Εκείνος ο βροντερός κρότος, αντηχώντας στον ουρανό και στη γη, έσχισε τις καρδιές των γιων του Ντριταράστρα.

1.19 Αυτός ο θορυβώδης ήχος ράγισε τις καρδιές των μελών της παράταξης του Dhritarashtra, κάνοντας τον ουρανό και τη γη να αντηχήσουν. Σημασίες λέξεων: Sah σημαίνει «αυτός», Ghosha είναι ο «θόρυβος», Dhritarashtranam είναι «της παράταξης του Dhritarashtra», Hridayani είναι οι «καρδιές», Vyadarayat σημαίνει «ράγισε», Nabhah είναι ο «ουρανός», Cha είναι «και», Prithivim είναι η «γη», Eva είναι «επίσης», Tumulah είναι «θορυβώδης» και Abhyanunadayan σημαίνει «αντηχώντας».

1.19. Ἐκεῖνος ὁ μεγαλοπρεπὴς ἦχος τῶν κογχύλων τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇḍαβῶν, ἀντηχῶν δι’ οὐρανοῦ καὶ γῆς, κατενύγη τὰς καρδίας τοῦ Δουρῳδῑᾱνα καὶ τῶν ὁμοίων αὐτοῦ, οἵτινες ἀδίκως κατεῖχον τὴν βασιλείαν. Ἑρμηνεία: Ὁ ἦχος τῶν κογχύλων τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇδᾱβῶν ἦν οὕτω πλατὺς, βαθύς, ὑψηλὸς καὶ φοβερὸς ὥστε ὁ μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ χῶρος ἀντηχεῖ ἀπ’ αὐτόν. Ἐκεῖνος ὁ ἦχος κατενύγη τὰς καρδίας τῶν ἀδίκως ἁρπασάντων τὴν βασιλείαν καὶ τῶν βασιλέων τῶν συνεστηκότων εἰς στήριξιν αὐτῶν. Τὸ νόημα εἶναι ὅτι ὁ πόνος ὁ ἐμπεπαρμένος εἰς τὰς καρδίας αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἤχου τῶν κογχύλων ἦν ὅμοιος τῷ πόνῳ τῷ προκαλουμένῳ ὑπὸ ὅπλου. Ἐκεῖνος ὁ ἦχος τῶν κογχύλων ἐξήσθενε τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς μάχης ἐν ταῖς καρδίαις τοῦ στρατοῦ τῶν Κουρᾱβῶν, γεννῶν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν φόβον πρὸς τὸν στρατὸν τῶν Πᾱṇδᾱβῶν. Ὁ Σᾱñjᾱyaς ἀπαγγέλλει ταῦτα πρὸς τὸν Δῃṛṭᾱrᾱṣṭραν. Δὲν φαίνεται κοινωνικὸν ἢ εὔλογον διὰ τὸν Σᾱñjᾱyaν νὰ εἴπῃ ἐνώπιον τοῦ Δῃṛṭᾱrᾱṣṭρα ὅτι «αἱ καρδίαι τῶν υἱῶν ἢ συγγενῶν τοῦ Δῃṛṭᾱrᾱṣṭρα κατενύγησαν». Διὰ τοῦτο, ἀντὶ νὰ εἴπῃ «τῶν Δηᾱṛṭᾱrᾱṣṭρῶν», ἔπρεπε νὰ εἴπῃ «τῶν σῶν υἱῶν ἢ συγγενῶν» (tāvakīnām), ἐπειδὴ μόνον τοῦτο εἶναι κοινωνικόν. Ἀπὸ ταύτην τὴν ὄψιν, εἶναι εὔλογον καὶ κοινωνικὸν νὰ ληφθῇ τὸ νόημα τοῦ ὅρου «Δηᾱṛṭᾱrᾱṣṭρᾱṇᾱm» ὡς «τῶν ἀδίκως κατεχόντων τὴν βασιλείαν». Ἡ λῆψις ταύτης τῆς σημασίας φαίνεται εὔλογος καὶ ἀπὸ τὴν ὄψιν ὅτι αἱ καρδίαι αὐτῶν κατενύγησαν ἀκριβῶς διότι ἔλαβον τὸ μέρος τῆς ἀδικίας. Ἐνταῦθα ἀναφαίνεται ἀπορία: Τὰ ὄργανα ὡς αἱ κόγχαι τοῦ στρατοῦ τῶν Κουρᾱβῶν τῶν ἕνδεκα ἀκṣᾱυhῑṇῑν δὲν εἶχαν κανένα ἀποτέλεσμα ἐπὶ τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇδᾱβῶν, ἀλλ’ ὅταν ἤχησαν αἱ κόγχαι τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇδᾱβῶν τῶν ἑπτὰ ἀκṣᾱυhῑṇῑν, διατὶ αἱ καρδίαι τοῦ στρατοῦ τῶν Κουρᾱβῶν κατενύγησαν ἀπὸ τὸν ἦχον αὐτῶν; Ἡ ἀπάντησις εἶναι αὕτη: Αἱ καρδίαι ἐκείνων ἐν οἷς δὲν ὑπάρχει ἀδικία, ἁμαρτία ἢ ἄδικον πράγμα – δηλαδὴ τῶν ποιούντων τὸ καθῆκον αὐτῶν δικαίως – εἶναι ἰσχυραί· δὲν ὑπάρχει φόβος ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν. Τὸ νὰ εἶναι κατὰ τὸ μέρος τοῦ δικαίου δίδει εἰς αὐτοὺς ἐνθουσιασμὸν καὶ ἀνδρείαν. Οἱ Πᾱṇδᾱβαὶ εἶχον βασιλεύσει δικαίως καὶ πρὸ τῆς ἐξορίας αὐτῶν, καὶ μετὰ τὴν ἐξορίαν, εἶχαν δικαίως ζητήσει τὴν βασιλείαν αὐτῶν ἀπὸ τοὺς Κουρᾱβας κατὰ τοὺς ὅρους. Ἐξ οὗ, δὲν ὑπῆρχε φόβος ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν· μᾶλλον, ὑπῆρχε ἐνθουσιασμὸς καὶ ἀνδρεία. Τὸ νόημα εἶναι ὅτι τὸ μέρος τῶν Πᾱṇδᾱβῶν ἦν τοῦ δῐᾱρµᾰτος. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον, ὁ ἦχος τῶν ὀργάνων τοῦ στρατοῦ τῶν Κουρᾱβῶν τῶν ἕνδεκα ἀκṣᾱυhῑṇῑν δὲν εἶχε κανένα ἀποτέλεσμα ἐπὶ τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇδᾱβῶν. Ἀλλ’ αἱ καρδίαι τῶν πραττόντων ἀδικίαν, ἁμαρτίαν, ἄδικον πράγμα, κτλ., εἶναι φυσικῶς ἀσθενεῖς. Ἡ ἀφοβία καὶ ἡ ἀπουσία ἀμφιβολίας δὲν διαμένουσιν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν. Ἡ ἰδία αὐτῶν διαπραχθεῖσα ἁμαρτία καὶ ἀδικία αὐτὴ ἀποδυναμώνει τὰς καρδίας αὐτῶν. Ἡ ἀδικία καταναλώνει τὸν ἄδικον. Ὁ Δουρῳδῑᾱνας καὶ οἱ λοιποὶ εἶχαν κάμει πολλὰς ἀποπειρὰς νὰ θανατώσουν ἀδίκως τοὺς Πᾱṇδᾱβας. Εἶχαν δολίως καὶ ἀδίκως ἁρπάσει τὴν βασιλείαν τῶν Πᾱṇδᾱβῶν καὶ προξενήσει εἰς αὐτοὺς μεγάλην δυστυχίαν. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον, αἱ καρδίαι αὐτῶν εἶχαν γίνει ἀσθενεῖς καὶ εὔθραυσται. Τὸ νόημα εἶναι ὅτι τὸ μέρος τῶν Κουρᾱβῶν ἦν τῆς ἀδῐᾱρµᾰτος. Διὰ τοῦτο, ὁ ἦχος τῶν κογχύλων τοῦ στρατοῦ τῶν Πᾱṇδᾱβῶν τῶν ἑπτὰ ἀκṣᾱυhῑṇῑν κατενύγη τὰς καρδίας αὐτῶν, προκαλῶν αὐτοῖς ἰσχυρὸν πόνον. Ἐκ τούτου τοῦ πλαισίου, ὁ σᾱδ῾ᾱκᾱς ὀφείλει νὰ προειδοποιηθῇ ὅτι διὰ τοῦ σώματος, τοῦ λόγου καὶ τοῦ νοὸς αὐτοῦ, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἐμπλακῇ εἰς ὁποιανδήποτε συμπεριφορὰν περιέχουσαν ἀδικίαν καὶ ἀνομίαν. Συμπεριφορὰ ἐμποτισμένη μὲ ἀδικίαν καὶ ἀνομίαν κάμνει τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου ἀσθενῆ καὶ εὔθραυστον. Φόβος ἀναφαίνεται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Παράδειγμα χάριν, οἱ τρεῖς κόσμοι ἐφοβοῦντο τὸν Ρᾱβᾱṇᾱν, τὸν ἄρχοντα τῆς Λαnkᾱς. Ἀλλ’ ὁ αὐτὸς ἐκεῖνος Ρᾱβᾱṇᾱς, ὅταν ἔπρεπε νὰ ἁρπάσῃ τὴν Σῑṭᾱν, κύκλῳ περιβλέπει ἐν φόβῳ. Διὰ τοῦτο, ὁ σᾱδ῾ᾱκᾱς δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἐμπλακῇ εἰς συμπεριφορὰν περιέχουσαν ἀδικίαν καὶ ἀνομίαν. Σύνδεσμος: Ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ, ὁ Δῃṛṭᾱrᾱṣṭρας ἠρώτησε περὶ τῶν ἰδίων υἱῶν αὐτοῦ καὶ τῶν υἱῶν τοῦ Πᾱṇḍου. Ὁ Σᾱñjᾱyaς ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν εἰς αὐτὸ ἀπὸ τοῦ δευτέρου στίχου μέχρι τοῦτου τοῦ ἐννεακαιδεκάτου στίχου. Τώρα, ἀπὸ τοῦ ἐπομένου στίχου καὶ ἐπέκεινα, ὁ Σᾱñjᾱyaς ἄρχεται τὸ πλαίσιον τῆς ἐμφανίσεως τῆς Β῾ᾱγᾰβᾰδ Γῑṭᾱς.