Ὁ γὰρ γεννηθεὶς θανεῖσθαι πεπρωμένον ἔχει· καὶ ὁ ἀποθανὼν πάλιν γεννηθήσεσθαι. Ἐπὶ τούτῳ τῷ ἀναγκαίῳ πράγματι οὐκ ὀφείλεις πενθεῖν.
Ἑρμηνεία: «Ὁ γὰρ γεννηθεὶς θανεῖσθαι πεπρωμένον ἔχει· καὶ ὁ ἀποθανὼν πάλιν γεννηθήσεσθαι.» Κατὰ τὴν προλαβοῦσαν στίχον, εἰ καὶ τὸ ἐμπεριεχόμενον ὂν ἀεὶ ὑπόκειται γενέσει καὶ φθορᾷ, ὅμως οὐ δύναται τοῦτο αἰτία πένθους γενέσθαι. Αἰτία δέ· ὅστις γὰρ ἐγεννήθη, θανεῖται ἀναγκαίως· καὶ ὅστις ἀπέθανεν, πάλιν γεννηθήσεται ἀναγκαίως.
«Ἐπὶ τούτῳ τῷ ἀναγκαίῳ πράγματι οὐκ ὀφείλεις πενθεῖν.» Οὕτως, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀποτρέψῃ τοῦτον τὸν ῥοῦν γενέσεως καὶ φθορᾶς· διότι ἐν τούτῳ, οὐδεὶς ἔχει καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐξουσίαν. Οὗτος ὁ ῥοῦς γενέσεως καὶ φθορᾶς συμβαίνει ἀπ’ ἀρχῆς αἰώνων καὶ εἰς τὸν αἰῶνα συνεχίσει. Ἀπὸ ταύτης τῆς ὄψεως, οὐ πρέπει σοὶ πενθεῖν.
Οὗτοι οἱ υἱοὶ τοῦ Δῃταράστρα ἐγεννήθησαν, ἄρα θανεῖσθαι μέλλουσιν. Σὺ οὐκ ἔχεις μέσον δι’ οὗ δύνασαι αὐτοὺς σῶσαι. Οἱ ἀποθνῄσκοντες πάλιν γεννηθήσονται. Τοῦτο οὐδὲ δύνασαι νὰ παύσῃς. Τί οὖν ὑπάρχει δι’ ὃ ὀφείλεις πενθεῖν; Πένθει μόνον ἐπὶ τούτῳ ὃ οὐκ ἔπρεπε νὰ συμβῇ.
Ὃ δὲ οὐκ ἔπρεπε νὰ συμβῇ, οὐ συμβαίνει· ὃ δὲ εἱμαρμένον ἐστί, τοῦτο συμβαίνει. Οἷον, πάντες γινώσκουσιν ὅτι ἐὰν ὁ ἥλιος ἀνέτειλεν, δυθήσεται ἀναγκαίως· κἂν ἔδυ, πάλιν ἀνατελεῖ ἀναγκαίως. Διὰ τοῦτο, οἱ ἄνθρωποι οὐ πενθοῦσιν οὐδὲ ἀγωνιῶσιν ὅταν ὁ ἥλιος δύνῃ. Ὡσαύτως, ὦ Ἀρτζούνα! Ἐὰν πιστεύῃς ὅτι ταῦτα τὰ ὄντα, ὡς ὁ Βησμὰ καὶ ὁ Δρόνας, θανεῖται ἅμα τῷ σώματι, τότε καὶ γεννηθήσεται ἅμα σώματι. Ἄρα, καὶ ἀπὸ ταύτης τῆς ὄψεως, οὐκ ἔστι πένθος.
Ἃ ὁ Κύριος ἀπήγγειλεν ἐν ταῖς δυσὶ στίχοις (26 καὶ 27) δὲν εἶναι ἡ κυρία αὐτοῦ διδασκαλία. Διὰ τοῦτο, χρησιμοποιῶν τὸν ὅρον «ἀλλὰ εἰ» (ἀθα τσά), ὁ Κύριος παρουσιάζει τὴν ἑτέραν ὄψιν (τῶν ἡγουμένων ἓν εἶναι τὸ σῶμα καὶ τὸ ἐμπεριεχόμενον), λέγων ὅτι τοιαύτη διδασκαλία ὄντως οὐχ ὑπάρχει, ἀλλὰ κἂν ὑποθέσῃς οὕτως ἔχειν, ὅμως οὐ πρέπει νὰ πενθῇς.
Ἡ οὐσία τῶν δύο στίχων αὕτη ἐστίν· πάντα τὰ ἐν τῷ κόσμῳ πράγματα, ἀεὶ μεταβολῇ ὑποκείμενα, συνεχῶς ἀποτίθενται μίαν μορφὴν καὶ ἑτέραν ἀναλαμβάνουσιν. Ἐν τούτῳ, ἡ ἀπόθεσις τῆς προτέρας μορφῆς θάνατός ἐστι, ἡ δὲ ἀνάληψις νέας μορφῆς γένεσίς ἐστιν. Οὕτως, ὅστις ἐγεννήθη, ἀποθνῄσκει· καὶ ὅστις ἀπέθανεν, πάλιν γεννᾶται — οὗτος ὁ ῥοῦς ἀεὶ συνεχίζεται. Ἀπὸ ταύτης καὶ αὐτῆς τῆς ὄψεως, τί πένθος;
Σύνδεσμος: Τὴν ἑναλλακτικὴν ὄψιν ἐν ταῖς προλαβούσαις δυσὶ στίχοις παραστήσας, ὁ Κύριος νῦν, ἐν τῇ ἑπομένῃ στίχῳ, λαλεῖ ἀπὸ τῆς τελείως συνήθους ὄψεως.
★🔗