**3.22** Ὦ Πάρθα, ἐν τοῖς τρισὶ κόσμοις, οὐδὲν καθήκον ἐστί μοι ἐπίταγμα, οὐδὲ ὑπάρχει τι ἀνέφικτον ὃ δέομαι κτήσασθαι. Ἀλλ' ὅμως, μένω ἐνεργὸς ἐν ταῖς προηγορευμέναις πράξεσιν.
**Ἑρμηνεία:** Ὁ Κύριος οὐ περιορίζεται ἐν ἑνὶ κόσμῳ. Διὰ τοῦτο, δηλοῖ ὅτι οὐδὲν καθήκον ἔχει ἐν τοῖς τρισὶ κόσμοις. Τῷ Κυρίῳ, οὐδὲν καθήκον ὑπολείπεται ἐν ὅλῳ τῷ παντὶ διότι οὐδὲν λείπεται αὐτῷ πρὸς κτῆσιν. Πάντα τὰ ὄντα (ἄνθρωποι, ζῷα, ὄρνιθες, κτλ.) πράττουσι μόνον ἵνα τι κτήσωνται. Ἐν τοῖς προειρημένοις λόγοις, ὁ Κύριος ἀποκαλύπτει ἀληθῶς ἐξαίρετον μυστήριον: καίπερ μηδὲν ὑπολειπόμενον αὐτῷ πρὸς πράξιν ἢ κτῆσιν, ὅμως πράττει!
Καίπερ μηδὲν καθήκον ἔχων δι' ἑαυτόν, ὁ Κύριος ἐνανθρωπεῖ μόνον διὰ τὴν εὐημερίαν τῶν ἄλλων καὶ ἐνεργεῖ ἵνα τοὺς δικαίους ἐλευθερώσῃ, τοὺς πονηροὺς ἐξολοθρεύσῃ, καὶ τὸν δhάμονα ἀποκαταστήσῃ (Γίτα 4.8). Παρέκ τῶν ἐνανθρωπήσεων, καὶ αὐτὴ ἡ πράξις τῆς δημιουργίας ἐστὶν μόνον διὰ τὴν ἀπολύτρωσιν πάντων τῶν ὄντων. Ὁ οὐράνιος τόπος ἐστὶν πρὸς ἐμπείρησιν τῶν καρπῶν τῶν δικαίων ἔργων, ἐνῷ τὰ 8.4 ἑκατομμύρια εἴδη ζωῆς καὶ οἱ κολαστήριοι τόποι εἰσὶν πρὸς ἐμπείρησιν τῶν καρπῶν τῶν ἁμαρτωλῶν ἔργων. Ὁ ἀνθρώπινος βίος προορίζεται πρὸς ὑπέρβασιν καὶ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἁμαρτίας ἵνα τὸ ἴδιον ὑπέρτατον ἀγαθὸν κτήσηται. Τοῦτο δυνατόν ἐστι μόνον ὅταν ἄνθρωπος μηδὲν πράττῃ δι' ἑαυτόν. Ὀφείλει πάσας τὰς πράξεις — τὴν 'δραστηριότητα' τὴν πραττομένην ὑπὸ τοῦ παχέος σώματος, τὴν 'διάνoιαν' τὴν πραττομένην ὑπὸ τοῦ λεπτοῦ σώματος, καὶ τὴν 'στάσιν' τὴν πραττομένην ὑπὸ τοῦ αἰτιατοῦ σώματος — πράττειν μόνον διὰ τὴν εὐημερίαν τῶν ἄλλων, οὐ δι' ἑαυτόν. Αἴτιον ὅτι τὰ ὄργανα δι' ὧν πᾶσαι πράξεις πράττονται — τὸ παχὺ, λεπτὸν καὶ αἰτιατὸν σῶμα — ἀνήκουσιν εἰς τὸν κόσμον, οὐκ εἰς τὸ ἅtμαν. Διὰ τοῦτο, ὁ Καρμα-Γιογί θεωρεῖ ὅλον τὸν μηχανισμόν — σῶμα, αἰσθητήρια, νοῦν, διάνοιαν, ἀντικείμενα, κτλ. (ἅτινα τῇ ἀληθείᾳ μόνον τῷ κόσμῳ ἀνήκουσιν) — ὡς ἀνήκοντα τῷ κόσμῳ καὶ ἐναρμόζει αὐτὰ εἰς τὴν διακονίαν τοῦ κόσμου. Ἐάν τις ἀντὶ τοῦ χρῆσθαι τοῖς τοῦ κόσμου ἀντικειμένοις εἰς διακονίαν τοῦ κόσμου, χρῆται αὐτοῖς πρὸς ἰδίαν ἀπόλαυσιν, μέγαν ἁμαρτάνει. Μόνον διὰ τὸ θεωρεῖν τὰ τοῦ κόσμου ἀντικείμενα ὡς ἴδια ἐγγίνεται ἐπιθυμία καρπῶν, καὶ πράξις πράττεται ἵνα τούτους τοὺς καρποὺς κτήσηται. Οὕτως, ἕως ὅτου ἄνθρωπος πράττει μετ' ἐπιθυμίας κτήσεώς τινος, καθήκον — δηλαδή 'τι πρὸς πράξιν' — ὑπολείπεται αὐτῷ. Ἐὰν βαθέως θεωρηθῇ, γίνεται φανερὸν ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος ἔχει τι καθήκον δι' ἑαυτόν. Αἰτία ὅτι τὸ κτητέον ἀντικείμενον (ἡ Ὑπέρτατη Ἀλήθεια) ἐστὶν αἰωνίως κτημένον, καὶ τὸ Ἅtμαν (ἡ ἀληθινὴ φύσις) ἐστὶν καὶ αὐτὸ αἰώνιον, ἐνῷ ἡ πράξις καὶ οἱ καρποὶ αὐτῆς εἰσὶν μὴ αἰώνιοι — ὑποκείμενοι γενέσει καὶ φθορᾷ. Πῶς δύναται τὸ μὴ αἰώνιον (πράξις καὶ καρπός) ἔχειν τινὰ σχέσιν πρὸς τὸ αἰώνιον (τὸ Ἅtμαν); Ἡ πράξις σχετίζεται πρὸς τὸ 'ἄλλο' (τὸ σῶμα καὶ ὁ κόσμος), οὐ πρὸς τὸ 'Ἅtμαν'. Ἡ πράξις πάντοτε πράττεται ὑπὸ τοῦ 'ἄλλου' καὶ διὰ τὸ 'ἄλλο'. Διὰ τοῦτο, ἁπλῶς οὐδέν ἐστι πρὸς πράξιν δι' ἑαυτόν. Εἰ οὐδὲν καθήκον ὑπάρχει τινὶ ἀνθρώπῳ, πῶς δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ τι καθήκον τῷ Κυρίῳ!
Περὶ τοῦ μεγάλου ψυχικοῦ τελειωθέντος διὰ τῆς Καρμα-Γιόγης, ὁ Κύριος ἀπεφήνατο ἐν τοῖς στίχοις 17 καὶ 18 τοῦ αὐτοῦ κεφαλαίου ὅτι οὐδὲν καθήκον ὑπάρχει τῷ μεγάλῳ ψυχικῷ ἐκείνῳ· διότι ἡ εὐφροσύνη, ἡ εὐχαρίστησις καὶ ἡ ικανοποίησις αὐτοῦ εἰσὶν ἐν τῷ Ἅtμαν μόνον. Οὕτως, οὐδὲν σκοπὸν ἔχει ἐν τῷ πράττειν ἢ μὴ πράττειν τι ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην ἰδιοτέλειαν ἔχει ἐν τινὶ ὄντι. Καίπερ οὕτως, ἐκεῖνος ὁ μέγας ψυχικὸς πράττει διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ κόσμου. Ὁμοίως, ἐνταῦθα ὁ Κύριος λέγει περὶ ἑαυτοῦ ὅτι καίπερ μηδὲν καθήκον καὶ μηδὲν κτητέον ὑπολείπεται, πράττει διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ κόσμου. Ἡ ἔννοια ἐστὶν ὅτι ὁ σοφὸς ὁ γινώσκων τὴν Ἀλήθειαν ἐπιτυγχάνει ἕνωσιν μετὰ τοῦ Κυρίου — 'ἀποκτῶσιν τὴν ἐμὴν οὐσίαν' (Γίτα 14.2). Καθὼς ὁ Κύριος ἐστὶν ὁ ἰδανικὸς ἐν τοῖς τρισὶ κόσμοις (Γίτα 3.23, 4.11), οὕτως καὶ ἐν τῷ κόσμῳ, ὁ γινώσκων τὴν Ἀλήθειαν ἐστὶν ὁ ἰδανικός (Γίτα 3.25). 'Ἐγὼ μὲν εἰμὶ ἐνεργὸς ἐν πράξει' — Ἐνταῦθα, ἡ λέξις 'μέν' δηλοῖ τὴν πρόθεσιν τοῦ Κυρίου: Πράττω τὰ προηγορευμένα καθήκοντα μετὰ πάντων τῶν μερῶν αὐτῶν, μετὰ προθυμίας καὶ ἐπιμελείας, ἐλευθέρα ἀπὸ ὀκνηρίας, καὶ μετὰ προσοχῆς. Οὔτε ἐγκαταλείπω τὴν πράξιν οὔτε ἀδιαφορῶ πρὸς αὐτήν. Καθὼς τὰ ἅρματα τὰ προσδεδεμένα εἰς μηχανὴν κινοῦνται ὅταν οἱ τροχοὶ αὐτῆς στρέφωνται, ὁμοίως, ὁ Κύριος καὶ οἱ ὅσιοι μέγαι ψυχικοί (οἵτινες οὐκ ἔχουσι ἐπιθυμίαν πράξεως ἢ κτήσεως) πράττουσι τὰ προηγορευμένα καθήκοντα ὡς μηχανή, ἵνα οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι ἀκολουθήσωσι τὸ παράδειγμα αὐτῶν. Οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι τρέφουσι ἐπιθυμίας πράξεως καὶ κτήσεως. Αὗται αἱ ἐπιθυμίαι ἐξαλειφονται μόνον διὰ τοῦ πράττειν τὰ προηγορευμένα καθήκοντα ἐν πνεύματι ἀνεπιθυμίας. Εἰ ὁ Κύριος καὶ οἱ ὅσιοι μέγαι ψυχικοὶ μὴ ἐπράττοντο τὰ προηγορευμένα καθήκοντα, καὶ οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι οὐκ ἂν ἐπράττοντο αὐτά, ὁδηγοῦντες εἰς ἀμέλειαν καὶ ὀκνηρίαν ἐν αὐτοῖς, καὶ ἤρχοντο πράττοντες τὰ ἀπαγορευμένα! Πῶς τότε αἱ ἐπιθυμίαι αὐτῶν ἂν ἐξηλείφοντο; Διὰ τοῦτο, διὰ τὴν εὐημερίαν πάσης τῆς ἀνθρωπότητος, τὰ προηγορευμένα καθήκοντα πράττονται φυσικῶς ὑπὸ τοῦ Κυρίου καὶ τῶν ὁσίων μεγάλων ψυχικῶν.
Ὁ Κύριος ἐστὶν ἀὲ καθήκοντος, οὐδέποτε ἀμελὴς τοῦ καθήκοντος. Ἕνεκα τούτου, καὶ ὁ δὴs ὑποκείμενος εἰς τὸν Κύριον ὀφείλει νὰ μήποτε γίνεται ἀμελὴς τοῦ καθήκοντος. Διὰ τοῦ γίνεσθαι ἀμελῆ τοῦ καθήκοντος μένει στερούμενος τῆς ἐμπειρίας τῆς Θείας Οὐσίας. Διὰ τοῦ μένειν ἀὲ καθήκοντος, ὁ ζητητὴς δύναται εὐκόλως ἐπιτυγχάνειν τὴν ἐμπειρίαν τῆς Θείας Οὐσίας.
★🔗
