍යාව ඉගෙන ගත්තාවූ තම ගුරුවරයා වන පරශුරාමයන් ඉදිරියේ පවා භීෂ්මයන් පරාජය පිළිගත්තේ නැත. එබැවින් ආයුධ කර්මයේ දී ක්ෂත්‍රියයන් උපරිම ලෙස ආභාස කළේ ය. භීෂ්මයන් ඊතල ඇඳෙහි වැතිර සිටි කල්හි, ශ්‍රී කෘෂ්ණ භගවත්වහන්සේ ධර්මරාජ (යුධිෂ්ඨිර) ට 'ධර්මය පිළිබඳ කිසියම් සැකයක් ඇත්නම් භීෂ්මයන්ගෙන් විමසන්න; මන්ද යත් ධර්ම ශාස්ත්‍ර ඥානයේ සූර්‍යයා අස්තමිත වෙමින් සිටින බැවිනි' යන අදහසින් කී සේක. එනම් භීෂ්මයන් මෙලොවින් පිටත් වෙමින් සිටින බවයි. එබැවින් ශාස්ත්‍ර කරුණුවල දී අන් අය උපරිම ලෙස ආභාස කළේ ය. 'මහා පිතාමහයාණන්' යන වචනයෙන් අදහස් වන්නේ දුර්‍යෝධනයා කී කපටි වචනවලට ද්‍රෝණාචාර්යවරුන් පිළිතුරු නොදුන් බවයි. දුර්‍යෝධනයා කපටිකමෙන් තමාව ප්‍රතාර්ථනය කරන බව ඔවුන් තේරුම් ගෙන නිශ්ශබ්ද වූහ. එහෙත් මහා පිතාමහයකු ලෙස භීෂ්මයන්ට දුර්‍යෝධනයාගේ කපටිකම තුළ ඇති ළමයි සුභාවය දක්නට ලැබුණි. එබැවින් ද්‍රෝණාචාර්යවරුන් මෙන් නොව, මහා පිතාමහ භීෂ්මයන් පූර්වක ප්‍රේමයෙන් දුර්‍යෝධනයා ප්‍රීතිමත් කිරීම සඳහා ශංඛය නාද කළහ. 'සිංහ නාදයක් නගා තම ශංඛය නාද කළහ' — සිංහයකු නාද කළ විට ඇතුන් වැනි විශාල සතුන් පවා බියට පත්වන ආකාරයටම, නාදය පමණකින්ම සියල්ලෝ බියට පත්වන අතර දුර්‍යෝධනයා ප්‍රීතිමත් වේ. මේ අදහසින්ම භීෂ්මයන් සිංහ නාදයක් නගමින් තම ශංඛය බලයෙන් නාද කළහ. සංබන්ධය — මහා පිතාමහ භීෂ්මයන් ශංඛය නාද කිරීමෙන් ඇතිවූ ප්‍රතිඵලය කුමක්දැයි සංජය ඊළඟ ශ්ලෝකයෙන් විස්තර කරයි.