Αρτζούνα είπε: Ω Κρίσνα, βλέποντας αυτή τη συγκέντρωση των συγγενών μου παραταγμένων για μάχη, τα μέλη μου υποχωρούν, το στόμα μου στεγνώνει, το σώμα μου τρέμει και οι τρίχες μου σηκώνονται. Το τόξο Γκάντιβα γλιστράει από το χέρι μου και το δέρμα μου καίγεται. Ο νους μου ζαλίζεται και αδυνατώ ακόμη και να σταθώ σταθερός.
Ερμηνεία: «Βλέποντας αυτούς τους συγγενείς, ω Κρίσνα, παραταγμένους και πρόθυμους για μάχη» – Το όνομα «Κρίσνα» ήταν πολύ αγαπητό στον Αρτζούνα. Αυτή η προσφώνηση εμφανίζεται εννέα φορές στη Γκίτα. Καμία άλλη προσφώνηση για τον Κύριο Σρι Κρίσνα δεν εμφανίζεται τόσες φορές. Ομοίως, το όνομα «Πάρθα» ήταν πολύ αγαπητό στον Κύριο για τον Αρτζούνα. Επομένως, ο Κύριος και ο Αρτζούνα χρησιμοποιούσαν αυτά τα ονόματα ο ένας για τον άλλον στις συζητήσεις τους, και αυτό το γεγονός ήταν ευρέως γνωστό μεταξύ των ανθρώπων. Από αυτή την προοπτική, ο Σαντζάγια αναφέρει τα ονόματα «Κρίσνα» και «Πάρθα» στο τέλος της Γκίτα: «Όπου υπάρχει ο Κρίσνα, ο Κύριος της Γιόγκα, και όπου υπάρχει ο Πάρθα, ο χειριστής του τόξου» (18.78).
Νωρίτερα, ο Ντριταράστρα είχε πει «συγκεντρωμένοι και πρόθυμοι να πολεμήσουν», και εδώ ο Αρτζούνα λέει επίσης «παραταγμένοι και πρόθυμοι για μάχη»· ωστόσο, υπάρχει μεγάλη διαφορά στις προοπτικές τους. Στην άποψη του Ντριταράστρα, υπάρχει διάκριση: ο Ντουριόντana και άλλοι είναι γιοι μου, και ο Γιουντίστιρα και άλλοι είναι γιοι του Πάντου· επομένως, ο Ντριταράστρα χρησιμοποίησε εκεί τους όρους «γιοι μου» και «γιοι του Πάντου». Αλλά στην άποψη του Αρτζούνα, δεν υπάρχει τέτοια διάκριση· επομένως, ο Αρτζούνα λέει εδώ «συγγενείς», που περιλαμβάνει ανθρώπους και από τις δύο πλευρές. Η υπονοούμενη σημασία είναι ότι ο Ντριταράστρα έχει φόβο και θλίψη από το φόβο ότι οι δικοί του γιοι θα πεθάνουν στον πόλεμο· αλλά ο Αρτζούνα θρηνεί από το φόβο ότι συγγενείς και από τις δύο πλευρές θα πεθάνουν, σκεπτόμενος ότι από όποια πλευρά και αν πεθάνει κάποιος, παραμένει συγγενής μας.
Μέχρι τώρα, η λέξη «βλέποντας» έχει εμφανιστεί τρεις φορές: «βλέποντας τον στρατό των Παντάβα» (1.2), «βλέποντας τους γιους του Ντριταράστρα παραταγμένους» (1.20), και εδώ «βλέποντας αυτούς τους συγγενείς» (1.28). Το νόημα αυτών των τριών είναι ότι το βλέμμα του Ντουριόντana παρέμεινε ενός είδους, δηλαδή το αίσθημα του Ντουριόντana ήταν αποκλειστικά μάχης· αλλά το βλέμμα του Αρτζούνα ήταν δύο ειδών. Πρώτον, βλέποντας τους γιους του Ντριταράστρα, ο Αρτζούνα, γεμάτος ανδρεία, πήρε το τόξο του και στάθηκε έτοιμος για μάχη· και τώρα, βλέποντας τους συγγενείς του, καταλαμβάνεται από δειλία, απέχει από τη μάχη και το τόξο πέφτει από το χέρι του.
«Τα μέλη μου υποχωρούν... ο νους μου ζαλίζεται» – Ο νους του Αρτζούνα είναι γεμάτος ανησυχία και θλίψη σχετικά με τις μελλοντικές συνέπειες του πολέμου. Η επίδραση αυτής της ανησυχίας και θλίψης πέφτει σε ολόκληρο το σώμα του Αρτζούνα. Αυτή ακριβώς την επίδραση περιγράφει ο Αρτζούνα με σαφείς λέξεις: κάθε μέλος του σώματός μου – χέρια, πόδια, στόμα, κλπ. – γίνεται αδύναμο! Το στόμα στεγνώνει, δυσκολεύοντας ακόμη και το να μιλήσω! Ολόκληρο το σώμα τρέμει! Όλες οι τρίχες του σώματος σηκώνονται, που σημαίνει ότι ολόκληρο το σώμα αντιδρά με φρίκη! Εκείνο το τόξο Γκάντιβα, από τον ήχο της χορδής του οποίου οι εχθροί τρομοκρατούνται, σήμερα πέφτει από το χέρι μου! Το δέρμα – ολόκληρο το σώμα – καίγεται. Ο νους μου ζαλίζεται, που σημαίνει ότι δεν μπορώ καν να διακρίνω τι πρέπει να κάνω! Εδώ, σε αυτό το πεδίο μάχης, γίνομαι ανίκανος ακόμη και να σταθώ στο άρμα! Φαίνεται ότι θα λιποθυμήσω και θα πέσω! Σε έναν τόσο καταστροφικό πόλεμο, ακόμη και το να στέκομαι εδώ μοιάζει με αμαρτία.
Σύνδεση: Έχοντας περιγράψει τα οκτώ σημάδια της θλίψης που εκδηλώνονται στο σώμα του στην προηγούμενη στροφή, ο Αρτζούνα δηλώνει τώρα το ακατάλληλο της διεξαγωγής πολέμου από την προοπτική των οιωνών που προμηνύουν μελλοντικές συνέπειες.
★🔗
