དབུ་ཐོག་ནས་བཤད་པ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ཡུལ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། ཁྱད་འཕགས་པ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ་དང་། གསལ་བྱེད་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཁྱད་འཕགས། སེམས་ལས་ཀྱང་བློ་ཁྱད་འཕགས། བློ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཁྱད་འཕགས་པར་གསུངས། དེ་ལྟར་བློ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཤེས་ནས། བདག་གིས་བདག་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དགྲ་འདི་དཔུང་ཕྲག་དཔའ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།
**འགྲེལ་བཤད།** དབང་པོ་རྣམས་ནི་ལུས་སམ་ཡུལ་ལས་ཁྱད་འཕགས་པར་གསུངས་པ་ནི། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཤེས་ཀྱང་། ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་མི་ཤེས་པ། ཡུལ་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དབང་པོ་མེད་ན་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་མི་ནུས་པ། ཡུལ་གྱིས་དབང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང་། དབང་པོས་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། དབང་པོ་རྣམས་གཏན་ནས་གནས་ཀྱང་། ཡུལ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ། དབང་པོ་རྣམས་ཁྱབ་པ་དང་། ཡུལ་རྣམས་ཁྱབ་བྱ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡུལ་རྣམས་དབང་པོའི་ཁྱབ་ཡུལ་དུ་འདུ་ཀྱང་། དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཡུལ་དུ་མི་འདུ་བ། ཡུལ་ལས་དབང་པོ་རྣམས་ཕྲ་བ་ཡིན་པས། ཡུལ་ལས་དབང་པོ་རྣམས་ཁྱད་འཕགས་པ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ་དང་། གསལ་བྱེད་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཡིན་པར་གསུངས།
'དབང་པོ་ལས་སེམས་ཁྱད་འཕགས'་ཞེས་པ་ནི། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཤེས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། དབང་པོ་རེ་རེས་རང་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་ཡུལ་མི་ཤེས་པ། དཔེར་ན། རྣ་བས་སྒྲ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དང་། དྲི་མི་ཤེས། པགས་པས་རེག་བྱ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། སྒྲ་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དང་། དྲི་མི་ཤེས། མིག་གིས་གཟུགས་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། སྒྲ་དང་། རེག་བྱ་དང་། རོ་དང་། དྲི་མི་ཤེས། ལྕེས་རོ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། སྒྲ་དང་། རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་། དྲི་མི་ཤེས། སྣ་ཡིས་དྲི་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱང་། སྒྲ་དང་། རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་མི་ཤེས། སེམས་ཀྱིས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། དེའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས། དབང་པོ་ལས་སེམས་ཁྱད་འཕགས་པ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ་དང་། གསལ་བྱེད་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཡིན་པར་གསུངས།
'སེམས་ལས་བློ་ཁྱད་འཕགས'་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཀྱིས་བློ་མི་ཤེས་ཀྱང་། བློས་སེམས་ཤེས་པ། སེམས་ཞི་བ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། མི་ཡང་དག་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བློས་ཤེས་པ། དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་བྱེད་ལས་ལེགས་པར་འགྲུབ་མིན་ཡང་ཤེས་པ། དོན་ནི་བློས་སེམས་དང་དེའི་རྣམ་རྟོག དབང་པོ་དང་དེའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས། དབང་པོ་ལས་ཁྱད་འཕགས་པའི་སེམས་ལས་ཀྱང་བློ་ཁྱད་འཕགས་པ་དང་། ནུས་པ་ཆེ་བ་དང་། གསལ་བྱེད་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཡིན་པར་གསུངས།
'བློ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ'་ཞེས་པ་ནི། བློའི་བདག་པོ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ལུས་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད། སེམས་བློ་ནི་ནང་གི་ཡོ་བྱད་ཡིན། ལུས་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་ལས་ཁྱད་འཕགས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་སེམས་བློ་ལས་ཁྱད་འཕགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེའི་ནང་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྲེད་པ་ཡིན།
རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རིག་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་རིག་པ་དང་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན། དེས་བེམ་པོ་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ཏེ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་ནང་དུ་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་དང་རིག་པའི་ཆ་ཤས་གཉིས་ཡོད། གཙོ་བོ་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་དགའ་བ་དང་། གཙོ་བོ་རིག་པའི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་གསུངས། དོན་ནི་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་གནས་ཤིང་། རིག་པའི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ལྷ་པའི་འདོད་པ་གནས་པ་ཡིན། བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་ལ། རིག་པའི་ཆ་ཤས་ནི་རྟག་པས་ལྷ་པའི་འདོད་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་ངེས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་འགག་ཅིང་། ལྷ་པའི་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་གསུངས། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་ཐུབ་ཀྱང་གནས་མི་ཐུབ། ལྷ་པའི་འདོད་པ་ནི་བཀག་ཐུབ་ཀྱང་འཇོམས་པར་མི་ཐུབ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། ལྷ་པའི་འདོད་པ་བདེན་པ་ཡིན་པས་སོ། དེ་བས་འཚོལ་བ་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་མི་རེ་བ་དང་། ལྷ་པའི་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་མི་ཆད་པར་བྱ་དགོས།
དངོས་སུ་རྩ་བ་ནས་འདོད་པ་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ཆ་ཤས་ལྷ་ལ་འདོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བེམ་པོ་དང་འབྲེལ་བས་འདོད་པ་འདི་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ། མི་ཡིས་ནོར་བས་བེམ་པོའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་བདེན་པའི་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འདོད་པར་འགྱུར། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། ལྷ་པའི་འདོད་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཡིན་པས་སོ། འོན་ཀྱང་འཚོལ་བ་པ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་དང་ལྷ་པའི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་འཁྲུལ་འཁོར་སྐྱེས་ཏེ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཆོད་པ་དང་། བསམ་གཏན། དགེ་སྤྱོད་ཀྱི་གྲོགས་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་ལྷ་པའི་འདོད་པ་སད་ཀྱང་། དུས་གཞན་དུ་ལྷ་པའི་འདོད་པ་བཀག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་གནས་བར་དུ་འཚོལ་བ་པས་སྒོམ་པའི་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོར་འཛིན་མི་ཐུབ། ལྷ་པའི་འདོད་པ་མ་སད་པར་འཚོལ་བ་པའི་འཕེལ་རྒྱས་མི་འབྱུང་། འཚོལ་བ་པས་ལྷ་ཁོ་ན་ཐོབ་པའི་ལྷག་བསམ་གཅིག་པུ་བརྟན་པོར་བྱེད་པས་འཁྲུལ་འཁོར་འདི་ཞི་ཞིང་། ལྷ་པའི་འདོད་པ་གཅིག་པུ་བརྟན་པོར་གནས་པར་འགྱུར། ལྷ་པའི་འདོད་པ་གཅིག་པུ་བརྟན་པོར་གནས་པས་འཚོལ་བ་པས་ལྷ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེ་བས་འཚོལ་བ་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་པ་དང་ལྷ་པའི་འདོད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་སེལ་བར་ཤིན་ཏུ་དགོས་པར་གསུངས།
རང་གི་གནས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་གི་ཆ་ཤས་ལྷ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བའམ་ཆགས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ། འཇིག་རྟེན་དང་འབྲེལ་བ་བཟུང་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བཀག་ཅིང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་གསུངས། འདོད་ཆགས་གནས་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སད་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་མི་འཇོམས། གཙོ་བོ་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ། གཙོ་བོ་རིག་པའི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷའི་འདོད་པ་ཡང་གནས་པར་གསུངས། དེ་བས་དངོས་སུ་འདོད་ཆགས་ནི་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་གནས་ཀྱང་། དེ་ཡང་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། རིག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཆད་མ་ཐག་ཏུ་འདོད་ཆགས་འཇོམས་པར་གསུངས། དོན་ནི་རིག་པས་བེམ་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆད་པས་བེམ་པོ་དང་རིག་པ་གཉིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ང་རྒྱལ་འཇོམས་ཤིང་། ང་རྒྱལ་འཇོམས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱང་འཇོམས་པར་གསུངས།
འདོད་ཆགས་ནི་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་སུ་གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཟབ་མོ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ། བློ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་པོ་བཅས་གསུམ་ལ་རིགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མེད་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་ལ་དགའ་བ་མི་སྐྱེ་བར་གསུངས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དགའ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་ལ་སྐྱེ་ཞིང་། རིགས་མི་མཐུན་ལ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། དཔེར་ན། མིག་གིས་གཟུགས་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒྲ་ལ་མི་དགའ་བ་ལྟ་བུ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་དགོས། བློ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་དགའ་བ། གལ་ཏེ་དགའ་ན་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཅན་ལྷ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པས། བདག་ཉིད་ལྷ་ལ་དགའ་བར་གསུངས། ངོ་བོ་གཅིག་པ་འདི་ནི་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། བེམ་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བེམ་པོའི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པར་གསུངས། སྟེ་བེམ་པོ་ཡོངས་སུ་མེད་པར་གསུངས།
སྤྲུལ་པའི་འབྲས་བུའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་རྒྱུ་ལུས་མ་རིག་པའི་གཟུགས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་བེམ་པོའི་ཆ་ཤས་ཡིན། འདོད་ཆགས་ནི་རྒྱུ་ལུས་འདིར་གནས། རྒྱུ་ལུས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་སྣང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་འགག་པས་རང་གི་གནས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད། གནས་ལུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཞི་བར་གསུངས།
'དེ་ལྟར་བློ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཤེས་ནས'་ཞེས་པ་སྔོན་དུ་དབང་པོ་ནི་ལུས་ལས་ཁྱད་འཕགས། སེམས་ནི་དབང་པོ་ལས་ཁྱད་འཕགས། བློ་ནི་སེམས་ལས་ཁྱད་འཕགས། བློ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཁྱད་འཕགས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ད་ནི་བློ་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི། འདོད་ཆགས་འདི་ང་རྒྱལ་ལ་གནས་པ་ཡིན། རང་གི་གནས་ལུགས་དངོས་པོར་འདོད་ཆགས་མེད། གལ་ཏེ་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་རྟག་ཏུ་མི་འགག འདོད་ཆགས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་བའི་བེམ་པོ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལའང་འདོད་ཆགས་གནས་ན་བེམ་པོར་གནས་ཀྱང་། གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པར་སྣང་བས། བློ་ལས་ཀྱང་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་འདི་ཤེས་ནས་འཇོམས་པར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས།
'བདག་གིས་བདག་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ'་ཞེས་པ་ནི། བློ་ལས་ཀྱང་འདས་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་གནས་པའི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པའི་ཐབས་ནི་བདག་གིས་བདག་དབང་དུ་བསྡུས་པ་སྟེ། རང་གི་གནས་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཡང་ན་རང་གི་ཆ་ཤས་ལྷ་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནར་བཞག་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་ལེའུ་དྲུག་པའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་པའི་'རང་གིས་རང་ཡངས་པར་བྱ'་ཞེས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་དྲུག་པའི་'རང་གིས་རང་ལས་རྒྱལ་བ'་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅིང་། གནས་ལུགས་བདག་ཉིད་ནི་ལྷའི་ཆ་ཤས་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། ལུས་དང་དབང་པོ། སེམས་བློ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན། གནས་ལུགས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཆ་ཤས་ལྷ་ལ་སྤངས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟུ
★🔗
