ቡሩክ የሆነው ጌታ አለ፡ ወዮ ኃጢአት የሌለብህ! በዚህ ዓለም ውስጥ እንደተናገርኩት ሁለት ዓይነት እምነት አለ፡ ለሳንክያዎች በጅናና ዮጋ እና ለዮጊዎች በካርማ ዮጋ።

**በምስጋናው ጌታ እንዲህ ሲል ተናገረ፡- ኦ ኃጢአት የሌለብህ አርጁና፣ በዚህ ሰብዓዊ ዓለም ውስጥ ሁለት ዓይነት መንገድ በእኔ የተነገረ ነው። ከነዚህም ውስጥ የጥበበኞቹ (ሳንክያዎች) ጽኑ መተማመን (ኒሽጣ) በዕውቀት የጦጣ (ግናና ዮጋ) ነው፤ የዮጊዎቹም ጽኑ መተማመን በተግባር የጦጣ (ካርማ ዮጋ) ነው።** **ማብራሪያ፡-** [አርጁና ለመዋጋት ስለማይፈልግ፣ ስለዚህም 'ቡዲ' (አእምሮ) የሚለውን ቃል፣ እርሱም ልዩነት የሌለውን ሁኔታ (ሰማጣ) የሚያመለክት ነው፣ እንደ 'ግናና' (ዕውቀት) ትርጉም አድርጎ ረድቷል። ይሁን እንጂ ጌታው ልዩነት የሌለውን ሁኔታ ከዚህ በፊት 'ቡዲ' እና 'ቡዲዮጋ' (ቡዲ እና ቡዲ ዮጋ) የሚሉትን ቃላት በመጠቀም ገልጸዋል (2.39፣ 49፣ ወዘተ)። ስለዚህ እዚህም ጌታው በግናናዮጋም ሆነ በካርማዮጋ የሚገኝ ልዩነት የሌለውን ሁኔታ እየገለጸ ነው።] 'አናጋ' (ኃጢአት የሌለው) - አርጁና ስለ ራሱ የላቀ መልካም (ጥቅም) የሚጠይቀው እራሱ እውነታ ኃጢአት አለመኖሩን የሚያሳይ ነው፤ ምክንያቱም ፈላጊው (ሰው) ስለ ራሱ መልካም ኃላፊነት ባለው ፍላጎት ሲኖረው ኃጢአቶቹ ይጠፋሉ። 'በዚህ ዓለም ውስጥ ሁለት ዓይነት መንገድ በእኔ የተነገረ ነው' - እዚህ ላይ 'ዓለም' የሚለው ቃል የሰብዓዊውን አካል ማለት ነው ተብሎ መረዳት ይገባል፤ ምክንያቱም ሁለቱንም ዓይነት መላእክት ልማዶችን የመፈጸም ብቃት፣ ወይም ፈላጊ (ሰው) የመሆን ብቃት በሰብዓዊው አካል ብቻ ነው የሚገኝ። 'ኒሽጣ' (ጽኑ መተማመን/መንገድ) - ማለት በልዩነት የሌለው ሁኔታ (ሰማጣ) ውስጥ መቋቋም ነው፣ እሱም አንድ ቢሆንም በሁለት መንገዶች ሊገኝ ይችላል - በግናናዮጋ እና በካርማዮጋ። እነዚህን ሁለት ዮጋዎች ለመለየት ጌታው በሁለተኛው ምዕራፍ በሠላሳ ዘጠነኛው ጥቅስ ውስጥ ይህ ልዩነት የሌለው አእምሮ (ቡዲ) በሳንክያዮጋ (ከአስራ አንደኛው እስከ ሠላሳኛው ጥቅስ) አውድ ውስጥ እንደተገለጸ ተናግሮ፣ አሁን በካርማዮጋ (ከሠላሳ ዘጠነኛው እስከ አምሳ ሦስተኛው ጥቅስ) አውድ ውስጥ ስለእሱ ስማ - "ይህ ለአንተ ከሳንክያ (ዕውቀት) አንጻር ተሰጥቷል፤ አሁን ከዮጋ (ተግባር) አንጻር ስለእሱ ስማ" ብሏል። 'ፑራ' (ከዚህ በፊት) የሚለው ቃል 'ከጥንት ጀምሮ' ወይም 'ትንሽ ጊዜ በፊት' ማለት ይችላል። እዚህ ላይ የዚህ ቃል ትርጉም 'ትንሽ ጊዜ በፊት' ማለት ነው፣ ማለትም ቀደምት ምዕራፍ፣ ስለሱም አርጁና ጥያቄ ያለው ነው። ሁለቱም መንገዶች በቀደመው ምዕራፍ ለየብቻ ቢገለጹም፣ ይሁን እንጂ በማንኛውም መንገድ ውስጥ የተግባር ማሰናከል አልተገለጸም። እዚህ ላይ ያለው ጥልቀት ያለው ነጥብ ጌታው ሁለት መንገዶችን እንደገለጸ ነው - ሳንክያኒሽጣ (ግናናዮጋ) እና ዮጋኒሽጣ (ካርማዮጋ)። በዓለም ውስጥ ሁለት ዓይነት መንገዶች እንዳሉ - 'በዚህ ዓለም ውስጥ ሁለት ዓይነት መንገድ'፣ በተመሳሳይም በዓለም ውስጥ ሁለት ዓይነት ፍጡሮች አሉ - 'በዚህ ዓለም ውስጥ እነዚህ ሁለት ፍጡሮች' (ጌታ 15.16)። እነሱም - ክሻራ (የሚጠፋው ዓለም) እና አክሻራ (የማይጠፋው ራስ/አመን) ናቸው። ስለ ክሻራ (የሚጠፋው ዓለም) በተመለከተ በስኬትና በስንፋት፣ በማግኘትና በማያገኘት ላይ ልዩነት የሌለው ሁኔታ ውስጥ መቆየት 'ካርማዮጋ' ነው፤ ከክሻራ (የሚጠፋው ዓለም) መሸሽና በአክሻራ (የማይጠፋው ራስ) ውስጥ መቆየት 'ግናናዮጋ' ነው። ይሁን እንጂ ከክሻራም ከአክሻራም የላቀ ሌላ ፑሩሻ አለ፣ እሱም ፓራማትማ (ልዑል አመን) ይባላል - 'ነገር ግን የተለየ የላቀ ፑሩሻ አለ፣ እሱም ልዑል አመን ይባላል' (15.17)። ያ ፓራማትማ ከክሻራ (የሚጠፋው ዓለም) በላይ እና ከአክሻራ (የማይጠፋው ራስ) የላቀ ነው፤ ስለዚህ በመጽሐፍ ቅዱሳትና በቬዳዎች ውስጥ 'ፑሩሾታማ' (ሁሉን ከሚበልጥ) በመባል ይታወቃል (15.18)። እንደዚህ ከሆነ ፓራማትማ ላይ ሙሉ ራስን በሙሉ በመስጠት መታዘዝ 'ባጋቫንኒሽጣ' (ባክቲ ዮጋ) ነው። ስለዚህ ክሻራ (የሚጠፋው ዓለም) በመተዳደር ካርማዮጋ ይቀጥላል፤ አክሻራ (የማይጠፋው ራስ) በመተዳደር ግናናዮጋ ይቀጥላል፤ ፓራማትማ (ልዑል አመን) በመተዳደር ባክቲዮጋ ይቀጥላል። ሳንክያኒሽጣ እና ዮጋኒሽጣ - እነዚህ ሁለቱ ለፈላጊው ራሱ የሚገቡ መንገዶች ናቸው፤ ነገር ግን ባጋቫንኒሽጣ የፈላጊው ራሱ መንገድ አይደለም። ምክንያቱም በሳንክያኒሽጣና በዮጋኒሽጣ ውስጥ ፈላጊው 'እኔ አለሁ' እና 'ዓለም አለ' የሚለውን ስሜት አለው፤ ስለዚህ ግናናዮጊው ከዓለም ጋር ያለውን ግንኙነት ቆርጦ በራሱ አመን ውስጥ ይቆያል፤ ካርማዮጊውም የዓለምን ነገሮች (አካል፣ ወዘተ) በዓለም ራሱ አገልግሎት በመተዳደር ከዓለም ጋር ያለውን ግንኙነት ይቆርጣል። ነገር ግን በባጋቫንኒሽጣ ውስጥ ፈላጊው መጀመሪያ ላይ 'እግዚአብሔር አለ' የሚለውን ስሜት አይኖረውም፣ ነገር ግን ከራሱም ከዓለምም የተለየ እውነተኛ ነገር (እግዚአብሔር) እንዳለ ያለው እምነት አለው። ስለዚህ በእምነትና በማመን እግዚአብሔርን በመቀበል ራሱን ለእግዚአብሔር ያስገዛል። ስለዚህ በሳንክያኒሽጣና በዮጋኒሽጣ 'ማወቅ' (መለየት) ዋና ነው፤ በባጋቫንኒሽጣ ውስጥ 'ማመን' (እምነት-ማመን) ዋና ነው። በማወቅና በማመን መካከል ምንም ልዩነት የለም። 'ማወቅ' ከጥርጣሬ ነጻ እንደሆነ (ጽኑ)፣ 'ማመን'ም እንዲሁ ከጥርጣሬ ነጻ ነው። በሚመነው ነገር ላይ የማሰላሰል እድል አይቀርም። ለምሳሌ፣ 'ይህች እናቴ ናት' - ይህ በቀላሉ የሚመነው ነገር ነው፣ ነገር ግን በዚህ እምነት ውስጥ ጥርጣሬ ፈፅሞ የለም፣ ፈጣን ፍላጎት ፈፅሞ የለም፣ የማሰላሰል አስፈላጊነት ፈፅሞ የለም። ስለዚህ በጌታ በባክቲዮጋ ክፍል ውስጥ፣ የማወቅ ጉዳይ በሚመጣበት ጊዜ በማመን ትርጉም ብቻ መወሰድ ይገባል። በተመሳሳይም በግናናዮጋና በካርማዮጋ ክፍሎች ውስጥ፣ የማመን ጉዳይ በሚመጣበት ጊዜ በማወቅ ትርጉም ብቻ መወሰድ ይገባል። ሳንክያኒሽጣ እና ዮጋኒሽጣ መንገዶችና ዓላማዎች ናቸው እናም በፈላጊው ላይ የተመሰረቱ ናቸው፤ ነገር ግን ባጋቫንኒሽጣ መንገድም አይደለም ዓላማም አይደለም። በባጋቫንኒሽጣ ውስጥ ፈላጊው በእግዚአብሔርና በፀጋው ላይ የተመሰረተ ነው። የባጋቫንኒሽጣ መግለጫ በጌታ ውስጥ በተለያዩ ቦታዎች ይገኛል፤ ለምሳሌ - በዚህ ተመሳሳይ ምዕራፍ ውስጥ፣ ሁለቱን መንገዶች ካገለጸ በኋላ፣ ከዚያም በሠላሳኛው ጥቅስ ውስጥ በ'ሁሉንም ተግባሮችን ለእኔ በመስጠት' የሚሉት ቃላት ባክቲ (ሙሉ ታዛዥነት) ተገልጿል፤ በአምስተኛው ምዕራፍም እንዲሁ፣ ሁለቱን መንገዶች ካገለጸ በኋላ፣ በአስረኛው ጥቅስ ውስጥ በ'ተግባሮችን ለብራህማ (አምላክ) በማቅረብ' የሚሉት ቃላት እና በመጨረሻም 'እርሱ የሁሉም መሥዋዕቶችና ጾም ተጠቃሚ...' ወዘተ በሚል ባክቲ ተገልጿል። '...የሳንክያዎቹ በግናናዮጋ' - በፕራክሪቲ (ተፈጥሮ) የተወለዱ ሁሉም ጥራቶች በጥራቶቹ መካከል ብቻ መስተጋብር ውስጥ መሆናቸውን፣ ሁሉም ተግባራት በጥራቶችና በስሜት አካላት (ጌታ 3.28) መካከል መከናወናቸውን መረዳት፣ እና 'ለነዚህ ምንም ግንኙነት የለኝም' በማለት በሁሉም ተግባራት ውስጥ ያለውን የገቢነት እባብ (አሃምካራ) ሙሉ በሙሉ መተው - ይህ 'ግናናዮጋ' ነው። በጌታ ትምህርቶች መጀመሪያ ላይ፣ ሳንክያዮጋን (ግናናዮጋ) በሚገልጽበት ጊዜ ጌታው የሚጠፋውን አካልና የማይጠፋውን በአካሉ ውስጥ የሚኖርን (አመን) ተንትኖ ነበር፣ እሱም (በጌታ 2.16) አሳት (የማይታይ) እና ሳት (የሚታይ) ተብሎም ይጠራል። '...የዮጊዎቹ በካርማዮጋ' - በተጻፈው ሕግ (ሻስትራ) መሰረት በሰው በራሱ ቫርና (የጋሻ)፣ አሻራማ (የሕይወት ደረጃ)፣ ተፈጥሮ እና ሁኔታዎች መሰረት የሚገጥመውን ማንኛውንም ግዴታ-ተግባር ፈጽሞ ፍላጎትን፣ የባለቤትነት ስሜትን እና መያዣነትን (ለዚያ ተግባርና ፍሬው) ትቶ መፈጸም፣ እና በተግባር ስኬትና ስንፋት ላይ ልዩነት የሌለው ሁኔታ ውስጥ መቆየት - ይህ 'ካርማዮጋ' ነው። ጌታው ካርማዮጋን በዋነኛነት በሁለተኛው ምዕራፍ በአርባ ሰባተኛው እና በአርባ ስምንተኛው ጥቅሶች ውስጥ ገልጿል። ከነዚህም ውስጥ፣ በአርባ ሰባተኛው ጥቅስ ውስጥ የካርማዮጋ መርህ ተገልጿል፣ በአርባ ስምንተኛው ጥቅስ ውስጥም ካርማዮ