2.34. Καὶ πάντα τὰ ὄντα εἰς τὸν αἰῶνα λαλήσουσιν περὶ τῆς ἀτιμίας σου, τουτέστιν, κατακρινοῦσί σε. Τοιαύτη ἀτιμία θανάτου ἐστὶν οἰκτροτέρα ἀνδρὶ τετιμημένῳ.
Ἑρμηνεία: «Καὶ τὰ ὄντα διηγήσονται τὴν ἄφθαρτον ἀτιμίαν σου» — Καὶ τὰ κοινὰ ὄντα, οἷον ἄνθρωποι, θεοί, Γιακσάς, Ρακσάσες, καὶ τὰ ὅμοια, οἳ οὐδεμίαν ἰδίαν σχέσιν πρὸς σὲ ἔχουσιν — τουτέστιν οὔτε φίλοι οὔτε ἐχθροί σου εἰσίν — καὶ οὗτοι λαλήσουσιν περὶ τῆς ἀτιμίας καὶ τῆς κακῆς σου φήμης, λέγοντες· «Ἴδετε! Πόσον δειλὸς ἦν ὁ Ἀρτζούνα, ὃς ἀπέστρεψεν ἀπὸ τοῦ Καστρίγια-νταρμά του. Ἐνομίζετο οὕτως ἀνδρεῖος, ἀλλ’ ἐν τῇ στιγμῇ τῆς μάχης ἡ δειλία αὐτοῦ ἐφανερώθη, ἣν ἄλλοι οὐδὲ ἤδεισαν·» καὶ τὰ τοιαῦτα.
Τὸ νόημα τοῦ «σου» ἐστὶν ὅτι ἡ ἀτιμία σου διαδοθήσεται καὶ ἐν τοῖς οὐρανίοις, καὶ ἐν τοῖς θνητοῖς, καὶ ἐν τοῖς καταχθονίοις κόσμοις, ὅπου ἡ δόξα σου ἐστάθη. Τὸ σημαινόμενον τοῦ «ἄφθαρτον» ἐστὶν ὅτι ὅσῳ περισσότερον εὐδοκιμεῖ ἄνθρωπος δι’ ἀρετὴν, τόσῳ μονιμώτερα γίνονται ἡ εὐφημία καὶ ἡ δυσφημία αὐτοῦ.
«Ἀνδρὶ γὰρ τετιμημένῳ, ἡ ἀτιμία θανάτου ἐστὶν χείρων» — Ἐν τῷ πρώτῳ ἡμίσει τοῦ στίχου, ὁ Κύριος περιέγραψεν πῶς τὰ κοινὰ ὄντα κατακρινοῦν τὸν Ἀρτζούνα. Νῦν δὲ, ἐν τῷ δευτέρῳ ἡμίσει, λέγει κοινὴν ἀλήθειαν ἁρμόζουσαν πᾶσιν.
Ἀπὸ τῆς κοσμικῆς ὄψεως, ὅταν ἄνθρωπος ὁ νομιζόμενος ὑπέρτερος, ὃν οἱ ἄνθρωποι μετὰ μεγάλου ἐκτιμῶσιν, ἀτιμίαν ἐπισπάσηται, ἡ ἀτιμία ἐκείνη γίνεται αὐτῷ φοβερωτέρα καὶ οἰκτροτέρα τοῦ θανάτου. Αἰτία δέ, ὅτι ἐν μὲν τῷ θανάτῳ, ὁ βίος αὐτοῦ ἁπλῶς συνετελέσθη· οὐδεμίαν ἁμαρτίαν ἔπραξεν. Ἐν δὲ τῇ ἀτιμίᾳ, αὐτὸς ἔπεσεν ἐκ τῶν ὁρίων τοῦ νταρμά, ἀπὸ τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ. Ἡ οὐσία ἐστὶν ὅτι ἐὰν ἄνθρωπος ὁ νομιζόμενος ὑπέρτερος ἐν ἀνθρώποις ἐκτραπῇ ἀπὸ τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ, δεινὴν δυσφημίαν ἐπισπάσεται.
★🔗
