Hivyo, ukijua Mwenye-kuu aliye juu ya akili, na ukistabilisha nafsi kwa Mwenye-kuu, Ewe Arjuna mwenye mikono mikubwa, uue adui huyu aliye na umbo la tamaa, ambaye ni mgumu kushindwa.

**Tafsiri ya Ufafanuzi wa Bhagavad Gita (Sura ya 3, Aya ya 43) kwa Kiswahili:** Wanasema hisia (indriya) zina ukuu (kwa mwili mkubwa) — zina fadhila zaidi, nguvu, kuangazia, kuenenea, na kuwa nyeti. Kina ukuu kuliko hisia ni akili (manas); na kinacho kuwa na ukuu hata kuliko akili ni akili ya juu (buddhi); na kile kilicho na ukuu hata kuliko akili ya juu ni (tamaa). Basi, ewe mwenye mikuba mikubwa, ukiyajua hayo yaliyo na ukuu kuliko akili ya juu — (tamaa) — na ukizitawala nafsi kwa nafsi, uuue adui huyu katika umbo la tamaa, ambalo ni gumu kushinda. **Ufafanuzi:** Hisia zinasemwa kuwa zina ukuu kuliko mwili au vitu vya hisia. Maana yake ni kwamba kupitia hisia, vitu vinatambulika, lakini kupitia vitu, hisia hazitambuliki. Hisia zipo hata bila vitu, lakini bila hisia, uwepo wa vitu hauwezi kuthibitika. Vitu havina uwezo wa kuangazia hisia; bali, hisia ndizo zinazoangazia vitu. Hisia zinabaki vile vile, lakini vitu vinabadilika. Hisia zinaenea, na vitu vinatenewa, maana yake vitu vinaangukia ndani ya upeo wa hisia, lakini hisia haziangukii ndani ya upeo wa vitu. Ikilinganishwa na vitu, hisia ni nyeti. Kwa hivyo, ikilinganishwa na vitu, hisia zina ukuu, nguvu, kuangazia, kuenenea, na kuwa nyeti. 'Kina ukuu kuliko hisia ni akili' — Hisia hazijui akili, lakini akili inajua hisia zote. Miongoni mwa hisia, kila hisia inajua kitu chake tu, sio vitu vya hisia nyingine. Kwa mfano, masikio yanajua sauti tu, sio mguso, umbo, ladha, au harufu; ngozi inajua mguso tu, sio sauti, umbo, ladha, au harufu; macho yanajua umbo tu, sio sauti, mguso, ladha, au harufu; ulimi unajua ladha tu, sio sauti, mguso, umbo, au harufu; na pua inajua harufu tu, sio sauti, mguso, umbo, au ladha. Lakini akili inajua viungo vitano vya hisia na vitu vyake. Kwa hivyo, akili ina ukuu, nguvu, kuangazia, kuenenea, na kuwa nyeti ikilinganishwa na hisia. 'Lakini kina ukuu kuliko akili ni akili ya juu' — Akili haijui akili ya juu, lakini akili ya juu inajua akili. Akili ya juu inajua hali ya akili — iwe ni tulivu au wasiwasi, sahihi au isiyo sahihi, n.k. Pia inajua kama hisia zinafanya kazi vizuri au la. Maana yake ni kwamba akili ya juu inajua akili na mawazo yake, na pia hisia na vitu vyake. Kwa hivyo, akili ya juu ina ukuu (fadhila zaidi, nguvu, kuangazia, kuenenea, na kuwa nyeti) kuliko akili, ambayo yenyewe ina ukuu kuliko hisia. 'Lakini kile kilicho na ukuu hata kuliko akili ya juu' — Mwenye akili ya juu ni 'mimi' (nafsi ya kibinafsi, ego). Mwili mkubwa ni 'kitu', hisia ni vyombo vya nje, na akili-akili ya juu ni vyombo vya ndani. Mwili mkubwa una ukuu (fadhila zaidi, nguvu, kuangazia, kuenenea, na kuwa nyeti) kuliko hisia, na kinacho kuwa na ukuu kuliko hisia, akili, na akili ya juu ni 'mimi', ambaye ni mtendaji. Katika 'mimi' huyo (mtendaji) ndipo tamaa inakaa, maana yake ni shauku ya kidunia. Uwepo wa kweli wa mtu (kuwa-kwake), yaani, asili yake ya msingi, ni yenye ufahamu, isiyobadilika, na ya hali ya Sat-Chit-Ananda (Uwepo-Ufahamu-Furaha). Inapojitambulisha na kile kisicho na uhai (mwili uliozaliwa na Prakriti), basi nafsi ya kibinafsi ('mimi') hutokea na kuwa hali ya kutenda. Kwa hivyo, katika mtendaji, kuna kipengele kisicho na uhai na kipengele cha ufahamu. Haswa kwa sababu ya kipengele kisicho na uhai, kuna mvutano kuelekea ulimwengu, na haswa kwa sababu ya kipengele cha ufahamu, kuna mvutano kuelekea Mungu. Maana yake ni kwamba kwa sababu ya utawala wa kipengele kisicho na uhai, tamaa za kidunia (zinazohusu ulimwengu) zinabaki, na kwa sababu ya utawala wa kipengele cha ufahamu, tamaa ya kiroho (inayohusu Mungu) inabaki. Kipengele kisicho na uhai ni cha kuharibika, kwa hivyo tamaa za kidunia ni za kuharibika, na kipengele cha ufahamu ni cha milele, kwa hivyo tamaa ya kiroho imekusudiwa kutimizwa. Kwa hivyo, tamaa za kidunia (matamanio) hukoma, na tamaa ya kiroho (tamaa ya ukombozi kutoka ulimwenguni, udadisi wa ujuzi wa Nafs, na matamanio ya upendo wa kimungu) hutimizwa. Tamaa za kidunia zinaweza kutokea lakini haziwezi kudumu. Hata hivyo, tamaa ya kiroho inaweza kuzuiwa lakini haiwezi kuharibiwa. Sababu ni kwamba tamaa za kidunia ni za uwongo, na tamaa ya kiroho ni ya kweli. Kwa hivyo, mtafutaji asitumaini utimizwaji wa tamaa za kidunia wala asikate tamaa kuhusu utimizwaji wa tamaa ya kiroho. Kwa kweli, mzizini, kuna tamaa moja tu, ambayo ni kwa sehemu yake ya msingi, Mungu. Lakini kwa sababu ya kushirikiana na kisicho na uhai, tamaa hii inakuwa mbili, na mwanadamu, katika makosa yake, huanza kutamani vitu visivyo na uhai ili kutimiza tamaa yake ya kweli kupitia kisicho na uhai kinachobadilika (ulimwengu). Sababu ni kwamba tamaa za kidunia ni dharma ya mwingine (wajibu/asili), na tamaa ya kiroho ni dharma yake mwenyewe. Hata hivyo, wakati tamaa za kidunia na za kiroho zipo kwa mtafutaji, mgogoro hutokea. Kwa sababu ya mgogoro huu, wakati wa ibada, kutafakari, ushirika mtakatifu, n.k., tamaa ya kiroho inabaki iko macho, lakini wakati mwingine, tamaa yake ya kiroho huzuiwa, na tamaa za kidunia (za kufurahia na kukusanya) hutokea. Kadiri tamaa za kidunia zinavyodumu, mtafutaji hawezi kudumisha azimio thabiti la kufanya mazoezi ya kiroho. Bila kuamshwa kwa tamaa ya kiroho, maendeleo ya mtafutaji hayatokei. Mtafutaji anapokuza lengo moja, thabiti la kufikia Mungu pekee, mgogoro huu hukoma, na tamaa ya kiroho tu ndiyo inabaki imethibitika kwa mtafutaji. Kwa kuwa na tamaa moja tu ya kiroho iliyobaki imethibitika, mtafutaji hufikia Mungu kwa urahisi. Kwa hivyo, ni muhimu sana kwa mtafutaji kuondoa mgogoro kati ya tamaa ya kidunia na ya kiroho. Katika asili safi ya msingi, kuna mvutano wa kiasili au mwelekeo kuelekea sehemu yake ya msingi, Mungu, ambayo huitwa upendo. Mtu anapokubali uhusiano na ulimwengu, upendo huo huzuiwa, na tamaa hutokea. Kadiri tamaa inavyobaki, upendo haujachochewa. Kadiri upendo haujachochewa, tamaa haijaharibiwa kabisa. Haswa kwa sababu ya kipengele kisicho na uhai, ambamo tamaa ya anasa za kidunia (tamaa) inakaa, pia inakaa, haswa kwa sababu ya kipengele cha ufahamu, tamaa ya Mungu. Kwa hivyo, kwa kweli, tamaa inakaa tu katika kipengele kisicho na uhai, lakini hiyo pia ni kwa sababu ya kushirikiana na kile cha ufahamu. Mara tu uhusiano na kile cha ufahamu unapokatika, tamaa huharibiwa. Maana yake ni kwamba mara tu kile cha ufahamu kinapokatika uhusiano wake na kisicho na uhai, nafsi ya kibinafsi, ambayo ni utambulisho wa kisicho na uhai na kile cha ufahamu, huharibiwa, na kwa kuharibiwa kwa nafsi ya kibinafsi, tamaa huharibiwa. Sababu kubwa ya hoja kwamba tamaa inakaa katika kipengele kisicho na uhai cha nafsi ya kibinafsi ni hii: Bila umoja wa jumla (wa kimsingi) kati ya tatu — ulimwengu unaoonekana, hisia zinazouona, akili ya juu, na mtu anayeona mwenyewe, mwenye uzoefu — mwenye uzoefu hawezi kuvutiwa kuelekea vitu vya uzoefu. Sababu ni kwamba mvutano hutokea tu kati ya vitu vya aina moja, sio kati ya aina tofauti. Kwa mfano, macho huvutiwa tu kuelekea umbo, sio kuelekea sauti. Hii inatumika kwa hisia zote. Akili ya juu pia huvutiwa kuelekea vitu vya uelewa (utambuzi na mawazo), sio kuelekea vitu kama sauti, n.k. (Ikiwa ni hivyo, ni kwa kuchukua hisia pamoja). Vivyo hivyo, Nafs (yenye ufahamu) ina umoja wa msingi na Mungu; kwa hivyo, Nafs inavutiwa kuelekea Mungu. Umoja huu wa msingi unajulikana tu kwa kujitoa kabisa kipengele kisicho na uhai, yaani, kwa kukata kabisa uhusiano uliokubaliwa na kisicho na uhai. Unapojulikana, upendo huchochewa. Katika upendo, hata kidokezo cha kutokuwa na uhai (uwongo) hakibaki; yaani, kuna kutokuwepo kabisa kwa kutokuwa na uhai. Kipengele cha hali ya juu sana cha athari ya Prakriti, mwili wa sababu (hali ya mbegu isiyo dhahiri), ndicho kipengele kisicho na uhai cha nafsi ya kibinafsi. Tamaa inakaa katika mwili huu wa sababu. Kwa sababu ya kutambulishwa na mwili wa sababu, tamaa inaonekana kuwa katika Nafs. Baada ya kutokuwepo kwa utambulisho, mtu hujiona asili yake safi ya msingi, ambamo hata kidokezo cha tamaa hakipo. Baada ya kujiona asili ya msingi, tamaa hukoma kabisa. 'Hivyo kuyajua hayo yaliyo na ukuu kuliko akili ya juu' — Hapo awali, ilisemwa kuwa hisia zina ukuu kuliko mwili, akili ina ukuu kuliko hisia, akili ya juu ina ukuu kuliko akili, na kile kilicho na ukuu kuliko akili ya juu ni tamaa. Sasa, kusudi la kusema kujua tamaa, ambayo ina ukuu kuliko akili ya juu, katika maneno haya ya juu, ni kwamba tamaa hii inakaa katika nafsi ya kibinafsi. Katika asili yake ya kweli ya msingi, hakuna tamaa. Ikiwa tamaa ingekuwa katika asili ya msingi, haingekoma kamwe. Tamaa hutokea tu kwa sababu ya kutambulishwa na kisicho na uhai kinachoharibika. Hata katika utambulisho, ikiwa tamaa inakaa, ni katika kisicho na uhai, lakini inaonekana kuwa katika asili ya msingi. Kwa hivyo, kujua tamaa hii, ambayo iko zaidi ya akili ya juu, mtu anapaswa kuiharibu. 'Kuzitawala nafsi kwa nafsi' — Njia ya kuua tamaa inayokaa katika nafsi ya kibinafsi, ambayo iko zaidi ya akili ya juu, ni kujitawala mwenyewe kwa nafsi yako mwenyewe, yaani, kudumisha uhusiano wako tu na asili yako safi ya msingi au na sehemu yako ya msingi, Mungu, ambayo yapo kweli. Wazo lile lile linaonyeshwa katika sura ya sita, aya ya tano, kwa maneno 'uddhared atmanatmanam' na katika aya ya sita kwa maneno 'yenatmaivatmana jitah'. Asili ya msingi (Nafs) ni moja kwa moja sehemu ya Mungu, na mwili, hisia, akili, akili ya juu ni sehemu za ulimwengu. Asili ya msingi inapogeuka mbali na sehemu yake ya msingi, Mungu, na kukabili Prakriti (ulimwengu), basi tamaa hutokea ndani yake. Tamaa hutoka kwa hisia ya upungufu, na upungufu hutokea kwa sababu ya uhusiano na ulimwengu kwa sababu ulimwengu ni wa hali ya upungufu tu — 'nasato vidyate bhavah' (Gita 2:16). Mara tu uhusiano na ulimwengu unapokatika, tamaa huharibiwa kwa sababu katika asili ya msingi hakuna upungufu — 'nabhavo vidyate satah' (Gita 2:16). Hata baada ya kugeuka mbali na Mungu na kukubali uhusiano na ulimwengu, tamaa ya kweli (hitaji au njaa) ya nafsi (jiva) ni kufikia sehemu yake ya msingi, Mungu, tu. Katika umbo la "Nipate kuishi daima, nipate kujua kila kitu, nipate kuwa na furaha milele," kwa kweli inatamani tu hali ya Sat-Chit-Ananda ya Mungu, lakini kwa sababu ya kukubali uhusiano na ulimwengu, inataka kimakosa kutimiza matamanio haya kupitia ulimwengu wenyewe. Hii ndiyo tamaa. Tamaa hii haitoweza kamwe kutimizwa. Kwa hivyo, tamaa hii lazima iharibiwe. Yule aliyejiunga na ulimwengu anaweza pia kujitenga nayo. Kwa hivyo, Bwana ameamuru kukata uhusiano wako na ulimwengu mwenyewe na kuua tamaa. Katika kujitawala mwenyewe kwa nafsi yako mwenyewe, hakuna mazoezi, kwa sababu mazoezi hutokea tu kwa msaada wa ulimwengu (mwili, hisia, akili, na akili ya juu). Kwa hivyo, katika mazoezi, msaada wa uhusiano na ulimwengu unapaswa kuchukuliwa. Kwa kweli, kukaa katika asili yako ya msingi au kufikia Mungu hakutokei kwa msaada wa ulimwengu; bali, hutokea mwenyewe kupitia kujitoa (kukata uhusiano) wa ulimwengu. Jambo la msingi ni kwamba wakati kile cha ufahamu kinapokubali uhusiano na kisicho na uhai, kina tamaa ya ulimwengu (anasa) na pia ya Mungu. Baada ya kukubali uhusiano na kisicho na uhai, nafsi (jiva) hufanya makosa haya: huanza kutamani vitu vya kidunia ili kutimiza tamaa yake au matamanio ya hali ya Sat-Chit-Ananda ya Mungu kupitia ulimwengu wenyewe. Kwa hivyo, hakuna hata moja ya tamaa hizi mbili (bila ujuzi wa Nafs) inayokoma kamwe. Kujua ulimwengu, utengano ni muhimu, na kujua Mungu, umoja na Mungu ni muhimu kwa sababu, kwa kweli, Nafs ni tofauti na ulimwengu na si tofauti na Mungu. Lakini kwa kutamani ulimwengu, Nafs inakubali kutofautiana kwake au ukaribu na ulimwengu, ambayo hauwezekani kamwe, na kwa kutamani Mungu, Nafs inakubali tofauti yake au umbali (kuchukia) kutoka kwa Mungu, lakini uwezekano huu haupo. Hata hivyo, kukuza tamaa ya kiroho ili kuondoa tamaa za kidunia ni muhimu sana. Ikiwa tamaa ya kiroho inakuwa kali, tamaa za kidunia hukoma kiatomati. Baada ya kukoma kabisa kwa tamaa za kidunia, tamaa ya kiroho hutimizwa; yaani, Mungu aliye patikana daima hujulikana. Sababu ni kwamba Mungu hakika yuko kila mahali daima, lakini kwa sababu ya uwepo wa tamaa za kidunia, Hajulikani. 'Ewe mwenye mikuba mikubwa, uuue adui huyu katika umbo la tamaa, ambalo ni gumu kushinda.' 'Mwenye mikuba mikubwa' maana yake ni mwenye mikono mikubwa na yenye nguvu, yaani, shujaa. Kwa kumwita Arjuna 'mwenye mikuba mikubwa', yaani, shujaa, Bwana anaonyesha kwamba wewe una uwezo wa kuitawala adui huyu katika umbo la tamaa. Wakati wa kudumisha uhusiano na ulimwengu, ni vigumu sana kuharibu tamaa. Tamaa hii, ikifunika hata utambuzi wa watu wakubwa, inawapoteza kwenye wajibu, na kusababisha anguko lao. Kwa hivyo, Bwana ameita adui gumu kushinda. Kuitaja tamaa kuwa adui gumu kushinda kunakusudiwa kuhimiza uangalifu zaidi kuhusu hilo, si kusababisha kukata tamaa kwa kuifikiria kuwa isiyoshindika. Tamaa fulani hutokea, hutimizwa, haitimizwi, na hukoma; kwa hivyo, tamaa tu zinahusika na kutokea na kuharibiwa. Lakini Nafs inaendelea kuwepo na inajua kutokea na kuharibiwa kwa tamaa. Kwa hivyo, inaweza kwa urahisi kukata uhusiano wake na tamaa kwa sababu, kwa kweli, hakuna uhusiano. Kwa hivyo, mtafutaji kamwe asiogope tamaa. Ikiwa mtafutaji ana kusudi thabiti kwa ustawi wake mwenyewe, anaweza kwa urahisi kuua tamaa. Katika kujitoa kwa tamaa au katika kufikia Mungu, wote wako huru, wenye sifa, wenye uwezo, na wenye ustahili. Lakini katika kutimiza tamaa, hakuna mtu yeyote anaye huru, mwenye sifa, mwenye uwezo, au mwenye ustahili. Sababu ni kwamba tamaa haitakuja kamwe kutimizwa. Mungu amempa mwanadamu mwili tu kwa ajili ya kumfika Yeye. Kwa hivyo, kujitoa kwa tamaa si vigumu. Inaonekana kuwa vigumu tu kwa sababu ya kutoa umuhimu kwa vitu vya anasa vya kidunia. Ili kuondoa tamaa ya furaha (hali nzuri), Mungu hutuma huzuni (hali mbaya) mara kwa mara ili mtu asitamani furaha — ikiwa utatamani, utapata huzuni tu. Mtu anayetamani vitu vya kidunia hawezi kamwe kuepuka huzuni; hii ndiyo kanuni kwa sababu anasa zilizozaliwa na mguso hakika ni sababu za huzuni. Nafs (asili ya msingi) ina nguvu isiyo na kikomo. Ni kwa kufikia uwepo wake na nguvu kwamba akili ya juu, akili, na hisia huwa na uwepo na nguvu. Lakini kwa sababu ya kujiunga na kisicho na uhai, inasahau nguvu yake mwenyewe na kujifikiria kuwa chini ya akili ya juu, akili, na hisia. Kwa hivyo, ili kuua adui katika umbo la tamaa, kujijua na kutambua nguvu yako mwenyewe ni muhimu sana. Tamaa hutokea kwa sababu ya uhusiano na kisicho na uhai na inakaa katika kisicho na uhai pekee. Kwa sababu ya utambulisho, inaonekana kuwa katika Nafs. Ikiwa hakuna uhusiano na kisicho na uhai, hakuna tamaa kabisa. Kwa hivyo, hapa, kusudi la kuua tamaa kwa kweli ni kuonyesha kutokuwepo kabisa kwa tamaa. Kinyume chake, ikiwa mtu anakubali uwepo wa tamaa, yaani, matamanio, na kujaribu kuyakomesha, basi kuondoa matamanio ni vigumu. Sababu ni kwamba, kwa kweli, matamanio hayana uwepo wa kujitegemea. Matamanio hutokea, na kile kinachotokea kitaharibiwa — hii ndiyo kanuni. Ikiwa mtu hatamani mapya tu, matamanio ya zamani yataharibiwa kiatomati. Kwa hivyo, maana ya kuondoa matamanio si kuunda matamanio mapya. Ni kwa kufikiria vitu vya kidunia kama mwili kuwa 'mimi', 'yangu', na 'kwangu' kwamba mtu hujisikia upungufu ndani yake mwenyewe, lakini mwanadamu kimakosa anataka kutimiza upungufu huo pia kupitia vitu vya kidunia. Kwa hivyo, anavitamani vitu hivyo. Lakini kwa kweli, mpaka leo, upungufu wa mtu yeyote haujatimizwa kamwe na vitu vya kidunia, wala hauwezi kamwe. Sababu ni kwamba Nafs ni isiyoharibika, na vitu ni vya kuharibika. Ingawa Nafs ni isiyoharibika, kwa kutamani kile kinachoharibika, hakuna faida inayopatikana, wala hasara inayobaki. Kwa hivyo, Bwana, akitangaza matamanio kuwa adui, anaamuru kuyaua. Kupitia Karma Yoga, matamanio haya yanaharibiwa kwa urahisi. Sababu ni kwamba mwanafunzi wa Karma Yoga hufanya kila tendo, kutoka kwa dogo hadi kubwa, kwa ajili ya kumfika Mungu na kwa wengine pekee, si kwa ajili ya kutimiza matamanio. Yeye hufanya kila tendo kwa mtazamo usio na tamaa na kwa ajili ya ustawi na furaha ya wengine tu, kamwe kwa ajili yake mwenyewe. Wakati, uelewa, vifaa, na nguvu alizonazo si vyake mwenyewe; bali, vimepokelewa na vitatengwa. Kwa hivyo, kamwe asivyofikiria kuwa vyake mwenyewe, anavijitolea bila kujali nafsi (akivifikiria kuwa vya ulimwengu) katika utumishi wa ulimwengu pekee. Anavijitolea kabisa katika utumishi wa ulimwengu, asichukue chochote kwa ajili yake mwenyewe. Tu kwa kutovifikiria kuwa vyake mwenyewe ndivyo vinaweza kujitolea kabisa katika utumishi; vinginevyo hapana. Mwanafunzi wa Karma Yoga hafanyi chochote kwa ajili yake mwenyewe, hatamani chochote kwa ajili yake mwenyewe, na hafikirii chochote kuwa chake mwenyewe. Kwa hivyo, ndani yake, matamanio yanaharibiwa kwa urahisi. Baada ya kuharibiwa kabisa kwa matamanio, lengo lake linatimizwa, na yeye, akijikuta ndani yake mwenyewe, anakuwa yule ambaye kila kitu kimefanywa, kimejulikana, na kimefikiwa kwake; yaani, hakikibaki kwake cha kufanya, kujua, au kufikia. Hivyo, kwa kutamkwa kwa majina ya kimungu Om Tat Sat, sura ya tatu inayoitwa Karma Yoga, katika Upanishad katika umbo la mazungumzo ya kimungu kati ya Sri Krishna na Arjuna, ambayo ni sayansi ya Brahma na Yoga, imekamilika.