༡༽ ༣་༢༢ ཁྱེད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ནང་དུ་ང་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྲིམས་སུ་གཏོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད། ལྷག་པར་དུ་ཐོབ་དགོས་པའི་བདེ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ཡིན་ནའང་ངས་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
**འགྲེལ་བཤད།** བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་པུར་ཁྱབ་པ་མིན་པས། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ང་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པར་གསུངས། བདག་པོ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་གང་ཡང་མི་ལུས་ཏེ། ཁོང་ལ་ཐོབ་དགོས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་(མི་དང་། བྱ། ཤིང་རྟ། སོགས) ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་གྱི་ཚིག་དེ་དག་ཏུ་བདག་པོས་ཆེས་ཐོག་མཐོང་དཀོན་པའི་བདེན་པ་ཞིག་སྟོན་ཏེ། རང་ལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཐོབ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་ནའང་། ཁོང་གིས་བྱ་བ་བྱེད་པར་གསུངས།
རང་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་གང་ཡང་མེད་ནའང་། བདག་པོས་གཞན་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱོན་ཏེ། དགེ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡིག་ཅན་རྣམས་བཅོམ་པ། ཆོས་བསྐྱངས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། (གཞུང་༤་༨) སྤྲུལ་པའི་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་བརྒལ་ཏེ། ཁོང་གིས་སྐྱེ་མཆེད་བསྐྲུན་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལྷ་ཡུལ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་ས་ཡིན་ལ། སྲིད་པའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་དམྱལ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་ས་ཡིན། མིའི་སྐྱེ་བ་ནི་དགེ་སྡིག་གཉིས་ལས་འདས་ཏེ་རང་གི་དོན་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། འདི་ནི་མིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཁོ་ནར་སྲིད། ཁོང་གིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་— ལུས་པོའི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ། རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་བརྟན་པ་བཅས་— གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རང་གི་ཆེད་དུ་མི་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་— ལུས་པོ་དང་། ཡིད། རྒྱུ་ལུས་བཅས— ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན་པས་རང་བདག་གི་མིན། དེ་བས་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྦྱོང་བ་པས་ཆ་ཤས་ཡོངས་— ལུས་དང་། དབང་པོ། ཡིད། བློ། ཡུལ་སོགས (དངོས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་དག)— འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིན་པར་བལྟས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པར་འཇུག གལ་ཏེ་མིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་པར་མི་བེད་པར། རང་གི་བདེ་བ་ལེན་པར་བེད་ན། ཁོང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་རང་གི་ཡིན་པར་བལྟས་པ་ནས་བཟུང་། འབྲས་བུའི་སྨོན་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ཐོབ་ཆེད་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བས་མིས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པའི་སྨོན་པས་བྱ་བ་བྱེད་གཞི་ན། ཁོང་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་— དེ་ནི་"བྱེད་དགོས་པའི་བྱ་བ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན— ལུས་ཀྱི་ཡོད། གཏིང་ཟབ་པོར་བསམ་གཞིགས་བྱས་ན། མི་སུ་ཡིན་ཡང་རང་གི་ཆེད་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་གང་ཡང་མེད་པར་གསལ་བར་འགྱུར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐོབ་དགོས་པའི་དངོས་པོ (དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ) ནི་རྟག་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད (རང་གི་ངོ་བོ) ཡང་རྟག་པ་ཡིན་པས། བྱ་བ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་རྟག་པ— སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལས་འདས་པ་མེད— ཡིན། མི་རྟག་པ (བྱ་བ་དང་འབྲས་བུ) དེས་རྟག་པ (བདག་ཉིད) ལ་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་སྲིད། བྱ་བ་ནི་"གཞན" (ལུས་པོ་དང་འཇིག་རྟེན) དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི། "བདག" དང་མིན། བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་"གཞན" གྱིས་བྱེད་པ་དང་། "གཞན" གི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བས་རང་གི་ཆེད་དུ་བྱེད་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད། མི་སུ་ཡིན་ཡང་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་མེད་ན། བདག་པོ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཇི་ལྟར་སྲིད།
ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྦྱོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྫོགས་པའི་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། བདག་པོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུའི་ཚིགས་སུམ་ཅུ་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར། སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་མེད། དེ་ཡང་ཁོང་གི་དགའ་བ་དང་། ཆོག་ཤེས། ཚིམ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ལ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་ལ། སེམས་ཅན་གང་ལའང་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་མེད། ཡིན་ནའང་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་བདག་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསུངས་པ་ལྟར། བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དང་ཐོབ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་ནའང་། ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། བདེན་པ་མཁྱེན་པའི་དྲང་སྲོང་དེས་བདག་པོ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་— "ངའི་ངོ་བོ་ཐོབ" (གཞུང་༡༤་༢) ཞེས་པ་དེ་ཡིན། བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་དཔེ་བླངས་བྱེད་རུང་བའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་(གཞུང་༣་༢༣ དང་ ༤་༡༡) དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་བདེན་པ་མཁྱེན་པ་ནི་དཔེ་བླངས་བྱེད་རུང་བ་ཡིན། (གཞུང་༣་༢༥) "ངས་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད" — འདིར་"ཡོད" ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་བདག་པོའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། ངས་བཅས་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པའི་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དེ་དག་ལེགས་པར་སྦྱོར་ཞིང་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་བྱ་བ་སྤངས་པ་མིན་ལ། དེ་ལ་བརྗེད་ངེས་ཀྱང་མིན། ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་བསྟུན་ནས་དེའི་འཁོར་ལོར་སྦྲེལ་བའི་ཤིང་རྟ་རྣམས་གཡོ་བ་དང་འདྲ་བར། བདག་པོ་དང་དམ་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་(བྱེད་དགོས་པ་དང་ཐོབ་དགོས་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་དེ་དག) ཀྱིས་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དེ་དག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་གིས་མི་གཞན་པས་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མི་གཞན་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཐོབ་དགོས་པའི་སྨོན་པ་ཡོད། སྨོན་པ་དེ་དག་ནི་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དེ་དག་སྨོན་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་སྲིད། གལ་ཏེ་བདག་པོ་དང་དམ་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དེ་དག་མི་བྱེད་ན། མི་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་ཚོར་བརྗེད་ངེས་དང་ལེ་ལོ་སྐྱེས་ནས། བྱེད་མི་རུང་བའི་ལས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་ཁོང་ཚོའི་སྨོན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཇོམས་སྲིད། དེ་བས་མི་ཡོངས་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ། བདག་པོ་དང་དམ་པའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་དེ་དག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བདག་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ལ། བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ལ་བརྗེད་ངེས་བྱེད་པ་མིན། དེ་བས་བདག་པོ་ལ་གཟུགས་བརྙེས་པའི་མོས་གུས་ཅན་དེས་ཀྱང་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ལ་བརྗེད་ངེས་བྱེད་པ་མི་རུང་། བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ལ་བརྗེད་ངེས་བྱེད་པ་ནས་བཟུང་། ཁོང་གིས་ལྷ་ཡི་ངོ་བོའི་ཉམས་མྱོང་ལས་བརྒལ་ཏེ་གནས་ཀྱི་ཡོད། རྟག་ཏུ་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་གནས་ན། འཚོལ་བ་པས་ལྷ་ཡི་ངོ་བོའི་ཉམས་མྱོང་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་ཐུབ།
★🔗