សម្លេងខ្លាំងៗនោះបានធ្វើឱ្យមេឃ និងផែនដីគ្រឹះ ហើយបានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់កូនៗរបស់ធរិតរាស្ត្ររហេករហាង។

កាព្យ ១.១៩៖ សំឡេងដ៏ខ្លាំងក្លានោះបានធ្វើឱ្យមេឃ និងផែនដីរញ្ជួយ ហើយបានធ្វើឱ្យបេះដូងនៃបក្សពួករបស់ Dhritarashtra បែកបាក់។ អត្ថន័យពាក្យ៖ Sah - នោះ, Ghosah - សំឡេង, Dhartarastranam - នៃបក្សពួក Dhritarashtra, Hrdayani - បេះដូង, Vyadarayat - បែកបាក់, Nabhah - មេឃ, Ca - និង, Prthivim - ផែនដី, Ca - និង, Eva - ក៏, Tumulah - ខ្លាំងក្លា, Vyanunadayan - រញ្ជួយ។

**១.១៩.** សម្លេងស័ង្ខរបស់កងទ័ពបណ្ឌពដែលឮកងរំពងខ្លាំងក្លាពេញល្វឹងល្វើយមេឃផែនដី បានចាក់ចូលទៅចិត្តរបស់ពួកទុយ៌សាសនី ដែលបានរំលោភកាន់កាប់រាជសម្បត្តិដោយមិនសមគួរ។ **ពន្យល់:** សម្លេងស័ង្ខរបស់កងទ័ពបណ្ឌពគឺធំធេង ជ្រៅ ខ្ពស់ និងគួរឱ្យព្រឺរោម ដល់ទីបំផុត ធ្វើឱ្យអាកាសធាតុរវើរវាយទាំងមូល។ សម្លេងនោះបានចាក់ចូលទៅចិត្តពួកដែលបានរំលោភកាន់កាប់រាជសម្បត្តិ និងពួកអ្នកគាំទ្រពួកគេ។ សេចក្តីន័យគឺថា សេចក្តីឈឺចាប់ដែលបណ្តាលមកពីសម្លេងស័ង្ខនោះបានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ពួកគាត់ឈឺចាប់ប្រៀបដូចជាការបានទទួលរបួសពីអាវុធដែរ។ សម្លេងស័ង្ខនោះបានធ្វើឱ្យសេចក្តីរីករាយ និងកម្លាំងចិត្តក្នុងការប្រយុទ្ធរបស់កងទ័ពកូរ៌ពុះពារចុះខ្សោយ ហើយធ្វើឱ្យកើតមានសេចក្តីភ័យខ្លាចកងទ័ពបណ្ឌពនៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេ។ សញ្ជ័យកំពុងរាយការណ៍ហេតុការណ៍ទាំងនេះទៅកាន់ធរតរស្រ្ត។ វាហាក់ដូចជាមិនសមរម្យ ឬសមហេតុផលទេ ប្រសិនបើសញ្ជ័យនិយាយនៅចំពោះមុខធរតរស្រ្តថា "ចិត្តរបស់កូន ឬញាតិសន្តានរបស់ធរតរស្រ្តត្រូវបានចាក់ចូល"។ ហេតុនេះ ជំនួសពាក្យថា 'ពួកទុយ៌សាសនី' គាត់គួរនិយាយថា 'ពួករបស់អ្នក' វិញទើបជាការសមរម្យ។ ពីទស្សនៈនេះ វាសមហេតុផល និងសមរម្យក្នុងការយកសេចក្តីន័យពាក្យ 'ពួកទុយ៌សាសនី' ក្នុងទីនេះថា 'ពួកដែលបានកាន់កាប់រាជសម្បត្តិដោយមិនសមគួរ'។ ការយកសេចក្តីន័យនេះក៏ហាក់ដូចជាសមហេតុផលពីទស្សនៈដែលថា ចិត្តរបស់ពួកគេត្រូវបានចាក់ចូលពិតប្រាកដមកពីពួកគេឈរនៅខាងភាពមិនត្រឹមត្រូវ។ នៅទីនេះ កើតមានសេចក្តីសង្ស័យថា៖ ឧបករណ៍ដូចជាស័ង្ខជាដើមរបស់កងទ័ពកូរ៌ដែលមានចំនួន ១១ អក្សពីនី គ្មានឥទ្ធិពលអ្វីសោះលើកងទ័ពបណ្ឌព ប៉ុន្តែនៅពេលស័ង្ខរបស់កងទ័ពបណ្ឌពដែលមានតែ ៧ អក្សពីនី បក់ឡើង ហេតុអ្វីបានជាចិត្តរបស់កងទ័ពកូរ៌ត្រូវបានចាក់ចូលដោយសម្លេងរបស់វា? ដំណោះស្រាយគឺ៖ ចិត្តរបស់អ្នកណាដែលគ្មានអយុត្តិធម៌ បាបកម្ម ឬអំពើមិនត្រឹមត្រូវ ពោលគឺអ្នកដែលប្រព្រឹត្តកិច្ចការដោយសុចរិត គឺមានភាពរឹងមាំ គ្មានសេចក្តីភ័យខ្លាចក្នុងចិត្តឡើយ។ ការឈរនៅខាងភាពត្រឹមត្រូវផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវសេចក្តីរីករាយ និងក្លាហាន។ ពួកបណ្ឌពបានសោយរាជ្យដោយសុចរិតសូម្បីមុនពេលនិរទេស ហើយក្រោយពេលនិរទេស ពួកគេបានសុចរិតសុំរាជសម្បត្តិរបស់ពួកគេពីពួកកូរ៌តាមលក្ខខណ្ឌ។ ហេតុនេះ គ្មានសេចក្តីភ័យខ្លាចក្នុងចិត្តពួកគេទេ ផ្ទុយទៅវិញមានសេចក្តីរីករាយ និងក្លាហាន។ សេចក្តីន័យគឺថា ខាងពួកបណ្ឌពគឺជាខាងធម៌។ សម្រាប់ហេតុផលនេះ សម្លេងឧបករណ៍របស់កងទ័ពកូរ៌ដែលមាន ១១ អក្សពីនី គ្មានឥទ្ធិពលលើកងទ័ពបណ្ឌពឡើយ។ ប៉ុន្តែ ចិត្តរបស់អ្នកដែលប្រព្រឹត្តអយុត្តិធម៌ បាបកម្ម អំពើមិនត្រឹមត្រូវជាដើម គឺទន់ខ្សោយដោយសភាពធម្មជាតិ។ ភាពក្លាហាន និងភាពគ្មានសង្ស័យមិននៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេទេ។ បាបកម្ម និងអំពើមិនត្រឹមត្រូវដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តដោយខ្លួនឯង បានធ្វើឱ្យចិត្តរបស់ពួកគេទន់ខ្សោយ។ អយុត្តិធម៌ស៊ីសាច់អ្នកដែលគ្មានធម៌។ ទុយ៌ោធន៍ និងអ្នកដទៃទៀតបានធ្វើការព្យាយាមជាច្រើនដើម្បីសម្លាប់ពួកបណ្ឌពដោយមិនសមគួរ។ ពួកគេបានរំលោភកាន់កាប់រាជសម្បត្តិរបស់ពួកបណ្ឌពដោយឧបាយកល និងមិនសមគួរ ហើយបានធ្វើឱ្យពួកបណ្ឌពឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង។ សម្រាប់ហេតុផលនេះ ចិត្តរបស់ពួកគេបានក្លាយទៅជាទន់ខ្សោយ និងថ្លោះត្រង់។ សេចក្តីន័យគឺថា ខាងពួកកូរ៌គឺជាខាងអធម៌។ ហេតុនេះ សម្លេងស័ង្ខរបស់កងទ័ពបណ្ឌពដែលមានតែ ៧ អក្សពីនី បានចាក់ចូលទៅចិត្តរបស់ពួកគេ ធ្វើឱ្យពួកគេឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង។ ពីបរិបទនេះ សាធក៍គួរត្រូវបានព្រមានថា តាមរយៈកាយ វាចា និងចិត្ត គាត់មិនគួរចូលរួមក្នុងអំពើណាមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអយុត្តិធម៌ និងភាពមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ អំពើដែលពោរពេញដោយអយុត្តិធម៌ និងភាពមិនត្រឹមត្រូវ ធ្វើឱ្យចិត្តមនុស្សទន់ខ្សោយ និងថ្លោះត្រង់។ សេចក្តីភ័យខ្លាចកើតឡើងនៅក្នុងចិត្តរបស់គាត់។ ឧទាហរណ៍ ត្រៃលោកភ័យខ្លាចរាពណ៍ ស្តេចលង្កា។ ប៉ុន្តែរាពណ៍ដដែលនោះ នៅពេលទៅលួចយកសិតា ក៏សម្លឹងមើលទៅឆ្វេងស្តាំដោយភ័យខ្លាចដែរ។ ហេតុនេះ សាធក៍មិនគួរចូលរួមក្នុងអំពើណាមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអយុត្តិធម៌ និងភាពមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ **សម្ពន្ធភាព:** ក្នុងខគម្ពីរទីមួយ ធរតរស្រ្តបានសួរអំពីកូនរបស់គាត់ និងកូនរបស់បណ្ឌព។ សញ្ជ័យបានឆ្លើយតបនឹងសំណួរនោះចាប់ពីខគម្ពីរទីពីររហូតដល់ខគម្ពីរទីដប់ប្រាំបួននេះ។ ឥឡូវនេះ ចាប់ពីខបន្ទាប់តទៅ សញ្ជ័យនឹងចាប់ផ្តើមបរិបទនៃការបង្ហាញខ្លួនរបស់ព្រះគីតា។