**3.33** ሁሉም ፍጡር በራሱ ባህሪ ይንቀሳቀሳል። ጥበበኛም ሰው በራሱ ባህሪ መሰረት ይሠራል። እንግዲህ መግዳት ምን ሊረዳ ይችላል?
**ግሳጼ፡** 'ሁሉም ፍጡር በራሱ ባህሪ ይንቀሳቀሳል' – የሚከናወኑ ሁሉም ድርጊቶች የእያንዳንዱ ተፈጥሮአዊ ባህሪ (ስዋብሃቫ) ወይም መርህ (ሲድዳንታ) በአይን አስቀድሞ ይከናወናሉ። ባህሪ ሁለት ዓይነት ነው፡ ከመጣበብና ከመጠላት (ራጋ-ድዌሻ) ነጻ የሆነ፣ እና በመጣበብና በመጠላት የተሞላ። ለምሳሌ፣ በመንገድ ሲጓዝ ሰው ሰሌዳ አይቶ በላዩ ላይ የተጻፈውን ሲያነብ፣ ይህ የማንበብ ድርጊት በመጣበብ-መጠላትም ሆነ በማንኛውም መርህ ሳይሆን፤ ይልቁንም በተፈጥሮ ከመጣበብ-መጠላት ነጻ ከሆነ ባህሪ ይከናወናል። የጓደኛ ደብዳቤ ሲደርስ ሰው በመጣበብ ያነበዋል፤ የጠላት ደብዳቤ ሲደርስ በመጠላት ያነበዋል – ይህ የማንበብ ድርጊት በመጣበብ-መጠላት የተሞላ ባህሪ ይከናወናል። እንደ ጊታ፣ ራማያና ወዘተ መጽሐፍ ቅዱሳትን ማንበብ በ'መርህ' መሰረት ይከናወናል። የሰው ልደት ለአምላክ ለማግኘት ብቻ ነው፤ ስለዚህ አምላክን ለማግኘት በማሰብ ድርጊቶችን መሥራትም በመርህ መሰረት መሥራት ነው። ስለዚህ መስማት፣ ማየት፣ መንሸራተት፣ መዳሰስ ወዘተ ንቃተ-ህሊና የሌላቸው ተግባራት በባህሪም ሆነ በመርህ ምክንያት ይከናወናሉ። ከመጣበብ-መጠላት ነጻ የሆነ ባህሪ ጉድለት የለውም፤ በተቃራኒው በመጣበብ-መጠላት የተሞላ ባህሪ ጉድለት ያለው ነው። በመጣበብ-መጠላት የሚከናወኑ ድርጊቶች ሰውን ይሰቅላሉ ምክንያቱም ባህሪውን ያረክሳሉ። በመርህ መሰረት የሚከናወኑ ድርጊቶች ነፃ ያወጣሉ ምክንያቱም ባህሪውን ያነጻጽራሉ። ባህሪ ስለተረከሰ ከዓለም ጋር ያለው የተገመተ ግንኙነት አይቋረጥም። ባህሪ ሲነጻ ከዓለም ጋር ያለው የተገመተ ግንኙነት በቀላሉ ይቋረጣል።
በጥበበኛ ሰው ውስጥ፣ በራሱ ተብሎ በሚቆጠረው አካል ውስጥ ድርጊቶች በተፈጥሮ ይከናወናሉ፣ ምክንያቱም በእሱ ውስጥ የግድ ሰሪ የሚል ስሜት የለም። አምላክን ለማግኘት የሚፈልግ ፈላጊ የሚሠራው በመርህ መሰረት ነው። ልክ እብሪተኛ ሰው ማንኛውንም ኪሳራ እንዳይደርስበት ሁልጊዜ እንደሚጠንቀቅ፣ እንዲሁም ፈላጊው ማንኛውም ድርጊት በመጣበብ-መጠላት እንዳይከናወንበት ዘወትር ይጠንቀቃል። በዚህ አይነት ጥንቃቄ፣ የፈላጊው ባህሪ በፍጥነት ይነጻል፣ በዚህም ምክንያት ከካርማ ባርነት ነፃ ይሆናል።
ሁሉም ተግባር በተፈጥሮ በተፈጥሮ ቢከናወንም፣ የማያውቅ ሰው፣ ከድርጊቶች ጋር ግንኙነት በመገመት፣ ራሱን እንደ ፈጣሪው ይቆጥራል (ጊታ 3.27)። ከነገሮችና ከድርጊቶች ጋር ግንኙነት በመገመት መጣበብና መጠላት ይፈጠራል፣ ይህም ወደ ልደትና ሞት ባርነት ይመራል። ነገር ግን፣ ከተፈጥሮ ጋር ግንኙነት የማያደርግ ፈላጊ ሁልጊዜ ራሱን እንደ ዘጋይ ያያል (ጊታ 13.29)።
በባህሪ ውስጥ ያለው ዋነኛ ጉድለት በተፈጥሮ ቁስ ነገሮች ላይ ያለው መጣበብ ነው። በባህሪ ውስጥ መጣበብ እስካለ ድረስ፣ የማይነጻ ድርጊቶች ይቀጥላሉ። ስለዚህ፣ ለፈላጊው፣ መጣበብ የባርነት ዋነኛ ምክንያት ነው።
መጣበብ በተገመተው 'እኔ' (አሃም) ውስጥ ይኖራል እና በህሊና፣ በማሰብ፣ በስሜት አካላት እና በስሜት ዓላማዎች ውስጥ ይታያል። 'እኔ' ሁለት ዓይነት ነው፡ 1. የግንዛቤ ከሞት ነገር ጋር ባለው ተገመተ ግንኙነት የሚፈጠር የማንነት መታወቂያ በሆነው መልክ 'እኔ'። 2. የተፈጥሮ ቁስ አካል በሆነው መልክ 'እኔ' – 'ታላላቅ አባላት፣ እብሪት...' (ጊታ 13.5)። የተፈጥሮ ቁስ አካል በሆነው 'እኔ' ውስጥ ጉድለት የለም፣ ምክንያቱም ይህ 'እኔ' ልክ እንደ ህሊና፣ እንደ ማሰብ፣ እንደ ስሜት አካላት ወዘተ መሣሪያ ብቻ ነው። ስለዚህ ሁሉም ጉድለቶች በተገመተው 'እኔ' ላይ ብቻ ናቸው። በጥበበኛ ሰው ውስጥ፣ የማንነት መታወቂያ በሆነው መልክ 'እኔ' ሙሉ በሙሉ የለም፤ ስለዚህ በራሱ ተብሎ በሚቆጠረው አካል ውስጥ የሚከናወኑ ሁሉም ድርጊቶች በተፈጥሮ ቁስ አካል በሆነው 'እኔ' ብቻ ይከናወናሉ። በእውነቱ፣ የሁሉም ፍጡራት ሁሉም ድርጊቶች በዚህ ንጥረ ነገር 'እኔ' ብቻ ይከናወናሉ፣ ነገር ግን ሞተኛውን አካል 'እኔ' እና 'የእኔ' ብሎ የሚቆጥረው የማያውቅ ሰው እነዚያን ድርጊቶች እንደ የራሱና ለራሱ ብሎ ይቆጥራል፣ እና በዚህም ምክንያት ይሰቀላል። ምክንያቱም ድርጊቶችን እንደ የራሱና ለራሱ በመቁጠር ብቻ መጣበብ ይፈጠራል።
'ጥበበኛም ሰው በራሱ ባህሪ መሰረት ይሠራል' – በልብ ውስጥ መጣበብ-መጠላት ስለሌለ፣ የጥበበኛው ባህሪ ጉድለት የለውም እና እሱ በተፈጥሮ አልተገዛም ቢሆንም፣ አሁንም በራሱ ባህሪ (ባህሪ) መሰረት ብቻ ይሠራል። ለምሳሌ፣ ጥበበኛ ሰው የእንግሊዝኛ ቋንቋ ባያውቅ እንግሊዝኛ እንዲናገር ቢጠየቅ፣ መናገር አይችልም። የሚያውቀውን ቋንቋ ብቻ ይናገራል። ጌታ እንኳን ራሱን በመቆጣጠር (ባህሪውን)፣ በየትኛውም መልክ ቢገለጥ በዚያ መልክ ባህሪ መሰረት ይሠራል። ለምሳሌ፣ ጌታ በሰው መልክ እንደ ራማ ወይም ክርሽና ቢገለጥ፣ ወይም እንደ ዓሣ፣ እንደ እስስት፣ እንደ አሳማ ወዘተ በሆኑ መልኮች ቢገለጥ፣ በዚያ የተወሰነ ዝርያ ባህሪ መሰረት ይሠራል። ትርጉሙ እንደዚህ ነው፡ በጌታ በተገለጡት አካላት ውስጥ በዝርያና በደረጃ መሰረት የባህሪ ልዩነት አለ፣ ግን የመገዛት ነገር የለም። በተመሳሳይ፣ ከተፈጥሮ (ከሞት) ጋር ያላቸው ግንኙነት በተቋረጠባቸው ታላላቅ ነፍሳት ውስጥ የባህሪ ልዩነት አለ፣ ግን የመገዛት ነገር የለም። ነገር ግን፣ ከተፈጥሮ ጋር ያላቸው ግንኙነት ባልተቋረጠባቸው ሰዎች ውስጥ የባህሪ ልዩነትም አለ የመገዛት ነገርም አለ።
እዚህ ላይ 'ራሱ' የሚለው ቃል የጥበበኛው ባህሪ ጉድለት የለውም ማለት ነው። እሱ በተፈጥሮ ቁጥጥር ስር አይደለም፤ ይልቁንም ተፈጥሮ በእሱ ቁጥጥር ስር ነው። ፍሬ ለሚሰጡ ድርጊቶች መሠረት የሆነው ዘር የግድ ሰሪ የሚል ስሜት እና ራስን የሚቀይር አላማ ነው። ጥበበኛ ሰው የግድ ሰሪ የሚል ስሜት ወይም ራስን የሚቀይር አላማ የለውም። በእሱ ውስጥ የሚከናወነው ንቃተ-ህሊና የሌለው ተግባር ብቻ ነው። የሚሰቅለው ካርማ ነው፣ ንቃተ-ህሊና የሌለው ተግባር ወይም ድርጊት አይደለም። ለዚህም ነው 'ይሠራል' የሚለው ቃል እዚህ የተጠቀመው። ባህሪው በጣም ንጹህ ነው እስከ መጠን ድረስ በእሱ ውስጥ የሚከናወኑ ድርጊቶች እንኳን ከፍተኛ ርትዕ ናቸው እና ለፈላጊዎች መከተል ያለባቸው ናቸው።
ባህሪ በቀድሞ እና በአሁኑ ልደት ተህዋሲያት፣ በወላጆች ተህዋሲያት፣ በአሁኑ ጓደኝነት፣ በትምህርት፣ በአካባቢ፣ በጥናት፣ በመገዛት፣ በማሰብ፣ በድርጊት፣ በስሜት ወዘተ መሰረት ይመሰረታል። ይህ ባህሪ በሁሉም ሰው የተለየ ነው፣ እና ሁሉም ሰው ጉድለት የሌለው ለማድረግ ነፃ ነው። የግለሰብ ባህሪ ልዩነት በጥበበኞች መካከል እንኳን ይገኛል። በግንዛቤ ውስጥ ልዩነት የለም፣ ነገር ግን በተፈጥሮ (ባህሪ) ውስጥ የተፈጥሮ ልዩነት አለ። ተፈጥሮ በተፈጥሮው ልዩ ልዩ ነው። ልክ እንደዚሁ፣ በተመሳሳይ ዝርያ ውስጥ እንኳን በማንጎ ዛፎች ወዘተ መካከል ልዩነቶች እንዳሉ፣ በተመሳሳይ ተፈጥሮ (ባህሪ) ንጹህ በሆነበት ጊዜ እንኳን በጥበበኞች መካከል የተፈጥሮ ልዩነት አለ።
የጥበበኛው ባህሪ ንጹህ ነው (ከመጣበብ-መጠላት ነጻ)፤ ስለዚህ እሱ በተፈጥሮ ቁጥጥር ስር አይደለም። ከዚህ በተቃራኒ፣ የማይነጻ ባህሪ (በመጣበብ-መጠላት የተሞላ) ያላቸው ሰዎች በራሳቸው የፈጠሩትን የመገዛት ኃይል በመጫን ድርጊቶችን ይሠራሉ።
'እንግዲህ መግዳት ምን ሊረዳ ይችላል?' – ባህሪያቸው ከፍተኛ ርትዕና ጥሩ በሆነባቸው ሰዎች ድርጊቶች እንኳን በራሳቸው ባህሪ መሰረት ይከናወናሉ። እንግዲህ ባህሪያቸው የማይነጻ (በመጣበብ-መጠላት የተሞላ) የሆነባቸው ሰዎች ድርጊቶች በእርግጠኝነት በተፈጥሮ መሰረት ይከናወናሉ። በዚህ ጉዳይ ላይ ኃይል ለእነሱ ጠቃሚ አይሆንም። ሰው የራሱ ባህሪ ምን እንደሆነ በዚያ መሰረት መሥራት አለበት። ባህሪ የማይነጻ ከሆነ፣ ሰውን በማይነጻ ድርጊቶች ውስጥ ያሳልፈዋል፤ ንጹህ ከሆነ በንጹህ
★🔗
