**2.34.** Üstelik bütün varlıklar senin bu lekeni, yani seni kınayarak, ebediyen anlatacaklar. Şerefli bir insan için böyle bir leke ölümden daha acıdır.
**Yorum:** *"Ve varlıklar senin silinmez lekeni anlatacaklar"* — Seninle özel bir bağı olmayan, yani ne dostun ne de düşmanın olan insanlar, tanrılar, Yakşalar, Rakşasalar gibi sıradan varlıklar bile senin lekeni ve kötü şöhretini anlatacak ve şöyle diyecekler: "Bakın! Arjuna ne kadar korkaktı ki, Kşatriya-dharmasından döndü. O kadar cesur sanılırdı, ama savaş anında kimsenin bilmediği korkaklığı ortaya çıktı;" ve benzeri sözler.
"Senin" denmesinin iması, şöhretinin yerleştiği göksel, dünyevi ve yeraltı âlemlerinde bile lekenin yayılacağıdır. "Silinmez"in anlamı ise, bir insan mükemmelliğiyle ne kadar meşhur olursa, şanının ve şöhretsizliğinin de o kadar kalıcı hale gelmesidir.
*"Şerefli olan için leke ölümden beterdir"* — Ayetin ilk yarısında Rab, sıradan varlıkların Arjuna'yı nasıl kınayacağını tarif etti. Şimdi, ikinci yarıda ise herkes için geçerli genel bir hakikati ifade ediyor.
Dünyevi bakış açısından, üstün addedilen, insanların yüksek saygıyla baktığı bir adam lekeye uğradığında, o leke onun için ölümden daha korkunç ve daha acı verici hale gelir. Sebebi şudur ki, ölümde sadece ömrü sona ermiştir; herhangi bir suç işlememiştir. Fakat bir lekeye uğramakla, bizzat kendisi dharmanın sınırlarından, görevinden düşmüştür. Öz şudur: Eğer insanlar arasında üstün görülen bir adam görevinden saparsa, korkunç bir şöhretsizliğe uğrar.
★🔗
